چکیده :
فرانکلین لوئیس[۱] استاد زبان و ادبیات فارسی گروه زبانها و تمدنهای خاور نزدیک دانشگاه شیکاگو در ۲۴ جولای ۱۹۶۱ متولد شد. لوئیس پس از پایان تحصیلات اولیه وارد دانشگاه برکلی شد [۲]و به مطالعه خاور نزدیک پرداخت، از استادان او در این دوران میتوان به ویلیام برینر[۳]،محمود امید سالار و ژاله پیرنیاز اشاره کرد. سپس به دانشگاه شیکاگو رفت و از گروه زبانها و تمدنهای خاور نزدیک با کسب درجه دکترا فارغ التحصیل شد. رساله پایاننامه او درباره زندگی و آثار سنایی شاعر قرن دوزادهم و تثبیت سبک غزل در شعر فارسی بود. پایان نامه او برنده جایزه بنیاد مطالعات ایرانیان در سال ۱۹۹۵ شد.
فارسی به عنوان یک زبان کهن در اسلام و قابلیتهای فراملی و فرا دینی آن موجب علاقمندی او به زبان و ادبیات فارسی بود. حوزه پژوهشی او شامل زبان و ادبیات فارسی (قدیم و جدید)، اندیشه و ادب اسلامی در قرون وسطی، عرفان اسلامی، سینمای ایران و تاریخ و تئوری ترجمه است. عمده تمرکز او بر روی آثار ادبی از زمان سامانیان تا دوره صفویه است و همچنین آثار نظم و نثر قرن بیستم رو از جهات گوناگونی چون سبک، عملکرد، روایتشناسی، نشانه شناسی، هرمنوتیک، فن خطابه، جامعه شناسی ادبی و کد شناسی مورد بررسی قرار میدهد. به گفته خود او تقاطع میان ادبیات و مذهب بخصوص سنتهای عرفانی و باطنی در جهان اسلام (صوفیه و شیعه) برای او جاذبه ویژهای دارد. از همین رو به سراغ مولانا رفته است و کتابی از گلچین اشعار او را ترجمه کرده است. به علاوه کتابی درباره برهان الدین محقق ترمذی که به گفته برخی معلم و مراد مولانا بوده است، در دست انتشار دارد.
از دیگر آثار فرانکلین لوئیس ترجمه شعر و نثر مدرن فارسی (همچون رمان چراغها را من خاموش میکنم از زویا پیرزاد)، مقالاتی درباره عطار، حافظ، سعدی، نجم الدین دایه،ادبیات فارسی و قرآنی، عرفان و تصوف و برخی نوشتههای بها الله و عبدالبها است. لوئیس از سال ۱۹۹۵ مجموعهای به نام ادبیات را برای دانشجویان و اساتید و به طور کلی علاقمندان به ادبیات فارسی و نیز ادبیات عرب، ترکی و اردو در دانشگاه شیکاگو فراهم آورده است تا محلی برای ارائه مقاله و بحث و تبادل نظر پیرامون مباحث مربوط به ادبیات باشد.
در حال حاضر فرانکلین لوئیس به غیر از فعالیت در دانشگاه شیکاگو با مرکز مطالعات خاورمیانه و کمیته مطالعات خاورمیانه همکاری میکند و نیز سابقه تدریس زبان فارسی در مرکز مطالعات خاورمیانه و آسیای شرقی دانشگاه اموری[۴] را دارد.
کتابشناسی:
[Editor, In Progress] Life and Letters of an Iranian Communist: Stories of Bozorg ʻAlavi. An introduction to the life of Bozorg ʻAlavi (1904-97) with an anthology of translations of his short stories and letters.
[In Progress] Teachings of Rumi’s Teacher: Borhân al-Din Moḥaqqeq-e Termedhi and his Ma‛âref. A new critical edition of the Persian text and annotated English translation, with introduction by Franklin Lewis and Hassan Lahouti.
Things We Left Unsaid, Zoya Pirzad (the Persian novel Čerâġ-hâ râ man xâmuš mi-konam, Tehran: Nashr-e Markaz, 2002), translated to English by Franklin Lewis (London: Oneworld Classics, May 2012).
Mystical Poems of Rumi, translated by A.J. Arberry. Corrected one-volume edition with foreword by Franklin Lewis (Chicago: University of Chicago Press, 2009), 439pp.
Rumi: Swallowing the Sun (Oxford: Oneworld, 2008), xxxiii+207pp. (Translation of selected poems of Jalâl al-Din Rumi, arranged by persona/voice/mode and with translation, notes and introduction).
The Necklace of the Pleiades: Studies in Persian Literature and Culture, new edition (Amsterdam University Press and Leiden University Press, 2010), 370pp. First edition: The Necklace of the Pleiades: Studies in Persian Literature Presented to Heshmat Moayyad on his 80th Birthday, co-edited Franklin Lewis and Sunil Sharma (Amsterdam: Rozenberg and Purdue University Press, 2007)
The Colossal Elephant and His Spiritual Feats: Shaykh Ahmad-e Jâm. The Life and Legendary Vita of a Popular Sufi Saint of the 12th Century. Edited and translated with Heshmat Moayyad (Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 2004), 460pp.
Rumi: Past and Present, East and West. The Life Teachings and Poetry of Jalâl al-Din Rumi. Foreword by Julie Meisami (Oxford: One World Publications, 2000), xvii+686pp. Reprints 2001, 2003. Revised expanded edition, 2007. Translations [Persian]: Mowlavi: Diruz o emruz, sharq o gharb, trans. by Farhād Farahmandfar (Tehran: Nashr-e Sāles, 1383 Sh./ 2004). And also Mowlānā: diruz tā emruz, sharq tā gharb, trans. by Hassan Lahouti in collaboration with Franklin Lewis, including author’s Persian preface (Tehran: Nashr-e Nāmak, 1384 Sh./2005; 2nd ed., 1385 Sh./2006. [Turkish]: Mevlânâ: Geçmiş ve şimdi, Doğu ve Batı (Mevlânâ Celâleddin Rumi’nin Hayatı, öğretisi ve şiiri, trans. by (Hamide Kokuyan &) Gül Çağali Güven, ed. Safi Argapus, with author’s foreword to Turkish edition (Istanbul: Kabalcı Yayınevi, 2010). [Danish]: Rumi før og nu, Øst og Vest. Jalal al-Din Rumis liv, lære og digtning. Danish translation by Rasmus Chr. Elling. Carsten Niebuhr Biblioteket (Copenhagen: Forlaget Vandkunsten, 2010).
In a Voice of Their Own: A Collection of Stories by Iranian Women written since the Revolution of 1979, edited and translated, with introduction and annotated bibliography co-authored by Franklin Lewis and Farzin Yazdanfar (Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 1996)
___________________________________________________
[۱] -Franklin Lewis
[۲] -Berkeley
[۳] -William Brinner
[۴] -William Brinner
سیدموسوی