جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

(از مجموعۀ 18 جلدی)تنها واسطه‌ی هدایت مردم پیامبران و علمایی هستند که کارشان فهماندن حقایق دین به اذهان عامه‌ی مردم به وسیله‌ی کتابت و دراست آیات قرآن است. در آیات بسیاری به اهمیت کتابت اشاره شده است. شیعه از زمان رسول اکرم (ص)، هم احادیث را روایت و هم آن‌ها را کتابت می‌کردند. بر این اساس در زمان رسول اکرم (ص) نیز کتاب‌هایی توسط شیعه نوشته شده است. نگارنده در جلد چهاردهم از مجموعه‌ی "امام‌شناسی" به موضوعاتی چون عنایت قرآن کریم و پیامبر (ص) به کتابت و امر در این باره، مقدم بودن کتابت شیعه نسبت به سایرین و سیر حدیث در شیعه و کتابت و تدوین آن از زمان رسول اکرم (ص) می‌پردازد. وی در بخشی از کتاب نیز درباره‌ی عدم تحریف قرآن بحث می‌کند و سرانجام حضرت علی (ع) را به عنوان اولین کاتب و مدون در اسلام معرفی می‌نماید.

مطابق با کتاب جانشینی حضرت محمد(ص) تنظیم شده و سیر حوادث را پس رسول خدا (ص)، به تفکیک عصر هر یک از خلفا واکاویده است. مطالعه تاریخ اسلام آن‌هم اگر تنها با تکیه‌بر منابع اهل سنت باشد، مولّد شبهات بسیاری در ذهن دین‌پژوهان خواهد بود که منتج به استدلال‌های نامعتبر می‎شود؛ از این‌رو، وجود نقد‌های جامع و منصفانه مانند کتاب «امام علی(ع)؛ جانشین رسول‌الله(ص)» ضروری به نظر می‌رسد.

فارغ از اعداد و ارقامی که در کتاب‌ها و اذهانِ عمومی پيرامونِ آمارِ قربانيان هولوکاست وجود دارد، اين امر برخی از متفکرانِ يهودی را برآن داشت تا به اين موضوع از منظری ديگر بنگرند تا پاسخی يابند برای پرسش‌هایی مانند چرا خدا هنگامِ هولوکاست سکوت کرد؟ آيا هولوکاست مجازاتی بود برای گناهانِ يهوديان؟ رنج برای ايمانِ يهوديان چه مفهومی می‌تواند داشته باشد؟ آیا فاجعۀ هولوکاست منحصر‌به‌فرد بود؟ آيا خدا زنده است؟ هم‌اکنون وظيفۀ يهوديان چيست؟ هولوکاست برای رژیم صهیونیستی اسرائيل چه مفهومی دارد؟ تلاش شده به اين پرسش‌ها که در حوزۀ باورهاي يهودي مطرح شده پاسخ داده شود.

همذات‌ پنداری چهره‌های خیر و یا شر در فصول مختلف کتاب ادیان عهد باستان به شدت استنباط می‌شود: براندن از پیشاتاریخ و اسطوره، به تاریخ ادیان گذر می‌کند؛ در فصول اوزیریس و گیلگمش، به نحوی رهروی ایزیس و گیلگمش را یکسان‌پنداری می‌کند، یا انکیدو و ایوب به خاطر دردهـایی که بر آنـها هموار مـی‌شود و شیوه‌ی سلوک معنوی‌شان به این‌همانی می‌رسند، ست، یهودا، هرودس و پونتیوس پیلاطس از آنجاکه مظهر شرارت‌اند و جز بدی تـراوشی نـدارند، هم‌ذات پـنداشته مـی‌شـوند. در حـقیـقت هنـگامـی کـه می‌خواهیم ارتباط میان فصول این کتاب را دریـابیم، بـررسی هـریک از این چهره‌ها راه‌گشایی است برای شناخت معادل یا متضاد آنها در طول تاریخ و یا مقوله‌ی شیطان و فرشتگان که اینچنین نزدیک با ما و در ما زندگی می‌کنند، در فصول بیست و ســه و بـیست و چـهار چنـان بـررسی می‌شوند که ما هرگز بدین‌گونه بر آنها تعمق نکرده بودیم و به حضور دایم‌شان پی‌نبرده بودیم.

اگر کتاب مقدس سنگ زاویه و شالوده یهودیت باشد تلمود ستون اصلی آن خواهد بود که بنا و عمارت معنوی و عقلانی یهودیت را پشتیبانی میکند. تلمود، به عنوان مجموعه عظیم و اصلی فقه یهود، در طول تاریخ در نظر غیر یهودیان از یک سو به علت ساختار گسترده و منسجم فقهی، حقوقی و اخلاقی آن مورد مدح و احترام بوده و از سوی دیگر به علت لحن صریح آن در موضع ‏گیری در برابر غیر یهودیان (که در زمان شکل‏ گیری آن در حدود 2000 سال پیش عموما کافران را شامل می‏شد) و حتی سخت ‏گیری نسبت به یهودیان غیرملتزم به شرع یهود، مورد انتقاد، عتاب و حتی توهین قرار گرفته است. نقل قول‏هایی ناقص و حتی تحریف شده به تلمود و آیین یهود منسوب و متعاقب آن، امواج توهین و استهزا به این کتاب به عنوان مرجع احکام دینی یهودیان از سوی نشریات و کتاب ‏ها به سوی افکار عمومی بی ‏خبر از واقعیات ارسال می‏شد. خوشبختانه رویکرد مثبت جامعه ایرانی و محققان روشنفکر مسلمان در سال‏ های اخیر به واقعیات دیگر ادیان در رفع این کوتاهی تا حدی تاثیر نهاده است که انتشار سیری در تلمود مهمترین این اقدامات است. حجت ‏الاسلام باقر طالبی دارابی از محققان برجسته حوزه ادیان و عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب این کتاب را با دقت نظر و امانت‏داری کامل ترجمه کرده و پس از بازخوانی ‏های متعدد توسط تنی چند از صاحبنظران، آن را به دست چاپ سپرده است. وی در مقدمه کتاب ضمن آن که از یهودیت با عنوان «دینی که آموزه ‏های مشترک آن با دین اسلام بیشتر از هر دین دیگری است» نام می‏ برد، کتاب و سنت اسلام را با شریعت مکتوب (تورات – عهد عتیق) و شریعت شفاهی (تلمود) در یهود مقایسه می‏کند. طالبی دارابی در معرفی تلمود می‏نویسد: «تلمود نماد عقلانیت، تفکر، اجتهاد، فقه، کلام و در یک کلمه سمبل ادبیات دینی یهود است. سخن گفتن از تلمود، سخن گفتن از تاریخ اندیشه و فرآیند رو به رشد اجتهاد یهود است. تلمود اثری دیرپا است که ریشه در تاریخ و متن حوادث واقعه در زندگی پرمشقت یهودیان، به ویژه عالمان، فقیهان و حکیمان این قوم دارد…»

بررسی تحول ادیان و پیروان ادیان مختلف از سال 1970 میلادی تا عصر کنونی و چشم انداز آن تا سال 2050 میلادی موضوع این کتاب است. در این کتاب با استفاده از آمارهای ارایه شده در مورد تعداد پیروان ادیان مختلف در مقیاس جهانی، به بحث در مورد روند تغییر در این آمار و گرایش و جدا شدن افراد از دینی خاصی و انتخاب دینی دیگر پرداخته شده و آمار پیروان ادیان در کشورهای مختلف جهان از سال 1970 میلادی و روند تحولات صورت گرفته در آن‌ها از لحاظ تعداد تا سال 2050 میلادی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نویسنده به تفکیک کشورهای مختلف دنیا به بیان تعداد پیروان ادیانی مانند اسلام، مسیحیت، یهودیت، بودیسم و سایر ادیان در فاصله زمانی تاریخ مذکور پرداخته و بر اساس جدول‌ها و نمودارهایی فراز و نشیب‌های صورت گرفته در تعداد این قبیل از پیروان را مورد تحلیل آماری قرار داده است. وی درصد افزایش یا کاهش تعداد پیروان ادیان را در 220 کشور جهان بررسی نموده و علل این افزایش یا کاهش تعداد را نیز بیان کرده است.

مجموعه کامل آثار سهروردی نخستین مجموعه کامل آثار شهاب الدین سهروردی که به صورت علمی تصحیح و ویرایش شده است. این مجموعه نه تنها از لحاظ تاریخ فلسفه اسلامی حائز ارزش فراوان است بلکه اندیشه حکیمی را که فلسفه او هنوز زنده و برای حیات کنونی فلسفه اسلامی از اهمیت خاصی برخوردار است، در اختیار علاقمندان فلسفه اسلامی و تفکر فلسفی قرار می دهد.

علم ‌امام بارزترین‌ صفتی است‌ که از دیرباز در امام‌شناسی مورد توجه عالمان و متفکران بوده است. اندیشمندان شیعی این ویژگی را از شروط بنیادین امامت دانسته و در رویارویی با دیگر گروه‌های جامعه اسلامی بر آن استدلال‌کرده‌اند. مطالعه در این موضوع همواره با نگرش‌ها و رویکردهای فکری مختلفی صورت‌گرفته و در میزان و چگونگی آن اختلافاتی پدید آمده است. مـجمـوعه پـیـش رو بـازتـاب نگاه‌های مـتفاوت به این موضوع در میراث مکتوب به‌یادگار مانده است