جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مهدویت یکی از موضوعات مهمی است که پیامبر گرامی اسلام و ائمه اطهار : بدان پرداخته و آن را از جهات مختلف تبیین نموده اند. بزرگان و دانشمندان بیشتر بعد کلامی این موضوع را بررسی نموده اند. یکی از ابعاد قابل بحث، که کمتر بدان توجه شده است، بررسی آموزه های مهدویت از لحاظ فقهی می باشد زیرا مسائل فراوانی در خصوص امام زمان 7 و منتظران آن حضرت وجود دارد که می شود آن را در فقه مورد بررسی قرار داد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی در صدد تبیین احکام فقهی مهدویت بوده است. شناخت درست احکام مسائل مهدوی، انسان مسلمان را به وظایف فردی و اجتماعی او در قبال حضرت مهدی منتظَر عجل الله تعالی فرجه الشریف آگاه ساخته، به او در زمینه سازی ظهور آن حضرت بیشتر کمک می کند. لذا در گام نخست، جایگاه اعتقاد به منجی موعود در ادیان ابراهیمی و غیر ابراهیمی بیان شده است. در گام بعدی حکم شرعی اعتقاد، انکار و شک در مهدویت مورد بررسی قرار گرفته، سپس احکام فقهی منتظران بیان شده است. در گام های بعدی به احکام اختصاصی امام زمان 7 پرداخته و در نهایت به احکام فقهی ادعاها پرداخته شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که اعتقاد به امامت و مهدویت واجب بلکه از ضروریات مذهب می باشد. انکار و شک در مهدویت حرام بوده موجب خروج منکر از دائره مذهب می شود. و در صورت برگشت انکار مهدویت به انکار الوهیت و نبوت موجب کفر منکر و خروج او از دین مبین اسلام می شود. معرفت و برخی از مراتب انتظار، از وظایف واجب مکلفان می باشد. توسل به امام زمان 7 امری مشروع، اهداء ثواب اعمال عبادی و نیابت از آن حضرت در عبادات مستحبی جائز بلکه مستحب است. قیام هنگام شنیدن لقب «قائم» مستحب شرعی نبوده، احتیاط در اجتناب بردن نام امام زمان 7 می باشد. ادعای امامت و مهدویت، ادعای توقیت، ادعای نیابت خاصه و ادعای نیابت عامه برای کسی که اهلیت ندارد، حرام است و ادعای ملاقات و رؤیت در برخی صور جائز نیست.

جهان اسلام، با وجود تنوع در مذاهب و گرایش‌های کلامی، در بسیاری از اصول اعتقادی، فقهی و اخلاقی دارای اشتراکات گسترده‌ای است. این رساله با تمرکز بر برخی از مهم‌ترین موضوعات اعتقادی، تلاش دارد تا ضمن بررسی اشتراکات و افتراقات مذاهب اسلامی، به تحلیل انتقادی اندیشه‌های محمد اسدالله الغالب، از متفکران معاصر بنگلادشی، در موضوعاتی همچون توحید و شرک، بدعت و سنت، توسل و شفاعت و نیز مسئله ایمان بپردازد. در این پژوهش، با بهره‌گیری از منابع معتبر اهل سنت و شیعه، دیدگاه‌های اسد الله الغالب را در چارچوب عقل و نقل مورد نقد و بررسی قرار داده و کاستی‌ها و اشکالات فکری جریان سلفی‌گرایی افراطی را که از سوی او و همفکرانش ترویج می‌شود، تبیین می‌کنیم. یکی از اهداف اصلی این رساله، فهم ریشه‌های فکری، اجتماعی و تاریخی گفتمانی است که امروزه تحت عنوان سلفیه یا سلفی‌گری در بخش‌هایی از جهان اسلام گسترش یافته و با نگاهی سخت‌گیرانه و حداکثری به مقوله شرک، و تعریفی حداقلی از توحید، زمینه‌ساز موجی از تکفیر، افراط‌گرایی و واگرایی در میان مسلمانان شده است. همچنین در این رساله، با تکیه بر اصول مشترک و عقلانیت گفت‌وگویی، راهبردها و پیشنهادهایی برای کاهش تنش‌های مذهبی، ترویج همزیستی مسالمت‌آمیز و مقابله با اندیشه‌های تفرقه‌انگیز ارائه شده است تا گامی مؤثر در جهت تقویت وحدت اسلامی و بازسازی گفتمان عقلانی و اعتدالی در جهان اسلام برداشته شود.

بررسی منابع دینی در موضوع دنیا حاکی از وجود دو نوع متفاوت از آن است؛ دنیایی که زیبایی آن ظاهر می‌شود، یعنی دنیای قابل تحسین، و دنیای دیگری که انسان‌ها را فریب می‌دهد، ضعیفان را جذب می‌کند و دنیای ملعون است. دنیای قابل تحسین دنیایی است که انسان برای رسیدن به کمال خود یا رفع نیازهای خود و خانواده‌اش تلاش می‌کند، با مشکلات مواجه می‌شود، از خستگی رنج می‌برد، و پشت سر خود را به تنبلی و سهل‌انگاری می‌زند تا به روزی که از جانب دنیا به او رسیده، اتکا کند، پس دنیا و هرآنچه در آن است بد نیست، اما نحوه استفاده از آن و برخوردهایی که با آن داریم دنیای قابل تحسین را به دنیای ملعون تبدیل می‌کند. انتخاب موضوع تحقیق درباره ترسیم فنی دنیا در قرآن کریم و نهج البلاغه می‌تواند جذاب و جالب باشد، زیرا به محقق فرصتی برای کاوش در چندین جنبه مهم از دین و ادب می‌دهد. این موضوع از اینن جهت اهمیت دارد که: تحقیق در این موضوع درهایی را به درک عمیق‌تری از دیدگاه اسلامی درباره دنیا و زندگی دنیوی باز می‌کند. می‌تواند درک بهتری از رابطه انسان با خدا و چگونگی برخورد با زندگی در این دنیا و هدف واقعی زندگی را فراهم کند. سؤال اصلی تحقیق این است که چگونه می‌توانیم به‌وضوح به مسأله دنیا نگریسته و به قرآن کریم و نهج البلاغه اتکا کنیم؟ اهمیت این تحقیق بدون شک این است که هر مطالعه‌ای از قرآن کریم تلاشی شایان تحسین و هدفی مهم است که از عظمت و مقدس بودن این کتاب الهی معجزه‌ای نهایی می‌گیرد. این عظمت قطعاً انگیزه‌ای برای انتخاب موضوع در دامنه قرآن کریم و نهج البلاغه بوده و موضوع نقاشی هنری دنیا در قرآن کریم و نهج البلاغه و شناخت خطرات زندگی دنیایی و اثرات احتیاط از آن را مورد بررسی قرار داده است. مطالعه به چندین نتیجه و توصیه منجر شده و یکی از نتایج برجسته آن این است که مجموع تعالیم قرآن و نهج البلاغه در مورد دنیا منافاتی با یکدیگر ندارد. در این مقایسه، می‌توانیم درجه تطابق نهج البلاغه با قرآن را ببینیم، و خواننده گاهی احساس می‌کند که نهج البلاغه تفسیری از قرآن است. و به این نتیجه رسیدیم که مجموعه تعالیم نهج البلاغه با تعالیم قرآن تضادی ندارد. از جهت موضوع، نهج البلاغه به مسائلی مانند توحید و کلام، اهل بیت، نبوت، بعثت، مسائل اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، عبادی، صوفیانه و فلسفی اشاره می‌کند و قرآن نیز به این مسائل پرداخته است. همچنین به کشف هنری دنیوی در قرآن و نحوه بیان حقایق معنوی و اخلاقی آن رسیدیم و به بررسی روش‌های بلاغی که قرآن برای انتقال پیام خود به شکلی مؤثر و تاثیرگذار استفاده می‌کند، پرداختیم.در این سیاق، یک موضوع در قرآن ذکر شده و همان موضوع با جزئیات در نهج البلاغه ذکر شده است. یکی از توصیه‌های برجسته ضرورت تحلیل هدف اصلی توصیف دنیا در هر متن است، سازگار با اینکه آیا یک هشدار از دنیای مادی است یا یک تشویق به تفکر در بزرگی آفریننده. روش این تحقیق، روش توصیفی و تحلیلی است و این از طریق جمع‌آوری همه مواردی که در مورد عنوان در منابع و مطالعات موجود است و سپس تحلیل و بیان نتیجه‌ی مورد نظر انجام می‌شود.