مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫در اين تحقيق، موضوع سجده، مراتب و مفهوم آن از منظري قرآني و فقهي بحث و بررسي گرديده و پس از تبيين ابعاد مختلف سجده در آيات و روايات، طي چهار فصل به انواع سجده، آثار آن، حقيقت و جايگاه سجده و ابعاد عبادي و عرفاني آن پرداخته شده است. در فصل اول، پس از بررسي مفهوم واژگان و مفاهيم مرتبط با سجده، مانند حمد، رکوع و تسبيح؛ معناي لغوي، اصطلاحي، عرفاني و فقهي سجده پژوهش شده است. مراتب سجده نزد عرفا، تفاوت سجده با تسبيح و حمد، انواع رکوع و سجده، فرق تحميد و تسبيح در رکوع و سجود و رابطه سجده و رکوع و ذکرهاي سجده از ديگر مباحث مطرح شده در فصل اول تحقيق است. فصل دوم، به حقيقت و جايگاه سجده و فلسفه و اهميت آن از منظر آيات و روايات و نيز به سجده پيامبران و اولياي الهي، رابطه دين و سجده و ضرورت و جايگاه سجده در عقايد و احکام ديني و پيشينه آن در اديان مختلف اختصاص دارد. در فصل سوم، اقسام سجده، مانند سجده تکويني، سجده تشريعي، سجده ملايک، سجده انسان‌ها و ساير موجودات، سجده سهو، سجده آيات سجده‌دار شرح و بررسي شده است. عناوين فصل چهارم اين تحقيق عبارتند از: اسرار و فلسفه سجده و آثار دنيوي و اخروي آن، اسرار سجده در نماز و تأثير آن در کسب پرهيزکاري و آرامش روحي، از بين رفتن گناهان، موانع سجده، نجات از جهنم، داخل شدن در بهشت ذلت شيطان و رستگاري. بيان رواياتي در اين زمينه و نيز سجده و تسبيح تمامي موجودات و ابعاد عظمت سجده از لحاظ تکويني حُسن ختام چهارمين فصل پژوهش است.

‫مسئله حجاب در تمام اديان و شرايع الهي، به عنوان يک اصل مهم تلقي شده و در کتابهاي مقدس و به طور خاص در قرآن، دستورات مؤکدي درباره آن رسيده است. اين پژوهش در چهار فصل، رابطه حجاب را با بهداشت رواني از منظر قرآن و روايات بررسي نموده است. نويسنده در کليات، به مفاهيم، تاريخچه پوشش و حجاب در اديان الهي و در ملل ديگر، ابعاد حجاب در قرآن، دلايل وجوب حجاب در قرآن و فتاواي فقها در مورد حجاب پرداخته است. سپس عوامل و پيامدهاي حجاب، بيحجابي و بدحجابي بيان شده است. آثار حجاب، به فردي، خانوادگي و اجتماعي تقسيم شده است. عوامل گسترش بدحجابي و بيحجابي نيز در سه بخش عوامل فردي، خانوادگي و اجتماعي و آثار آن نيز در اين سه بخش بررسي شده است. در بحث از بهداشت رواني، تاريخچه بهداشت و بهداشت رواني، مفهوم آن دو، و نظر اسلامشناسان در مورد بهداشت روان و فشار رواني، بررسي شده است. همچنين اهميت بهداشت رواني، اهداف و ابعاد آن، عوامل مؤثر در تأمين بهداشت رواني، نقش حجاب در بهداشت و سلامت روان خانواده، و نقش رفتاري والدين در سلامت روان بررسي شده است. در پايان، تأثير حجاب در بهداشت رواني بررسي شده است. حجاب عامل پاکي و رشد فکري زن است. همچنين امنيت فردي و اجتماعي او را تأمين ميکند. حجاب عامل تعادل خودنمايي، عامل احساس بزرگ منشي، و عامل حفظ اصول اخلاق انساني زن است. حجاب عامل بهداشت رواني خانواده و عامل و حافظ عواطف انساني زن است. نتيجه اينکه بين رعايت حجاب و ايجاد بهداشت رواني زن، خانواده و جامعه، رابطهاي جداييناپذير وجود دارد.

‫آيات ولايت براساس روايات شيعه، در اثبات امامت و فضيلت اهل بيت? است و طبق روايات اهل سنت، در شأن آن حضرات? نازل گرديده است. مفتي محمد شفيع ديوبندي در تفسير معارفالقرآن، منکر اين معنا شده است. اين پژوهش با هدف نقد ديدگاههاي اين کتاب به انجام رسيده است. مهمترين آيات ولايت و امامت که حدود 26 آيه است، بررسي شده است و از اين ميان، آيه شريفه ولايت، تبليغ، اولوالامر، اکمال، مودت، مباهله، و انذار و هدايت، به عنوان آياتي که اصل امامت و ولايت را ثابت ميکنند، بررسي شده است. در اين آيات، نخست ديدگاه معارفالقرآن تبيين شده و سپس نقد و بررسي شده است. همچنين آيات بيانگر صفات امام ارائه شده و در هر يک، ديدگاه وي تبيين و نقد و بررسي شده است. آيات تطهير، صادقين، امامت و اوليالامر، به عنوان آيات بيانگر عصمت امام بررسي شدهاند. آيه 9 زُمَر و آيه اُذُن واعيه به عنوان آيات بيانگر اعلميت امام، آيه 25 سوره حديد و آيات سوره نبأ به عنوان آيات بيانگر عدالت و تقوا، و آيه 35 سوره يونس به عنوان بيانگر افضليت بررسي شدهاند. در پايان، آياتي از آيات امامت که به زعم نويسنده معارفالقرآن، بر خلفا تطبيق ميکنند، بررسي شده و ديدگاه وي نقد شده و ثابت شده است که امام علي عليه السلام پس از پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم با نص قرآن، اولي به تصرف است و خليفه بلافصل پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و صاحب عصمت و نفس پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم است و مودت و ولايت ائمه? بر همه مسلمانان واجب است. شايان ذکر است که بيشتر شبهات محمد شفيع، به واسطه ديدگاه علماي اهل سنت پاسخ داده شده است و از نظر ايشان نيز، آيات ياد شده در شأن امام علي عليه السلام نازل شده و بر امامت آن حضرت دلالت دارند. نتيجه اينکه با استدلالهاي محکم علماي اسلامي از قرآن و روايات متواتر و قرائن تاريخي، ديدگاههاي اين مفسر مردود و مصداق آيات امامت و ولايت، امام علي عليه السلام و اولاد طيب و طاهر آن امام همام? هستند.