نقد دیدگاه های تفسیری نصر حامد ابوزید در کتاب ( دوائرالخوف: قراءه فی خطاب المرأه) بر اساس قواعد تفسیری مشترک شیعه و اهل سنت | کتابخانه مجازی الفبا

نقد دیدگاه های تفسیری نصر حامد ابوزید در کتاب ( دوائرالخوف: قراءه فی خطاب المرأه) بر اساس قواعد تفسیری مشترک شیعه و اهل سنت | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
نقد دیدگاه های تفسیری نصر حامد ابوزید در کتاب ( دوائرالخوف: قراءه فی خطاب المرأه) بر اساس قواعد تفسیری مشترک شیعه و اهل سنت
کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
فارسی
کتاب الکترونیکی
میانگین امتیازات:
امتیاز شما :
تعداد امتیازات :
0
نقد دیدگاه های تفسیری نصر حامد ابوزید در کتاب ( دوائرالخوف: قراءه فی خطاب المرأه) بر اساس قواعد تفسیری مشترک شیعه و اهل سنت
ویرایش اثر
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی:
کارشناسی ارشد
رشته تحصیلی:
الهیات و معارف اسلامی - علوم قرآن و حدیث ـ تفسیر قرآن مجید
محل تحصیل رساله تحصیلی:
دانشگاه اصفهان، دانشکده اهل بیت (ع)
تاریخ دفاع:
1403
چکیده :
تفسیر متون دینی، به‌ویژه قرآن کریم، از دیرباز یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در مطالعات اسلامی بوده است. این حوزه به دلیل تأثیر مستقیم بر درک مفاهیم الهی و اجتماعی، جایگاه ویژه‌ای در اندیشه اسلامی دارد. در این میان، نصر حامد ابوزید، یکی از متفکران معاصر، رویکردی انتقادی و غیرسنتی به تفسیر متون دینی اتخاذ کرده است. وی در کتاب دوائر الخوف با استفاده از روش‌های هرمنوتیکی و تحلیل گفتمان، برداشت‌هایی ارائه داده است که اغلب با اصول تفسیری مشترک میان شیعه و اهل سنت ناسازگار به نظر می‌رسند. ازآنجا که این اصول به‌عنوان زیربنای روشمند تفسیر در هر دو مکتب شناخته می‌شوند، بررسی انتقادی این برداشت‌ها ضروری است. یکی از مهم‌ترین ایرادات در رویکرد تفسیری ابوزید، غفلت از اصول تفسیری نظیر “قرائن درون متنی” و قرائن برون متنی همچون “سنت نبوی” است که در اندیشه شیعه و اهل سنت به‌عنوان مبانی بنیادین پذیرفته شده‌اند. برای مثال، تحلیل وی از آیات مرتبط با حقوق زنان و جنسیت به دلیل عدم توجه کافی به سیاق آیات و روایات معتبر، به نتایجی منجر شده است که با سنت اسلامی سازگار نیست . (ابن‌کثیر, 1401ق; أبوزید, 1995 م-a; طباطبائی, 1417ق) افزون بر این، ابوزید در برخی موارد از روش‌های هرمنوتیکی غربی بدون در نظر گرفتن انطباق آن‌ها با اصول تفسیری اسلامی استفاده کرده است. این رویکرد اگرچه ممکن است نوآورانه به نظر برسد، اما در عمل منجر به تحریف مفاهیم کلیدی و فاصله گرفتن از مبانی مشترک تفسیری می‌شود. (ابوظهور, 2004; رحمانی, 1384) به‌عنوان نمونه، تفسیر وی از آیات مرتبط با “عذاب اخروی” بیشتر بر اساس دیدگاه‌های انسان‌شناختی معاصر صورت گرفته و با قاعده “حفظ وحدت معنایی” ناسازگار است. به‌ویژه در تحلیل آیه «کُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَیْرَهَا لِیَذُوقُواْ الْعَذَابَ» (نساء: 56)، ابوزید تمرکز خود را بر بُعد روان‌شناختی و نمادین عذاب قرار داده و آن را به تجربه‌ای ذهنی و اجتماعی تقلیل داده است . (أبوزید, 1995 م-b) این رویکرد با مفهوم عینی و متافیزیکی عذاب در اصول تفسیری اسلامی که بر تجسم واقعی عذاب تأکید دارد، در تضاد است. نکته دیگر، عدم هماهنگی دیدگاه‌های ابوزید با اصل “جمع میان نقل و عقل” است. وی به‌جای استفاده از عقل به‌عنوان ابزار تکمیلی برای نقل، در بسیاری از موارد عقل را جایگزین نقل کرده است. این شیوه با روش تفسیری رایج در مکاتب اسلامی تفاوت دارد و باعث بروز چالش‌هایی در فهم متون دینی شده است (علامه‌حلی, 1420ق; غزالی, 1406ق) این تضاد در رویکرد تفسیری ابوزید با اصل "جمع میان عقل و نقل" را می‌توان در تفسیر آیه از قرآن نیز مشاهده کرد. به‌عنوان مثال، در آیه «وَإِذَا جَاءهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُواْ بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَإِلَی أُوْلِی الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ»(نساء: 83)، قرآن از لزوم رجوع به پیامبر و صاحبان امر برای بررسی اخبار و اطلاعات مهم اجتماعی سخن می‌گوید. در تفاسیر سنتی، این آیه به‌عنوان دستور اجتماعی و حکومتی تفسیر می‌شود که تأکید بر رجوع به مقامات مذهبی و دینی برای تحلیل درست اخبار دارد. در این میان عقل باید در کنار نقل مورد توجه قرار گیرد. اما ابوزید ممکن است این آیه را به‌گونه‌ای تفسیر کند که بیشتر به تحلیل‌های اجتماعی معاصر و عقل فردی توجه کند و بر جایگاه تحلیل مستقل و رسانه‌ها تأکید کند، که در این صورت اصل "جمع میان عقل و نقل" به چالش کشیده می‌شود. به‌طور کلی، این تفسیرها نشان‌دهنده‌ی تضاد میان روش تفسیری ابوزید و اصول تفسیری رایج در مکاتب اسلامی است. در روش ابوزید، عقل مدرن و تحلیل‌های اجتماعی به‌جای ابزار مکمل برای فهم متون دینی، به‌عنوان ابزار اصلی قرار می‌گیرد، و این امر منجر به کاهش اهمیت نقل و سنت‌های دینی معتبر می‌شود. از این رو، این پژوهش بر آن است که برداشت‌های تفسیری نصر حامد ابوزید در کتاب دوائر الخوف را با تکیه بر قواعد مشترک تفسیری شیعه و اهل سنت مورد بررسی انتقادی قرار دهد. هدف این پژوهش، تحلیل ضعف‌ها و انحرافات موجود در روش تفسیری ابوزید و ارائه پیشنهادهایی برای مواجهه علمی با این چالش‌ها است. پژوهش حاضر بر اساس منابع معتبر علمی انجام خواهد شد تا علاوه بر دقت و عمق، اعتبار علمی نیز تضمین گردد.
متکلمان و سایر شخصیت ها :
نصر حامد ابوزید
نویسنده :
پدیدآور: الهه مردانی ؛ استاد راهنما: علی بنائیان اصفهانی
زبان :
فارسی
منبع اصلی :
https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/d8efeeed89c5a55472413503aa01101d
جنس منبع:
متن
پایگاه :
الف:پایگاه کتب
یادداشت :
نوع منبع :
رساله تحصیلی
مشخصات کامل اثر
منابع مرتبط :
ثبت نظر
ارسال