آثار مرتبط با شخصیت ها | کتابخانه مجازی الفبا

هدف پژوهش حاضر، واکاوی و بررسی مصادیق قرانی حقوق شهروندی در امور اقتصادی می‌باشد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج، حاکی از آن است که الگوها و مصادیقی که قران کریم، در رابطه با مسایل اقتصادی ارائه می دهد و در این پژوهش آمده است می تواند جامعه را از بحرانهای اقتصادی برهاند و به سمت کمال رهنمون سازد. این آموزه ها، همچون سایر آموزه های قرآنی تمامی ابعاد زندگی انسان را در بر می‌گیرد. پایداری و بقای جامعه، منوط به وجود اقتصاد پویا و رو به رشد می باشد. زیرا خداوند متعال فعالیتهای اقتصادی را مایه قوام اجتماع قرار داده است. که این مهم، در بخشهای دیگر نیز تاثیر شگرفی را خواهد داشت. می توان بوسیله این مصادیق، به اهدافی همچون استقلال اقتصادی، حفظ حاکمیت و اقتدار سیاسی اسلام، تأمین رفاه عمومی و مبارزه با فقر، کاهش آسیبهای اجتماعی، رشد توسعه جامع اقتصادی و عدالت اقتصادی دست یافت.

این پایان نامه با موضوع« بررسی سنّت های استخلاف، تغییر، امداد واستدراج در قرآن» از دو بخش و هفت فصل تشکیل شده است: بخش اول که از دو فصل تشکیل شده است مفاهیم اساسی موجود در مباحث سنت های الهی و جامعه و فرد از دیدگاه قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. فصل اول به تعریف سنّت، اقسام سنت های الهی(اخروی و دنیوی، فردی و اجتماعی، بالفعل و بالقوه)، صور سنت های اجتماعی الهی(شرطی، قطعی، فعلی، گرایشی طبیعی)، تفاوت میان سنت های تاریخ و قدرت های خلقت وویژگی های سنّت های الهی( استمرار، تکرار، تخلف ناپذیری و...) پرداخته است. فصل دوم، تعریف جامعه، نوع ترکیب جامعه(اعتباری، حقیقی، حقیقی طبیعی، حقیقی بالاتر از طبیعی)، اصالت فرد و جامعه در قرآن، دلایل اصالت فرد و جامعه، سیر و حرکت جوامع در طول تاریخ، نظریات گوناگون درباره چگونگی سیر و حرکت جوامع و تمدن ها، عوامل و دگرگونی های اجتماعی ( اقلیمی، تکنولوژیک، ایدئولوژیک، جمعیتی و...)، مبانی نظریه ماتریالیسم تاریخی، دیدگاه اسلام و قرآن درباره عوامل تحول، قانونمندی جوامع و عوامل اعتلا و انحطاط را مورد بررسی قرار داده است. بخش دوم از پنج فصل تشکیل شده است: فصل اول به سنّت استخلاف، فصل دوم به سنّت تغییر، فصل سوم به سنّت امداد، فصل چهارم به سنّت استدراج و فصل پنجم به روابط و تأثیر سنّت های چهار گانه با یکدیگر پرداخته است.

این پایان نامه با موضوع «پرستش در قرآن و حدیث از منظر شیعه و وهابی» از پنج فصل تشکیل شده است: فصل اوّل، تعریف عبادت، واژگان مترادف آن در قرآن، مصادیق عبادت در قرآن، ضرورت عبودیت و پرستش، پیشینه تاریخی عبودیت و ماهیت عبادت بین شیعه و وهابی مورد بررسی قرار گرفته است. فصل دوّم به انگیزه های اخروی و انحرافی پرستش اختصاص دارد. در فصل سوم، آثار عبادت از جمله: توکل، حریت، شجاعت، تقوا، استقامت، انقطاع، آرامش روح و روان، محبت متقابل خدا نسبت به بنده، دوری از شیطان و هواپرستی، حسن ظن به خدا، فوز، فلاح و یقین از نظر قرآن و سنت مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل چهارم به آفات عبادت و درمان هریک پرداخته شده است. در فصل پنجم به تمام شبهاتی که در مورد پرستش وجود دارد پاسخ داده شده است.

در آیات قرآن کریم، دو رویکرد نسبت به زنان پیامبر اسلام( مشاهده می‌شود، گاهی ستایش شده و زمانی مورد نکوهش قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر با روش کتابخانه‌ای به بررسی این مسأله از دیدگاه فریقین پرداخته است. قرآن کریم، با صراحت همسران پیامبر اسلام( را مادران مومنین نامیده است، و این احترام شامل تمام همسران آن حضرت می‌گردد اگرچه در زمان حیات ایشان از دنیا رفته باشند. قرآن همنشینی با پیامبر را سبب ارتقای مقام آن‌ها دانسته و احکام و ویژگی‌های خاصی برای آن‌ها قائل شده است؛ مثلاَ برای اعمال نیک آنان، پاداش مضاعف تعیین کرده است و ازدواج با ایشان را پس از پیامبر برای دیگران ممنوع کرده است. اما در برخی دیگر از آیات قرآن، بعضی از همسران پیامبر مورد نکوهش قرار گرفته‌اند؛ توقع بی‌جای آن‌ها، مسخره کردن و افشای راز، از مواردی است که توسط برخی از همسران پیامبر رخ داده و مورد نکوهش آیات قرآنی قرار گرفته است. این موضوع نشان می‌دهد که فضایل و امتیازات معنوی آن‌ها منوط به تقوا و اطاعت از خدا و رسول است، و در غیر این‌صورت، همسری پیامبر اثری برای آن‌ها ندارد. بررسی روایات فریقین و تاریخ صدر اسلام نیز نشان می‌دهد که برخی از همسران پیامبر( مرتکب اعمالی بر خلاف شأن همسری پیامبر شده‌اند؛ بی‌ادبی نسبت به پیامبر، شهادت دروغین علیه حضرت فاطمه( در محضر خلیفه، حسادت به مقام حضرت خدیجه(، و نیرنگ علیه یکدیگر، از مواردی است که در تاریخ ثبت شده است. خصوصاَ مخالفت‌های حفصه و عایشه با امیرالمومنین(، و آتش‌افروزی جنگ جمل توسط عایشه، نشان می‌دهد که همه همسران پیامبر را نمی‌توان عادل دانست. نتیجه این بررسی آن است که امهات المومنین، دو دسته هستند: بعضی از همسران پیامبر تا آخر در اطاعت خدا و رسول به‌سر برده و مصداق ستایش‌های قرآنی هستند؛ اما دسته دیگر از اطاعت خدا و رسول خارج شده و با اعمال ناشایست، خود را مصداق نکوهش‌های قرآن ساخته‌اند.

مقاله جهاد، تألیف «الالاندا ـ تاسرون» دارای یک مقدمه و دو بخش است که نویسنده در مقدمه مفهوم جهاد را با توجه به مفاهیم گوناگون آن به دو دسته (1. اعم از جنگ 2. به معنای جنگ) تقسیم کرده است. در بخش نخست، به تحلیل و مفهوم‌شناسی واژه جهاد در قرآن به عنوان شرح‌ الاسم می‌پردازد و تلاش می‌کند معانی مختلف آن را در سایه آیات تبیین نماید. وی در مواردی معنای جهاد را دچار ابهام می‌بیند و می‌کوشد با توجه به برخی تفاسیر به معنای آن پی ببرد. در بخش دوم با توجه به مفهوم‌شناسی جهاد، نظریه جنگ در قرآن را بررسی می‌کند. وی آیات مربوط به این امر را پر تناقض می‌داند و بیان می‌کند که مفسران با سود بردن از فنون خاصی همچون نسخ، تخصیص،‌ اسباب و شأن نزول، در تقدیر گرفتن و مانند آن تناقضات آیات را رفع کرده‌اند. وی در ادامه دسته‌بندی آیات و دستورات رفتاری متناسب در امر جهاد را بررسی می‌کند. بعد از پایان ترجمه مقاله، ناقد به بررسی مقاله پرداخته است. به اعتقاد وی مقاله گرچه نقاط قوت فراوانی دارد، اما نویسنده در بخش دوم با ادعای تناقضات قرآنی و انسجام نداشتن آیات می‌خواهد نبود نظریه مشخص جنگی در اسلام را مطرح نماید ولی این صحیح به نظر نمی‌رسد. نکته بعد این که بیشتر منابع مورد استفاده وی از کتاب‌های اهل سنت است و مراجعه جدّی به منابع شیعی نداشته است. مطالعات و منابع وی در مورد واژه‌های مرتبط با جهاد نیز کافی به نظر نمی‌رسد. به کار نرفتن واژه جهاد به معنای جنگ در قبل از اسلام، نیاز به پژوهش وسیع دارد و نویسنده نمی‌تواند با اعتماد به یک کتاب، آن را نفی کند، بررسی نکردن واژه‌های مرتبط به جنگ اعم از مشتقات «ج ـ هـ ـ د» و غیر آن و همچنین استفاده نکردن از قواعد صحیح فهم قرآن، باعث شده است نویسنده دچار شبهه ابهام یا تناقض آیات جنگ شود.

تفاسیر را می‌توان به دو دسته، تفاسیر ممدوح و تفاسیر مذموم تقسیم کرد:تفاسیر ممدوح تفاسیری هستند که به منظور فهم صحیح از آیات قرآن کریم، با توجه به قواعد و ملاکات تفسیری صورت می‌گیرد و هدف از آن درک کامل آیات و فهم مراد واقعی وحی است در مقابل تفاسیر فوق، تفاسیری قرار دارند که مفسر می‌کوشد عقاید و باورهای خود را به قرآن و آیات الهی تحمیل کند.ذهبی در بخشی از کتاب التفسیر و المفسرون خود، ادعا نموده که تفاسیر شیعه چون تحت تأثیر مبانی فقهی و اصولی شیعه است از جمله تفاسیر مذموم تلقی می‌گردد. بررسی وجوب مسح در وضو و آیه مربوط به آن، با توجه به تفاسیر ذکر شده، روشن می‌نماید که شیعه براساس مبانی و قواعد تفسیری اقدام به تفسیر آیه وضو کرده است که ذهبی در این مورد هیچ نقد و ردی ننموده و تنها به نقل اقوال و دلایل ذکر شده پرداخته است.

بیان ماهیت "غیبت" و ارائه مفهوم صحیح از آن، و بیان حرمت "غیبت" از دیدگاه فرقین، و بر شمردن آراء امامیه و دلایل آن، ذکر آراء مذاهب چهارگانه ای اهل سنت، درباره حرمت "غیبت" و دلایل مطرح شده از طرف آنان و موارد استثناء شده از تحت حرمت "غیبت"، با روش کاربردی در این رساله مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.این رساله: دارای دو بخش می باشد؛ و بخش اول تحت عنوان کلیات، از قبیل: مقدمه، بیان مسأله، سوال اصلی، سوالات فرعی، سابقه و ضرورت انجام تحقیق، فرضیه، اهداف تحقیق، قلمرو تحقیق و روش انجام تحقیق و نیز دارای دو فصل می باشد؛ فصل اول را مباحث واژه شناسی تشکیل می دهد، واژگان چون غیبت، فسق، متجاهر به فسق، تظلم، نصح مستشیر و موارد دیگر.فصل دوم: بیان حکم غیبت؛ از دیدگاه امامیه و دلایل ارائه شده از طرف ایشان، و همچنین دیدگاه اهل سنت درباره حرمت غیبت، ذکر دلایل بر این که غیبت در اسلام حرام است، به خود اختصاص داده است.بخش دوم: مستثنیات غیبت، این بخش دارای سه فصل است:فصل اول، جواز غیبت متجاهر به فسق، معنای متجاهر، بفسق و اقسام آن، و جواز غیبت متجاهر به فسق از دیدگاه امامیه، و مطرح شدن بحث حیاء و اقسام آن، و جواز غیبت از دیدگاه اهل سنت، آراء و دلایل آنان را، مورد بحث و بررسی قرار داده است.در فصل دوم مصادیق تظلم، متجاهر به ظلم، آراء فقهای امامیه و دلایل شان بر استثناء تظلم از تحت حرمت غیبت، بیان گردیده و عناوین دیگری برای مستثنیات، به جهت روشن شدن بهتر مطالب امده است.جواز غیبت ظالم از دیدگاه فقهای عامه و دلایل آنان بر این امر، و جواز غیبت نصح مستشیر را از مباحث دیگر این فصل می توان نام برد.فصل سوم، مباحثی از قبیل تقسیم بندی بدعت به مثبت و منفی، شرط قصد عبادت در بدعت و نقد بررسی آن را، به خود اختصاص داده است.از مباحث دیگر این فصل: بدعت از نگاه عامه، تقسیم آنها به شایست و ناشایست و ارائه دلایل بر مدعای شان، گفتار درباره لفظ بدعت و تشریع، کسانی که قائل به ترادف آن در لفظ می باشند وعده دیگر هم عدم ترادف را ترجیح می دهند و ذکر جواز غیبت بدعتگذار، آراء و دلایل از امامیه و دیدگاه اهل سنت درباره غیبت بدعتگذار و در پایان هم نتیجه گیری را، می توان برشمرد.

شهادت یکی از ادله اثبات دعوی در محاکم اسلامی است و پذیرش شهادت شاهد به واجدالشرایط بودن شاهد منوط است. درباره شرایط شهود میان علمای مذاهب مختلف اسلامی، اختلاف نظر وجود دارد. اکثر علمای امامیه شش شرط را لازم دانسته اند که عبارت اند از: بلوغ، عقل، ایمان، عدالت، طهارت مولد و انتفای تهمت. برخی نیز اسلام را جداگانه در کنار ایمان ذکر کرده اند. در مقابل، فقهای اهل سنت شرط ایمان و طهارت مولد را ذکر نکرده اند و به جای آن، حریت، بینایی و نطق را لازم دانسته اند.

نظم اجتماعی و آرامش و آسایش عمومی مردم از مسائل مهم و اساسی بوده که هم مورد توجه دین اسلام است و هم قانون‌گذاران در همه کشورها نسبت به آن حساسیت دارند و به همین نسبت برهم زدن این نظم مورد عتاب و حساسیت است و لذا در عین توجه به این نکته که نقد و اعتراض به صورت مسالمت آمیز مورد حمایت دین و قانون است،باید مرزی بین اعتراض مدنی و اعتراضات مدنی گذاشت که عناوینی چون محاربه و بغی و فساد برای آن در نظر گرفته شده است و لازم است مرز‌بندی بین مفاهیم و مصادیق آن مشخص شود. و لذا باید گفت: محاربه کشیدن سلاح سرد یا گرم به قصد ارعاب مردم به نحوی که موجب ناامنی در آن محیط یا راه شود. اعتراضات در نقطه مقابل اطاعت و فرمانبری، به معنی سرپیچی از دستورات و اعتراض به قوانین است. این مفاهیم وجوه تشابه و تمایزی دارند و دارای احکام معینی هستند تا انسان،به سوی مسیر کمالش حرکت کند که این جرائم مانع این حرکت می‌شوند. لذا این پژوهش به بررسي تمایز مفهومی و حکمی محاربه و اعتراضات مدنی از دیدگاه مذاهب اسلامی پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان می¬دهد: رابطه محاربه و اعراض مدنی، عموم و خصوص من وجه است؛ یعنی بعضاً در محاربه اعتراض مدنی هم صورت می‌گیرد و برخی از آنها توام با محاربه می‌باشند..

حقوق شهروندی ازجمله حقوق نوپیدا و مختص روزگار جدید است که سازوکار‌های خاص خود را می‌طلبد. آزادی و عدالت اجتماعی، محتوای اصلی حقوق شهروندی و زمینه‌ساز تحدید قدرت حاکمیت است. حکومت‌‌های اقتدارگرا، اولویت را به برقراری نظم می‌دهند، درحالی‌که حکومت‌‌های دموکراتیک اولویت را به عدالت اجتماعی تخصیص می‌دهند. یکی از این آموزه‌ها، اصول حقوق شهروندی در امور اقتصادی است که در این تحقیق، اصول قرآنی حقوق شهروندی در امور اقتصادی از قرآن کریم اخذ گردیده است؛ اصولی همچون ایمان و تقوای اقتصادی، امنیت اقتصادی، مدیریت اقتصادی، عدالت اقتصادی، امنیت اقتصادی، مدیریت اقتصادی تأمین اجتماعی، گردش ثروت و فقرزدائی و... و هریک از آنها با اتخاذ روش توصیفی و تحلیلی مورد تحلیل و تبیین، واکاوی و کنکاش قرار گرفته است. این آموزه‌ها، همچون سایر آموزه‌های قرآنی تمامی ابعاد زندگی انسان را در بر ‌می‌گیرد. پایداری و بقای جامعه، منوط به وجود اقتصاد پویا و روبه‌رشد است؛ زیرا خداوند متعال فعالیت‌‌های اقتصادی را مایه قوام اجتماع قرار داده است که این مهم، در بخش‌های دیگر نیز تأثیر شگرفی را خواهد داشت.