جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

آلسو آیراتاونا آرسلاناو، از ایرانشناسان روسیه است و این اثر را در ادامه فعالیت های خود در رشته ایران شناسی فراهم آورده است.

هارالد موتسکى  در سال ۱۹۴۸ در برلین آلمان متولد شد. از سال ۱۹۶۸ تحصیلات خود را در زمینه ادیان تطبیقى، فرهنگ و زبان‌هاى سامى، مطالعات اسلامى، تاریخ مدرن و انجیل‌شناسى در دانشگاه‌هاى بن، پاریس و کلن ادامه داد. موتسکى در سال ۱۹۷۸ از دانشگاه بن، دکتراى خود را دریافت کرده است. عنوان رساله او«ذمى و اقلى -اقلیت غیرمسلمان مصرى در نیمه دوّم قرن هجدهم- و هجوم بناپارت» است. مشخصاً موتسکى در جریان این رساله، با فقه و منابع فقه اسلامى آشنایى پیدا کرده است. او در سال‌هاى ۱۹۷۹- ۱۹۸۳ در جریان یک دوره آموزشى در انستیتوى مردم‌شناسى تاریخى درباره کودک، جوان و خانواده، در فرهنگ اسلامى تحقیق کرد و با ساختار نظام خانواده در اسلام آشنا شد. از ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۹م او به عنوان استادیار «مرکز تاریخ و فرهنگ خاورمیانه» در دانشگاه‌هامبورگ فعالیت کرد. همچنین در فاصله سال‌هاى ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۱م، استاد ناظر مطالعات اسلامى در دانشگاه‌هامبورگ بوده است. پس از آن در مرکز زبان و فرهنگ خاورمیانه در دانشگاه نایمخن فعالیت آموزشى و پژوهشى داشته است. «درآمدى بر اسلام»، «قرائت متون اسلامى به زبان عربى»، «حدیث»، «جهاد» و «ابعاد فرهنگ اسلامى» عناوین دروسى هستند که او تدریس کرده است. موتسکى، استاد مطالعات اسلامى در دانشگاه نایمخِن هلند، مهم‌ترین و پرکارترین اسلام‌شناس غربی در زمینه‌ی سیره و حدیث نبوی است. در سال ۲۰۰۷ برای نگارش کتاب “زندگی‌نامه محمد ص”، “حدیث اسلامی خاستگاه و سیر تطور” او نیز به زبان فارسی منتشر شده و از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران جایزه کسب کرده است.

النا کازمینا دکترای خود را در رشته ی باستان شناسی از دانشگاه دولتی مسکو دریافت نموده و از سال ۱۹۸۸ تاکنون در همین رشته استاد دانشگاه مذکور می باشد.

پروفسور پییر لوری متولد ۱۹۵۲ میلادی در پاریس از جمله محققان فرانسوی حوزه مطالعات اسلامی است. وی در سال ۱۹۷۵ کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عرب خود را از دانشگاه سوربن نو و در ۱۹۹۱ میلادی دکترایش را در رشته مطالعات عربی از دانشگاه میشل دومنتین اخذ کرد. او مقالات متعددی در نشریات علمی حوزه اسلام پژوهی منتشر کرده است. از جمله آثار پییرلوری که به فارسی ترجمه شده ، کتاب «تاویلات القرآن از دیدگاه عبدالرزاق کاشانی» – تهران ۱۳۸۳- است.

حامد الگار[۱] نویسنده پرکار ادبیات فارسی و عرب متولد سال ۱۹۴۰ در انگلستان است . پس از پایان تحصیلات اولیه وارد کالج ترینیتی[۲] دانشگاه کمبریج شد و کارشناسی ارشد خود را با نمره ممتاز دررشته زبان‌های شرقی (عربی و فارسی) اخذ کرد. با پیشنهاد دریافت بورس تحصیلی از سوی دانشگاه تهران عازم ایران شد تا تحصیلات مقطع دکتری را در ایران بگذراند. سپس به آمریکا بازگشت و رساله دکترای خود را با موضوع نقش سیاسی علمای شیعه در قرن نوزدهم ارائه داد. الگاردر هنگام تبعید آیت الله خمینی در پاریس و نیز پس ازپیروزی انقلاب اسلامی دیدارهایی را با رهبر انقلاب ایران داشت. او مجموعه‌ای از گفتارها و نوشتارهای آیت‌الله خمینی را با نام ” اسلام و انقلاب” به انگلیسی ترجمه کرد و در سال ۱۹۸۳ در کتاب مستقلی به نام “ریشه‌های انقلاب اسلامی در ایران” به چاپ رساند. به گفته او انقلاب اسلامی ایران: ” مهم‌ترین، موثرترین و امیدوارکننده‌ترین رویداد در تاریخ معاصر اسلام” است. الگار یکی از مخالفان اسرائیل و استکبار جهانی محسوب می‌شود و در جریان مناقشات میان اسرائیل و فلسطین حاضر به محکوم کردن حملان انتحاری جوانان فلسطینی نشد. به عقیده وی هدف آمریکا از جنگ‌افروزی در منطقه گسترش امپریالیسم است چرا که اسلام و کشورهای مسلمان را در مقابل هدف خود و یک تهدید بلند مدت می‌داند. الگار با انتقاد از سیاست عربستان سعودی وهابیت را خارج از دایره اسلام می‎داند و معتقد است عربستان با کمک به طالبان و نیروهای افراطی ناامنی در منطقه را افزایش داده است. در سال ۱۹۹۸ مراسم یادبودی به مناسب سالگرد نسل کشتی ارامنه در دانشگاه بروکلی [۳]کالیفرنیا برگزار شد. سخنان الگار بر علیه ارامنه موجب اغتشاش و درگیری و در نهایت بهم خوردن مراسم شد. الگار با سرزنش ارمنی‌های حاضر در مراسم کشتار ارامنه بوسیله ترک‌ها را دروغی تاریخی خواند که هرگز اتفاق نیافتاده است. این سخنان خشم و ناراحتی دانشجویان ارمنی را به دنبال داشت. دانشجویان با شکایت و اعتراض خواستار اخراج الگار از دانشگاه شدند که در نهایت با پیگیری و عذرخواهی دانشگاه مساله خاتمه یافت. حامد الگار به مدت ۴۵ سال و از ۱۹۶۵ تا ۲۰۱۰ استاد مرکز شرق‌شناسی دانشگاه بروکلی کالیفرنیا بود و در این مدت به تدریس در شاخه‌های مختلفی چون تاریخ اسلام، شیعه‌شناسی، عرفان، زبان و ادبیات فارسی و عربی و همچنین زبان ترکی پرداخته است .تالیفات و ترجمه های او به زبان‌های فارسی، عربی، ترکی، انگلیس و فرانسوی  و با تمرکز بر تاریخ تشییع ایرانی در دو قرن گذشته و عرفان و تصوف نقشبندیه منتشر شده و بیش از صد مقاله از او در دایره‌المعارف ایرانیکا موجود است. در این میان زندگی‌نامه میرزا ملکم خان و ترجمه اشعار عربی جز نوشتارهایی بود که به شدت مورد توجه قرار گرفت. همچنین آثاری از متفکران سیاسی معاصر شیعه را به انگلیسی ترجمه کرد از جمله کتاب ولایت فقیه اثرسید روح الله خمینی و آثاری از علی شریعتی، مرتضی مطهری، سید محمود طالقانی.  اگر چه حامد الگار در سال ۲۰۱۰ از سمت استادی خود در دانشگاه بروکلی بازنشسته شد اما همچنان فعالیت‌ها و تحقیقات خود را ادامه می دهد و سفرهای متعددی به کشورهای اسلامی از جمله ایران، ترکیه و افغانستان داشته است. کتاب‌شناسی: – Imam Abu Hamid Ghazali, – Jesus in the Qur’an – Roots of The Islamic Revolution in Iran – Sufism: Principles and Practice – Surat Al-Fatiha: Foundation of the Qur’an – The Sunna: Its Obligatory and Exemplary Aspects – Wahhabism: A Critical Essay – Religion and State in Iran: 1785-1906 (Berkeley: University of California Press, 1969) – Mirza Malkum Khan: A Biographical Study in Iranian Modernism (Berkeley: University of California Press, 1973) – translator from the Persian with introduction and annotations to The Path of God’s Bondsmen from Origin to Return by Najm al-Din Razi, known as Daya (Delmar, NY: Caravan Books, 1982) – translator and annotator, Islam and Revolution: Writings and Declarations of Imam Khomeini (Berkeley: Mizan Press, 1981) ۱-Hamid Algar [۲] – Trinity College [۳] -Berkeley

ایدلمان در ۱۹۳۰ در مسکو متولد شد و در ۱۹۵۳ از دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه مسکو به درجه لیسانس نایل گردید. در ۱۹۷۰ از رساله دکتری خود در موضوع زبانهای ایرانی دفاع کرد. در حال حاضر کارشناس ارشد انستیتوی زبان ‌شناسی آکادمی علوم روسیه و استاد دانشگاه مسکو است. وی بیش از ۲۰۰ کتاب و مقاله در موضوع تاریخ و دستور تطبیقی زبانهای ایرانی تدوین و منتشر کرده است.

گلرو نجیب‌اوغلو پس از دریافت دکترای خود در سال ۱۹۸۶ در بخش تاریخِ هنر و معماری دانشگاه هاروارد به تدریس پرداخت. او از سال ۱۹۹۳ استاد هنر اسلامی در چارچوب برنامه‌های ویژه و مدیر آن پروژه‌ها در دانشگاه هاروارد بوده است. وی ویراستار نشریه‌ی مقرنس؛ سالنامه‌ی فرهنگ‌های بصریِ جهان اسلام است؛ آثار او عبارتند از: معماری، آیین و قدرت (۱۹۹۱)؛ طومار توپقاپی- هندسه و آذین در معماری اسلامی (۱۹۹۵)؛ عصر معمار سنان: فرهنگ معماری در امپراتوری عثمانی (۲۰۰۵)؛ تاریخچه آذین: از جهانی تا محلی (۲۰۱۶)؛ مجموعه‌ی هنر و معماری اسلامی (۲۰۱۷).

لئونارد لویزون زادهٔ ۱۹۵۳ در ایالات متحده آمریکا – درگذشتهٔ ۶ اوت ۲۰۱۸اسلام‌شناس، مولوی‌شناس و پژوهشگر ادبیات فارسی بود. او عضو بنیاد میراث ایران در بخش ادبیات کلاسیک فارسی و تصوف در دپارتمان مطالعات اسلامی و عربی دانشگاه اکستر انگلستان و سردبیر مجلهٔ مولانا ریویو بود.

سید حسین مدرسی در قم به دنیا آمد. پس ازگذراندن تحصیلات جدید، به حوزه علمیه پیوست. سطوح عالی فقه و اصول را نزد آقایان ‌مرحوم فاضل لنکرانی، حسین نوری، یوسف صانعی، و مرحوم آیت‌الله‌سلطانی، ومتون فلسفی را خدمت آقایان محمد محمدی گیلانی، جوادی آملی، محمد شاه‌آبادی، و مرحوم مرتضی مطهری فرا گرفت. خارج فقه و اصول را عمدتاً درمحضر مرحوم آیت‌الله سید محمد محقق داماد (یک سال) و آیت‌الله مرتضی حائری طاب ثراه (ده سال) شاگردی کرد. هم‌زمان به تدریس متون‌درسی رایج در حوزه نیز می‌پرداخت که تا سطوح عالی ادامه داد. از سال۱۳۵۵ متناوباً، و از سال ۱۳۵۸ مستمراً، برای ادامه تحصیلات جدید درانگلستان به سر برد. در سال ۱۳۶۱ دوره دکتری خود را در دانشگاه آکسفورد به پایان برد و برای تدریس به دانشگاه پرینستون آمریکا دعوت شد که از آن‌زمان تا کنون در همان‌جا مقیم و عهده‌دار کرسی Bayard Dodge آن دانشگاه‌است. او هم‌زمان در دانشکده مطالعات بین‌المللی دانشگاه کلمبیا در شهرنیویورک، و در کالج سینت انتونی دانشگاه آکسفورد نیز عهده‌دار کرسی مهدی (کلمبیا) و گلستانه (آکسفورد) است. همچنین به تناوب در دانشکده‌حقوق دانشگاه ییل و هاروارد نیز تدریس کرده و مدّت نه سال عضو شورای‌عالی نظارت بر دانشگاه هاروارد بوده‌است. از ایام نوجوانی در اواسط دهه چهل به نوشتن مقالات‌اجتماعی و سپس مذهبی در روزنامه‌ها و مجلات مذهبی (مانند مجله مکتب‌اسلام) می‌پرداخت که سپس با پژوهش‌های تاریخی در مجلات ادبی تهران (مانند ماهنامه‌های وحید و بررسی‌های تاریخی) ادامه داد. در سال‌های ۱۳۵۰تا ۱۳۵۵ شماری کتاب در مورد پیشینه تاریخی شهر قم و اسناد تاریخی به‌چاپ رسانید. در بیست و پنج سال اخیر، تحقیقات و نوشته‌های اسلامی او دردو زمینه فقه اسلامی و تاریخ تشیع متمرکز شده  است. موضوعات و مقالات مختلفی که او تاکنون به آن پرداخته است، عبارتند از: علیت نهایی در فلسفه ابن سینا، زنان و روایت احادیث در تاریخ اسلام، مرزهای جامعه شیعی اولیه، تاریخ هستی شناسی، فاطمه زهرا (س) در حافظه جمعی مسلمانان، مکتب یگانگی وجود و چهره هنرمند درجامعه اسلامی. کتابشناسی زمین در فقه اسلامی، دو جلد (تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۲) مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ترجمه محمد آصف فکرت، (مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۳۶۸) مکتب در فرایند تکامل، ترجمه هشام ایزد پناه (پرینستون: انتشارات داروین، ۱۳۷۳) (اخیراً انتشارات کویر در تهران با مقدمه تازه‌ای از سوی مؤلف آن رانشر داده‌است). مدرسی با چاپ ترجمه کتابش مکتب در فرایند تکامل پس از ۱۳سال در سال ۱۳۸۶در ایران در کانون توجه همگان قرار گرفت. میراث مکتوب شیعه از سه قرن نخستین هجری، ترجمه سید علی قرایی و رسول‌جعفریان (قم: کتابخانه تخصصی تاریخ، ۱۳۸۳) (همین کتاب) Tradition and Survival: A Bibliographical Survey of Early Shi’ite Literature, Oxford, 2003. al-Hakim al-Jishumi, Risalat Iblis ila ikhwanih al-manahis (ed.), Beirut, 1994 (revised edition). Crisis and Consolidation in the Formative Period of Shi’ite Islam, Princeton, 1993. “Early Debates on the Integrity of the Qur’an,” Studia Islamica, 77 (1993). An Introduction to Shi’i Law, London, 1984. Zamin dar fiqh-i Islami (Land in Islamic Law), 2 vols., Tehran, 1983–۸۴. Kharaj in Islamic Law, London, 1983. ایمیل: hm@Princeton.edu تلفن: ۴۲۶۸-۲۵۸-۶۰۹

فرانتس روزنتال[۱] شرق‌شناس و اسلام‌شناس آلمانی الاصل آمریکایی در ۳۱ اوت ۱۹۱۴ در برلین متولد شد. او فرزند دوم از خانواده‌ای یهودی بود. پس از گذراندن تحصیلات اولیه در زادگاهش، وارد دانشگاه برلین شد. کارل بکر[۲] (۱۸۷۶-۱۹۳۳)، ریچارد والزر[۳] (۱۹۰۰-۱۹۷۵)، و هانس هاینریش شدر[۴] (۱۸۹۶-۱۹۵۷) از اساتید او در دانشگاه بودند. در ۱۹۳۵  درجه دکترا را در رشته‌ زبان‌های شرقی و کلاسیک تحت نظر هاینریش شدر و با موضوع کتیبه‌های پالمی رینین[۵] (زبانی باستانی در سوریه) اخذ کرد. پس از یک سال تدریس در فلورانس به مدرسه دینی یهودی در برلین رفت. در سال ۱۹۳۹ کتاب معروف او تحت عنوان «تحقیقات آرامی‌شناسی» برنده نخستین مدال کنگره بین‌المللی شرق‌شناسان شد. اگر چه پول جایزه به خاطر یهودی بودن به او پرداخت نشد اما به ابتکار شدر مدالی از جنس طلای واقعی به او داده شد تا جبران پول جایزه باشد. در ۱۹۳۸ به دعوت  نایبرگ [۶]تاریخ‌نگار سوئدی به این کشور رفت. در ۱۹۳۹ به انگلستان رفت و سرانجام به علت مشکلات ناشی از جنگ جهانی و تبار یهودی به آمریکا مهاجرت کرد. در ۱۹۴۰ به عضویت هیئت علمی دانشکده عبری سین سیناتی در اوهایو در آمد. در ۱۹۴۳  مقاله‌ای در خصوص السرخسی از علمای حنفی به چاپ رساند و تابعیت آمریکایی گرفت. به ارتش پیوست و در طول دوران جنگ به عنوان مترجم عربی در دفتر خدمات استراتژیک در واشنگتن مشغول به کار شد. پس از پایان جنگ به فعالیت آموزشی خود در دانشکده عبری بازگشت و در ۱۹۴۸ به دانشگاه پنسیلوانیا نقل مکان کرد. تا ۱۹۶۷ سمت استاد تمامی زبان‌های سامی دانشگاه ییل را در اختیار داشت و پس از آن و تا زمان بازنشستگی در ۱۹۸۵ بر مسند کرسی عالی زبان عربی و پژوهش اسلام این دانشگاه تکیه زده بود. روزنتال محققی پرکار و موفق با گستره وسیعی از تحقیقات درموضوعات مختلف بود. تمدن اسلامی، مفهوم آزادی در اسلام،  میراث سنتی اسلام، قمار در اسلام ، خودکشی در اسلام و موضوعات بسیار دیگری مضامین کارهای او را شکل می‌دهند. در میان آثار وی هم مقاله مختصری درباره طنز در اسلام به چشم می‌خورد و هم ترجمه و شرح سه جلدی «مقدمه ابن خلدون». او برای پروژه ابن خلدون به استانبول رفت و کپی دست نوشته‌های او را شخصا مطالعه کرد. دیگر اثر شاخص او «تاریخ تاریخ‌نگاری در اسلام» است که در سال ۱۹۵۲ به چاپ رسید و پس از آن بارها تجدید چاپ شد. روزنتال جزو نسلی از محققین و دانشمندان تبعیدی بود که به خاطر مسائل مربوط به جنگ مجبور به ترک وطن شد. برخی از اعضای خانواده‌اش را در اردوگاه کار اجباری از دست داد و هرگز ازدواج نکرد. بنابراین تمام هم و غم خود را در مسیر علمی و پژوهشی صرف کرد. در زمان ورود او به ایالات متحده تنها چند متخصص سرشناس در زمینه زبان عربی وجود داشت اما حضور او در این حوزه تاثیرگذار و محرک بود و سهم بسزایی در مطالعات متون عربی در آمریکا داشت. «طنز در اسلام»، «مفهوم آزادی در اسلام پیش از قرن نوزدهم»، «گرامر (انجیلی) زبان آرامی»، «کتابچه همراه زبان آرامی»، ترجمه «مقدمه ابن خلدون»، «شیرین‌تر از امید: گلایه و امید در سده‌های میانی در اسلام»، « ترجمه تاریخ طبری»، «متون کلاسیک در اسلام» برخی از آثار اوست. او کتاب‌ها و مقالاتش را به زبان انگلیسی و آلمانی می‌نوشت. بخش زیادی از آثار او به زبان های عربی، روسی و ترکی ترجمه شده‌اند. روزنتال در موسسات و سازمان‌های علمی و آموزشی زیادی عضویت داشت. انجمن فلسفه آمریکا، آکادمی آمریکایی علوم و هنر، فرهنگستان قرون وسطی آمریکا، آکادمی آمریکایی تحقیقات یهودی، آکادمی کانکتیکات هنر و علوم، آکادمی بریتانیا و انجمن شرق‌شناسی آمریکا که مدت‌ها ریاست آن را بر عهده داشت از جمله این مراکز هستند. از دیگر افتخارات علمی وی کسب جایزه هاروی[۷] در ۱۹۸۴ از دانشگاه حیفاست. به علاوه مدرک تحصیلی افتخاری از دانشگاه‌های چون کلمبیا، دانشگاه عبری اورشلیم، دانشگاه تل آویو و دانشگاه توبیگن[۸] کسب کرده بود. فرانتس روزنتال در هشتم آوریل ۲۰۰۳ و پس از تحمل  یک دوره طولانی بیماری درگذشت. کتاب‌شناسی منتخب: “Humor in Early Islam” ۱۹۵۶. The Muslim Concept of Freedom Prior to the Nineteenth Century 1960. A Grammar of Biblical Aramaic 1961. An Aramaic handbook 1967. The Muqaddimah: An Introduction to History 1967 The first complete translation in English of Introduction to the History of the World by 14th century Islamic scholar and statesman Ibn Khaldun. Knowledge Triumphant: The Concept of Knowledge in Medieval Islam 1970 (reprinted 2007 with a Preface by Dimitri Gutas). “Sweeter Than Hope””: Complaint and Hope in Medieval Islam 1983. General Introduction, And, From the Creation to the Flood, translation of the History of Tabari 1985. The Classical Heritage in Islam 1994. Man versus Society in Medieval Islam. Brill, Leiden & Boston 2015. ISBN 978-90-04-27088-6 (print); ISBN 978-90-04-27089-3 (eBook). _______________________________________________________ [۱] – Franz Rosenthal [۲] – Carl Becker [۳] – Richard Walzer [۴] – Hans Heinrich Schaeder [۵] – Palmyrenian [۶] – H.S. Nyberg [۷] – Harvey Prize [۸] – Tübingen

عمر عبدالله (فارغ التحصیل دکتری از دانشگاه شیکاگو، ۱۹۷۸) و مدرس در دانشگاه ملک عبدالعزیز و دانشگاه تمپل (میشیگان) است. وی در سال ۱۹۴۸ در خانواده‌ای پروتستان در شهر کلمبوس (نبراسکا) متولد شد. کودکی خود را در گرجستان گذراند، پدر و پدر بزرگش متخصص دامپزشکی بودند و مادرش در زمینه‌ی ادبیات انگلیسی تحصیل می‌کرد. وی در سال ۱۹۶۹ دکتری خود را در زمینه‌ی ادبیات انگلیسی در دانشگاه کُرنِل آغاز کرد، مدتی بعد با خواندن زندگینانه‌ی خودنوشتِ مالکوم ایکس جذب اسلام شد و در سال ۱۹۷۰ به اسلام گروید. از آن پس با تغییر رشته‌ی خود به دانشگاه شیکاگو رفت و ادبیات عرب و مطالعات اسلامی را زیر نظر فضل الرحمان (۱۹۱۹ـ۱۹۸۸) فراگرفت. وی دکتری خود را در سال ۱۹۷۸ درباب خاستگاه فقه اسلامی: مفهوم عمل اهل مدینه در نظام فقه مالکی به اتمام رسانید. از ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۲ وی در دانشگاه‌های ویندسور (اونتاریو)، تمپل و میشیگان به تدریس پرداخت. از ۱۹۸۲ به مدت دوسال به تدریس زبان عربی در اسپانیا مشغول بود، و از آن پس تا سال ۲۰۰۰ میلادی به تدریس مطالعات اسلامی و ادیان تطبیقی در دانشگاه ملک عبدالعزیز در جده اشتغال داشته است.