مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

تنوع ادیان یکی از چالش‌ برانگیزترین مسائل معرفتی دنیای معاصر بوده که واکنش‌های متفاوتی از جمله انواع کثرت‌گرایی معرفتی و دینی را به دنبال خود داشته است. فلاسفه و متکلمان غربی مدعی هستند که محتوای این نظریه قرن‌ها پیش توسط اندیشمندانی از جمله ابن‌عربی مطرح شده است. در این پژوهش به بررسی ادعای مطرح شده پرداختیم و نیز نوع مواجۀ ابن‌عربی با مسئله معرفتی تکثر ادیان را در ارتباط با اصول و مبانی او بیان کردیم. مبنای اندیشه کثرت‌گرایی معرفتی ادیان، معرفت‌شناختی نوع کانتی، مباحث تجربه دینی و زبان دینی و... است که بیشتر نتیجه روی آوردن به مکاتب کلامی عصر تجربه‌گرای مغرب زمین می‌باشد. در حالی که عرفان ابن‌عربی مبتنی بر عرفان نظری و عملی است که حاصل مضامین وحیانی می‌باشد و برگرفته از قرآن و سنت پیامبر(ص) است. تفکر ابن‌عربی نظام منسجمی است که از چند رکن اصلی در تصورات وی شکل گرفته است و حل بسیاری از مسائل نیز بر مبنای آن‌ها صورت می‌گیرد. توجه ابن‌عربی به مسئله اختلاف عقاید و تنوع ادیان، نه از عوامل خارجی و مسائل اجتماعی، بلکه مستقیما از تفکر وی نظیر مسئله وحدت وجود، مکاشفه، شریعت، اسماء الهی و تجلی آن‌ها در کل هستی نشأت می‌گیرد. بر اساس این مبانی، او به مستقیم بودن تمامی صراط‌ها و محق بودن تمام ادیان و پیروانشان حکم می‌دهد. ابن-عربی اگر چه عقیده دارد که در همه ادیان حقایقی یافت می‌شود و نمی‌توان همگی آنان را باطل محض دانست، اما از سوی دیگر معتقد است که دین اسلام دارای بیشترین و کامل‌ترین حقیقت می‌باشد. پس اندیشه ابن‌عربی تفاوت اساسی با پلورالیسم دینی دارد.

ترجمه ماشینی: اصطلاح عربی وحدت الوجود - یگانگی وجود - یکی از مهم ترین اصطلاحات کلیدی در تصوف است. مفهوم یگانگی هستی با ابن العربی (1165-1240)، دانشمند صوفی اهل اسپانیای مسلمان پیوند تنگاتنگی دارد، اما خود او هرگز از این اصطلاح در آثارش استفاده نکرد. این مقاله به تحلیل چگونگی استفاده از واژه وحدت الوجود توسط شاگردش در نسل سوم، سعیدالدین فرقانی (1231-1300) در شرح فارسی و عربی خود بر منظومه معروف صوفیانه الطائیه می پردازد. الکبری (همچنین نظم السلوک نامیده می شود) توسط عمر بن الفرید مصری (1181-1235). در تفسیر فارسی فرقانی، مشرق الدراری، واژه وحدت ووجود 41 بار به کار رفته است، اما در تفسیر عربی او، منتهی المداریک، که ترجمه خود فرقانی از اصل فارسی به عربی است، اصطلاح وحدت الوجود است. -وجود فقط 22 بار استفاده می شود. از این و عوامل دیگر می توان نتیجه گرفت که فرقانی از آن به عنوان یک اصطلاح فنی استفاده نمی کند. در غیر این صورت او آن را در ترجمه عربی خود به طور مداوم استفاده می کرد. با این حال، با توجه به تیراژ گسترده آثار فرقانی - که در زمان استفاده از اصطلاح وحدت الوجود در مقیاس وسیع تری در جهان اسلام بسیار رایج بود - به احتمال بسیار زیاد استفاده او از این اصطلاح سهوا به این امر کمک کرده است. ابداع آن به عنوان یک اصطلاح فنی.