جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این نوشتار حاوی مطالبی است درباره مهدویت که عناوینی از این دست را شامل می‌شود: آغاز عقیده به مهدی، احادیث مهدی در کتاب‌های اهل سنت، مسلم بودن وجود حضرت مهدی، علل پیدایی مهدویت، حجیت احادیث اهل بیت برای همه مسلمانان، علمای اهل تسنن و تولد مهدی، غیبت صغری و کبری، تحقیقاتی درباره طول عمر، مسکن امام زمان، بررسی احادیث مخالف قیام، و مهدی و آیین جدید.

این کتاب فهرستى است از نظريات و اعتقادات صد و بيست تن از مشاهير و بزرگان عامه درباره مهدى(عج) كه از شخص محمد بن الحسن العسكرى(عج)، به‌عنوان «حجت»، «قائم»، «مهدى» و «منتظر» نام برده و اعتراف به وجود مقدس امام زمان(عج) در عقيده شيعه نموده‌اند.

موضوع و محتوای اصلی کتاب، خداشناسی برای گروه سنی کودکان و نوجوانان است و هدف اصلی آن، پاسخ‌گویی به پرسش‌های متنوع آنان درباره‌ خدا، متناسب با سن آنهاست. این پرسش‌ها در نمایشگاه بزرگ قرآن کریم و در محیط‌های فکری و فرهنگی گوناگون مطرح شده‌اند.

خدا در زندگی انسان، عنوان شش جلسه سخنرانی استاد شهید آیت‌الله مرتضی مطهری در یکی از مساجد تهران در سال 1354ش است که در قالب کتاب پیاده‌سازی و چاپ شده است. تنظیم و تدوین و ویرایش علمی این کتاب توسط علی مطهری، فرزند آن شهید بزرگوار انجام شده است. مطالب این سخنرانی‌ها، متقن، غنی و دارای بیانی رساست. مطالعه این کتاب برای همه اقشار جامعه از نظر فکری و معنوی مفید و اثرگذار است. این مباحث بعد از سلسله مباحث دیگری با عنوان خدا در اندیشه انسان ایراد شده است و در واقع مکمل آن است؛ زیرا خدا در اندیشه انسان، توحید نظری را توضیح داده است و خدا در زندگی انسان توحید عملی را تشریح می‌کند. مباحث خدا در اندیشه انسان نیز در کتاب مستقلی هم‌زمان با این کتاب منتشر شده است. این سخنرانی‌ها در ایام فاطمیه ایراد شده است؛ لذا استاد شهید در پایان هر سخنرانی، ذکر مصیبت کرده‌اند که نوع و کیفیت این ذکر مصیبت‌ها می‌تواند برای امروز ما درس‌آموز باشد. قرائن نشان می‌دهد که مستمعین این سخنرانی‌ها بیشتر از قشر دانشجو و تحصیل‌کرده بوده‌اند، لذا سطح علمی این کتاب از مستمعین آن مشخص می‌گردد. مراتب توحید، اصالت فکر انسان، انقلاب فکری به‌عنوان ریشه سایر انقلاب‌ها، رابطه فکر و سایر شئون زندگی از نظر اسلام، ایمان به خدا به‌مثابه اساس اندیشه و اراده انسان و راه معتدل خداشناسی، از عناوین کلی مباحث این کتاب هستند. چاپ حاضر، سیزدهمین چاپ از این اثر است و در طی مسیر این تجدید چاپ‌ها، کتاب به‌لحاظ محتوایی غنی‌تر و به‌لحاظ چاپ و امور صوری نیز بهتر شده است؛ مثلا چنان‌که در مقدمه چاپ سوم کتاب آمده بوده، خوشبختانه نوار جلسه چهارم این مباحث که موجود نبوده و چاپ‌های اول و دوم این کتاب فاقد آن بوده‌اند، در میان نوارهای قدیمی پیدا شده و جلسه چهارم به آن اضافه شده و در چاپ سوم کتاب، بحث کامل شده است. علاوه بر این تکمیل، در این چاپ، فهرست‌های مختلف آخر کتاب نیز به آن افزده شده است. در این چاپ (چاپ سیزدهم)، برخی کاستی‌های جزیی چاپ‌های گذشته از قبیل علامت‌گذاری‌های دستوری رفع شده است؛ لذا این چاپ از نفاست بیشتری برخوردار است.

در واقع این اثر، فصل پنجم کتاب «عقاید اسلامی در پرتو قرآن، حدیث و عقل» است که شامل درس‎های هشتاد‎و‎یک تا یک‎صد از آن کتاب می‌شود و آیت‌الله استادی آن را خلاصه و منتشر نموده است.

در واقع این اثر، فصل دوم کتاب «عقاید اسلامی در پرتو قرآن، حدیث و عقل» است که شامل درس‎های بیست‌و‎یک تا چهل از آن کتاب می‌شود و آیت‌الله استادی آن را خلاصه و منتشر نموده است.

در این کتاب کوشیده شده است تا ماهیت، قلمرو و ساحت‌ها و تأثیرات خداناباوری مورد پژوهش قرار گیرد.

‏خاستگاه خلافت: سقیفه، نقطه جدایی خلافت و امامت‏، ترجمه فارسی و ویرایش کتاب «السقيفة و الخلافة» نوشته عبدالفتاح عبدالمقصود است که توسط سید حسن افتخارزاده صورت گرفته است. این کتاب به زبان فارسی، در زمان معاصر و در یک جلد به چاپ رسیده است. ناشر اصل کتاب «مكتبة غريب» است و آن را در ۳۱۸ صفحه و بدون تاریخ به چاپ رسانده است و ناشر ترجمه آن «نشر آفاق» است و آن را در 567 صفحه به چاپ رسانده است. ترجمه کتاب به‌صورت ترجمه معنایی بوده و در برخی موارد هم ترجمه تحت‌اللفظی می‌باشد. نویسنده تلاش کرده متنی روان و سلیس و مطابق ادبیات روز ارائه دهد و امانت‌داری منصف در برگرداندن مطالب از عربی به فارسی باشد. فهرست مطالب در ترجمه و در متن عربی هر دو در انتهای کتاب ذکر شده، با این تفاوت که در فهرست عربی فقط به شمارش ابواب از یک تا یازده اشاره شده، بدون اینکه مشخص شود محتوای هر فصل راجع به چه موضوعی است، اما در فهرست ترجمه کتاب ضمن بیان عنوان کلی فصل، ریزموضوعات فصل نیز به‌صورت درختی مطرح شده است. از جمله کارهای مفید مترجم افزودن فهارس فنی تحت عنوان «فهرست راهنما» مشتمل بر: «آثار، کتب، مجلات»، «اشخاص و قبایل» و «اماکن» به پایان کتاب، قبل از فهرست مندرجات است. پاورقى‌هاى مؤلّف و مترجم با ذکر این دو کلمه در داخل کمان () در پایان هر پاورقى مشخص شده است. آنچه فاقد این است توضیح ویراستاران است. هرجا مؤلّف نام مبارک رسول گرامى اسلام(ص) را به کار برده است در ترجمه، به‌احترام از واژه «پیامبر» استفاده شده است. در آغاز کتاب گلچینی از متن کتاب ذکر شده است که از جمله آنهاست: «معیار من در شناخت عظمت انسان‌ها همواره صفات و ویژگی‌هاى شخصیتى بوده است. پس از پیامبر خدا(ص) هیچ شخصیتى را شایسته‌تر از پدر فرزندان ارجمند و مطهّرش ندیدم که بتوان به دنبال یا در ردیف آن حضرت دانست. انگیزه‌ام در این گفتار، دفاع از یک مذهب یا شیعه‌گرى نیست، بلکه این عقیده‌اى است که حقایق تاریخى ارائه مى‌دهد. این ترجمه وسیله خیرى براى نزدیک ساختن مذاهب اسلامى (شیعه و سنّى) به یکدیگر خواهد گشت؛ چه شیعه برخلاف تصوّرش خواهد دانست که شخصى سنّى مانند من درباره امام على(ع) در کتاب خود چنین انصافى روا داشته است. بخشی از مقدمه مترجم درباره زندگی‌نامه مؤلف است. از آنجا که نویسنده کتاب، محققى مصرى و سنى‌مذهب است، گهگاه تعابیرى در مورد گردانندگان «سقیفه» به‌ کار مى‌برد که براى مترجم ناخوشایند است و برخلاف صواب؛ امّا رعایت امانت، وی را بر آن واداشته است که همان تعابیر را در برگردان اثر رعایت کند

حقوق طبیعی در اندیشه‌ی شیعی تألیف مجید نیکوئی؛ این کتاب با تتبعی ستودنی و تأملی کم نظیر و همه جانبه به کندو کاو در میراث حقوق طبیعی در سنت غربی پرداخته و آنگاه با بازخوانی و ارزیابی منابع مرتبط در سنت شیعی، به عنوان اثری قابل توجه و تحسین برانگیز، به پاسخ گویی این پرسش پرداخته که چرا حقوق طبیعی مدرسی و سپس حقوق طبیعی مدرن توانست زمینه ساز پیدایش حقوق بشر در جهان غرب شود، اما چنین زایش هنجاری و بالتبع ساختاری در جهان اسلام اتفاق نیفتاد؟ مطالب کتاب در سه فصل تنظیم گردیده است: فصل اول: تأثیر آموزه‌های اسلامی بر تکامل تاریخی نظریه‌ی حقوق طبیعی و حق طبیعی فصل دوم: حقوق طبیعی در آموزه‌های شیعی: ظرفیت‌ها، موانع و راهکارهای رفع موانع فصل سوم: مبانی و پیامدهای رهیافت حقوق طبیعی شیعی در نظریه‌های دولت از منظر تحولات تاریخی حقوق بشر معاصر و حقوق طبیعی، چه از منظر مفهومی و چه از به لحاظ بنیان‌های معرفتی، از یکدیگر جدایی ناپذیرند. نظریه‌ی حقوق طبیعی، اعم از حقوق طبیعی مدرن و سنتی، از یک سو در پیوندی تاریخی با حقوق طبیعی مدرسی اروپایی شکل گرفته و از سوی دیگر در ایجاد حقوق بشر معاصر نقش آفرینی جدی داشته است. با هر خوانش و تفسیری از حقوق بشر معاصر، نقش سترگ حقوق مدرسی را در تکامل حقوق طبیعی و تأثیرگذاری این دو را بر حقوق بشر معاصر نمی‌توان انکار کرد. این پیوند با واسطه میان حقوق طبیعی مدرسی و حقوق بشر بر مورخان اندیشه و فیلسوفان حقوق بشری پوشیده نیست. حقوق طبیعی مدرسی در زایشی تاریخی با گذر از تحولات فکری عصر روشنگری و پس از آن، در پیدایش گفتمان حقوق بشر بسیار تأثیر گذار بود. بی تردید، حقوق طبیعی مدرسی، به عنوان هسته‌ی تاریخی و مفهومی حقوق بشر، ابتکار بی سابقه‌ی فیلسوفان و الهی دانان مسیحی نبوده و نباید گمان کرد که اندیشمندان مدرسی صرفا با اتکاء بر تعالیم مسیحی این نظریه بدیع را بنیان نهاده‌اند؛ بلکه، حقوق طبیعی مدرسی، هم فرزند تعالیم مسیحی و هم مولود اندیشه‌های غیر مسیحی، اعم از یونانیان، مکاتب رومی – ژرمنی و مهم تر، متأثر از اندیشه‌های فیلسوفان و الهی دانان مسلمان است. از ابن سینا گرفته تا ابن رشد و میراث عدلیه و معتزله در جهان اسلام، همه و همه بر صورت بندی حقوق طبیعی مدرسی تأثیر گذاشته‌اند. سؤال بسیار مهمی که از دل تتبع در تاریخ اندیشه حقوق طبیعی و حقوق بشر برمی‌آید، این است که چرا حقوق طبیعی مدرسی و سپس حقوق طبیعی مدرن توانست زمینه ساز پیدایش حقوق بشر در جهان غرب شود، اما چنین زایش هنجاری و بالتبع ساختاری در جهان اسلام اتفاق نیفتاد؟ این مسئله همان کلاف سردرگم و چالش عمده‌ی حقوق بشر معاصر است که در صورت گشوده شدن به شاهراهی در حل بنیادی‌ترین مسائل امروز شیعیان تبدیل خواهد شد. تحقیقات و پژوهش‌های عمیق تاریخی و نسبت سنجی‌های مفهومی در مباحث حقوق طبیعی، در سطح وجود شناسی، معرفت شناسی، هرمنوتیک و نظریه‌ی حقوق، مواردی است که در گشودن این گره کور کمک خواهد کرد و راه را برای تحولات عظیم آتی در سطح هنجاری باز خواهد نمود. نویسنده‌ی این کتاب با تتبعی ستودنی و با تأملی کم نظیر و همه جانبه به کندو کاو در میراث حقوق طبیعی در سنت غربی پرداخته و آنگاه با بازخوانی و ارزیابی منابع مرتبط درسنت شیعی، اثری قابل توجه و تک نگاری تحسین برانگیز در حل معماری پیش گفته ارائه کرده است.