جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مسأله « امامت » یکی از آموزه های بنیادین اسلامی است که از مهم ترین اصول اعتقادی نزد شیعه به شمار می رود به نحوی که در سایر عقاید و کیفیت اداره زندگی فردی و اجتماعی تاثیر فراوان دارد . در مورد مساله امامت دونوع بحث وجود دارد : یکی مسائل کلی امامت » و دیگری تعیین مصادیق امامان برحق وادله اثبات امامت آنان » . این کتاب از جمله آثاری است که به بررسی مسائل کلی امامت می پردازد و با بیانی ساده سرفصل هایی همچون ضرورت وجود امام ، شرایط و صفات امام ، کیفیت انتخاب امام و مسائلی از این دست را مورد بررسی قرار می دهد . با توجه به سابقه علمی مولف ونیز روان بودن مطالب ذکر شده در کتاب ، می توان گفت که این نوشتار برای عموم مخاطبین که خواستار مطالعه در زمینه مسائل مربوط به امامت هستند ، بسیار مفید و مناسب است . این کتاب از یک پیشگفتار و چهار بخش با عنوان های امامت ، امامت از نظر عقل ، عصمت امام و علم امام تشکیل شده است . نویسنده ابتدا با بیان مساله سرپرستی مسلمانان در زمان رسول خدا وارد بحث شده و سپس با بررسی معنای امامت و مصداق آن و نیز ذکر ادله عقلی و نقلی ، اصل ارتباط امامت با دین را تبیین کرده و در پایان اوصاف و ویژگی های شخصی امام را مطرح می کند .

بازخوانی امامت در غرفه، خطابه غدیر و روایت فدک، اثر سید عباس اسلامی کاشانی (معاصر)، به موضوع حدیث غدیر و داستان فدک پرداخته و شبهات را از این دو زوده است. شناخت و معرفی سیره عملی اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) وظیفه‌ای است که بر عهده علما و محققان گذاره شده و آنان باید در رساندن پیام عدالت خواهی آن بزرگواران به همگان، تمام سعی خود را بکنند، اما در این میان، آنچه اهمیت بسیار دارد، همت برای یافتن و بیرون آوردن حق از میان هزاران باطل و اعلام و اشاعه آن با دلایل قاطع و دنیاپسند است. اثر مورد بحث که پژوهشگر عرصه حوزه و دانشگاه آن را به جوامع اسلامی ارائه داده راهی نو برای تشنگان وادی حق و حقیقت است... مؤلف از خلال کتاب‌های تاریخ و حدیث که عموم مسلمانان جهان بر درستی آن‌ها متفق اند، با دلایلی روشن اثر حاضر را تألیف کرده و برای قضاوت در دسترس عموم گذارده است. مؤلف، محور بحث کتاب خود را قرآن کریم و کتب حدیث، و قهرمان آن را حضرت امیرالمؤمنین(ع) قرار داده است. وی تنها به منابع ذکر شده بسنده ننموده و از کتب رجال، تراجم، تواریخ و سیر نیزه بهره برده و البته در این مورد نیز اعمال جمود و تعصب نکرده و منحصرا به بیان مطالب و دیدگاه‌های علمای شیعه نپرداخته است. محتوای کتاب شامل پیشگفتار، مقدمه، و متن در سه فصل است. فصول کتاب عبارت است از جایگاه امامت در مذهب تشیع، جایگاه عرفه و غدیر در تعیین امام و داستان تلخ و پرماجرای غصب فدک و روایت حضرت امام جعفر صادق(ع). ایشان در فصل پایانی کتاب با سیر اجمالی در داستان تلخ و پرماجرای فدک، به بررسی اسناد روایت فدک و استحکام آن پداخته و قوت سند به اثبات رسانده است. ایشان معتقد است مسئله فدک صرفا مالی نبوده بلکه امری سیاسی و با اهمیت به شمار می‌رود که با مسئله امامت و خلافت امیرالمؤمنین(ع) ارتباط مستقیم داشته و گره خورده است.

«مسأله بداء» به عنوان يکي از آموزه‌هاي اعتقادي مهم دين اسلام، حاصل تعاليم حضرات معصومين (ع) و همچنين تحقيق علماي شيعه در جهت انطباق اين فرمايشات با مباني آموزه بداء در قرآن کريم است. بررسي آثار و لوازم اعتقاد به مسئله بداء، مقصود اصلي اين پژوهش بوده و اين مهم با يک تحليل عقلاني مبتني بر متون ديني، صورت پذيرفته است. نويسنده در اين نوشتار به اين موضوع پرداخته است.

رجعت از شمار موضوعاتی است که پیامبر اسلام و روایات شیعی از آن به تفصیل سخن گفته و نوشته های فراوانی نیز به این مهم پرداخته اند . ولی این موضوع نیز همانند برخی موضوعات دیگر ، همواره با ابهامات و تشکیک هایی رو به رو بوده است . این کتاب با هدف پاسخگویی به پرسش ها و شبهه های مطرح شده در موضوع رجعت نگارش یافته و پس از مقدمه مؤلف ، درده فصل سامان یافته است . بررسی واژگانی ، رجعت از دیدگاه مذاهب اسلامی ، زمان رجعت ، امکان وقوع رجعت ، دیدگاه مفسران شیعی و دیدگاه عالمان اهل سنت ، رجعت در آخرالزمان و روایات معصومان ، اشکال ها و نقد و بررسی آنها ، رجعت کنندگان ، بررسی تکلیف در زمان رجعت و بازگشت به دنیا در پایان تاریخ عناوین فصل های این کتاب را تشکیل می دهند . تبیین مفهوم "رجعت" در آیات و روایات، همراه، ذکر آیات، احادیث و روایات عالمان دینی، مباحث عمومی این کتاب را تحت این عناوین تشکیل می‌دهد: بررسی واژگانی رجعت، رجعت از نگاه مذاهب اسلامی، زمان رجعت، امکان وقوع رجعت، رجعت در آخر الزمان، اشکال رجعت در آخر الزمان، اشکال رجعت و نقد و بررسی آن‌ها، رجعت کنندگان، تکلیف در زمان رجعت، و مجازات و پاداش در رجعت.

هدف کلی این کتاب تبیین لزوم دین‌شناسی، راه رسیدن به سعادت ابدی و اصول دین از طریق بندگی خداست.

ایران، اسلام، تجدد: مقالاتی در باب فکر و فرهنگ اسلامی در جهان جدید تألیف مرتضی اسعدی، این کتاب حاوی مقالاتی متخبی از میان نوشته‌ها و ترجمه‌های نویسنده است که پیش‌تر در نشریاتی چون تحقیقات اسلامی، دانشمند، کیهان فرهنگی، نامۀ دانش، نشر دانش و نگاه نو یا مجموعه‌های منفردی همچون تاریخ فلسفه در اسلام میان محمد شریف و سیر فلسفه در جهان اسلام ماجد فخری و نظایر آن چاپ و منتشر شده بوده‌اند. یک دو مقاله از این میان پیشتر در جایی چاپ نشده بوده: «عنصر ایرانی در اندیشه سیاسی اسلام»، «اسلام و غرب» و «تجدد در ایران: عصر پهلوی». کتاب در سه بخش است و شامل هفده فصل است. این کتاب حاوی مقالاتی متخبی از میان نوشته‌ها و ترجمه‌های نویسنده است که پیش‌تر در نشریاتی چون تحقیقات اسلامی، دانشمند، کیهان فرهنگی، نامۀ دانش، نشر دانش و نگاه نو یا مجموعه‌های منفردی همچون تاریخ فلسفه در اسلام میان محمد شریف و سیر فلسفه در جهان اسلام ماجد فخری و نظایر آن چاپ و منتشر شده بوده‌اند. یک دو مقاله از این میان پیشتر در جایی چاپ نشده بوده: «عنصر ایرانی در اندیشه سیاسی اسلام»، «اسلام و غرب» و «تجدد در ایران: عصر پهلوی». وجه اصلی گردآوری این مقالات در این کتاب بوده است که این مقالات به رغم آنکه پیوندهای بلافصل و اندام‌واری با یکدیگر ندارند، به طور کلی در بازبینی جهاتی از حرکت‌های فکری اسلامی در قرون جدید و تعامل و تقابل میان اسلام و غرب، به‌ویژه غرب جدید، و وارسی گوشه‌های مهمی از زمینه‌های این تعامل و تقابل، همسو بوده‌اند. در هر کدام از این مقالات گوشه‌هایی از زمینه‌ها، علل و آثار و نتایج این حرکت‌های فکری یا داد و ستدها و ستیز و سازشها میان غرب و اسلام مورد بررسی قرار گرفته و به‌میزان و نحوۀ نفوذ مفاهیم و پدیده‌های فکری، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جدید غرب در سرزمین‌های اسلامی، از جمله ایران و میزان قبول و انکار آنها از سوی متفکران مسلمان عنایت شده است. مقالات ترجمه‌شده‌ای که دراین کتاب آمده است بدون آنکه آراء ارائه‌شده در آنها تماماً مورد قبول و تأیید نگارنده باشد، به نحوی انتخاب شده‌اند که این زمینه‌ها و جهات و جوانب را از منظرهای معتقدانه و باورمندانۀ خویش بازبنمایند. لذا، مقالات مربوط به علم در اسلام و مهجورماندگی علوم در سرزمین‌های اسلامی از نوشته‌های پرفسور عبدالسلام انتخاب شده است که از معدود برندگان جایزۀ نوبل (فیزیک) در میان مسلمانان و از سرشناس‌ترین منادیان ضرورت توجه به علوم و تکنولوژی در جهان اسلام است. مقالۀ «تجدد در ایران: عصر پهلوی» نوشتۀ یکی از محققان صاحب نام شبه قارۀ هند، یعنی عبدالشکور احسن است که همۀ تحولات مادی و ظاهری و نیز فرهنگی و اجتماعی رخ داده در عصر پهلوی را کاملاً باورمندانه نوعی رویکرد به‌تجدد در ایران آن عصر می‌دانسته و درعین حال با آنکه این مقاله را در هنگامۀ اقتدار رژیم پهلوی می‌نوشته، کوشیده است تا با رعایت نوعی انصاف و اعتدال عالمانه، به آنچه از نقطه‌نظر خود نقاط ضعف و فساد و احطاط این رژیم می‌دانسته است نیز اشاره کند. مقالۀ «تجدد در عربستان، یمن، عراق، سوریه و لبنان» نیز از تراویده‌های یکی دیگر از نویسندگان هندی است که به سائقۀ نیرومند پای‌بندی به مذهب حنبلی، به‌نحوی کاملاً معتقدانه در پی اثبات نفوذ و تأثیر پیشگامانۀ محمد بن عبدالوهاب نجدی در بنیادگذاری حرکت‌های اصلاح‌طلبانه و تجدد‌خواهانۀ اسلامی به ویژه در بسیاری از سرزمین‌های عربی بوده است. با آنکه منظور اصلی از آوردن این مقالات در این کتاب مناقشه در بسیاری از آراء و باورهای مندرج در آنها نبوده بلکه برعکس آن بوده است که از نقطه‌نظرهایی حتی‌الامکان باورمندانه گوشه‌هایی از مسائل مورد توجه در این کتاب را پیش روی خواننده بگشایند.