جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

موضوع کلی کتاب، تحلیل و نقد دیدگاه‌های مختلف در زمینه علم دینی و علوم انسانی غربی است و در ادامه، الگوی پیشنهادی نویسنده، یعنی الگوی حکمی - اجتهادی در تولید علوم انسانی اسلامی به‌تفصیل مورد آزمون و بررسی قرار می‌گیرد.

تحول علوم انسانی غربی به علوم انسانیِ اسلامی برمبنای حکمت متعالیه بر این پرسش استوار است: «آیا امکان تولید علوم انسانی وجود دارد؟» و «اگر چنین امری ممکن است، ماهیت این تحول چیست؟» در این پژوهش بیان شده است، تحول در سه سطح بنا شده است: تحول وجودی، تحول برون‌علمی یا فلسفی و تحول درون‌علمی و پسینی. تحول عمیق علوم انسانی، تحول برون‌علمی ـ برون از علوم انسانی ـ است. و آن هم تحول وجودی است که تحول عالَمِ تأمل‌کنندگان در علوم انسانی است و هم تحول مبانی معرفتی و فلسفی علوم انسانی است. این پژوهش با گذر از چیستی و هویت علوم انسانی و ویژگی‌های معرفت‌شناختی آن، که سوبژکتیوته خاصۀ اصلی آن است؛ هویت علوم انسانیِ اسلامی را به بحث می‌نشیند. تعریف مختار از علوم انسانیِ اسلامی «کُنش معنی‌دار انسانی» است. آن‌گاه نظر دو تن از مخالفان علوم انسانیِ اسلامی و مدافعان علوم انسانی تجربی یعنی سروش و ملکیان را طرح و نقد می‌کند و سپس نظر دو تن از اساتید حکمت متعالیه معاصر یعنی مصباح یزدی و جوادی آملی را طرح و بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که جا برای پژوهش‌های بیشتر باز است. و در نهایت مبانی هستی‌شناسانه، معرفت‌شناسانه، انسان‌شناسانه و روش‌شناسانۀ حکمت متعالیه برای تحول علوم انسانی را تبیین می‌کند و بخشی‌ از دلالت‌ها و تأثیرات هریک از این مبانی را در علوم انسانی اسلامی نشان می‌دهد.خلاصۀ پژوهش حاضر آن است که حکمت متعالیه دو خدمت در تحول علوم انسانی غربی به علوم انسانی اسلامی می‌کند: اول؛ مبانی و بنیادهای علوم انسانی را تغییر می‌دهد و بنیان علوم انسانی را الهی می‌کند. به تعبیر دیگر بستر علوم انسانیِ اسلامی در حکمت اسلامی شکل می‌گیرد. دوم؛ اصول تاسیسی در جزئیات و فروع علوم انسانی به دست می‌دهد که در علوم انسانی غربی موجود نیست. بنابراین منظور از تحول علوم انسانی نه تأسیس است و نه تهذیب و نه گسست بنیادین. بلکه تحول وجودی و فلسفی و معرفتی در مبنای علوم انسانی و گذر از علوم انسانی سوبژکتیو به علوم انسانیِ اسلامی است.

آنچه امروزه با عناوین مختلف علوم انسانی، علوم اجتماعی، علوم اخلاقی یا علوم روحی می‌شناسیم سابقه‌ای تاریخی در اندیشه حکیمان مسلمان در مباحث «حکمت عملی» دارد. حکمت عملیِ پدیدآمده در دوره اسلامی، دانشی است عقلی، همراه با قانون‌ها، پایه‌ها، مفاهیم، نظریه‌ها و عناصر مورد نیاز یک دانش. حکمت عملی دوره اسلامی، دانشی است که ضمن معنا کردن حکمت عملی در پیش از دوره اسلامی جایگاه آن را در میان دیگر فضائل آشکار می‌سازد؛ به دیگر سخن، بر اساس قانون و مؤلفه‌های یک دانش، سازمان‌واره‌ای از علم را برپا می‌کند که حکمت عملی به‌منزله فضیلت تنها یکی از موضوعات آن است. این نوشتار در تلاش است تا نشان دهد آنچه امروزه تحت عنوان علوم انسانی و اجتماعی و علوم خُلقی بدان پرداخته می‌شود، درواقع پدیده ‏ای است که خاستگاه آن، حکمت عملی دوره اسلامی بوده است.

ايده علوم انساني اسلامي در ميان انديشمندان اسلامي موافقان و مخالفاني دارد که هرکدام به طيف‌هاي گوناگوني تقسيم‌پذير است. ديدگاه دکتر علي پايا در مخالفت با علم ديني و البته موافقت با تکنولوژي ديني و در نتيجه، گونه‌اي انکار علوم انساني ديني شايسته تأمل است. پژوهش حاضر با روش توصيفي تحليلي و با رويکرد انتقادي، اين ديدگاه را متکي بر انديشه علامه مصباح يزدي که از موافقان علوم انساني اسلامي به شمار مي‌آيد بررسي کرده و به اين نتيجه دست يافته است که ادعاي پايا در اين حوزه با مباني معناشناختي، معرفت‌شناختي و روش‌شناختي صحيح ناسازگار است. به نظر مي‌رسد علوم انساني ديني نه‌تنها ممکن، بلکه محقق است. اين دسته از علوم، کنش‌هاي فردي و اجتماعي انساني را به منظور توصيف، تبيين، تفسير، پيش‌بيني و جهت‌بخشي آنها مورد مطالعه قرار مي‌دهند و در مرحله مسئله‌سازي، براي گزينش مسئله تحقيق، طرح مسائل تازه، يا طرح استدلال‌هاي نو، متأثر از آموزه‌هاي اسلام‌اند و در پاسخ به مسئله، متناسب با مسئله از آموزه‌هاي اسلام في‌الجمله به‌عنوان اصول موضوعه يا پاسخ مسئله استفاده مي‌کنند و آموزه‌هاي اسلام را در ارزيابي دستاوردهاي خود، معتبر مي‌دانند.

ترجمه ماشینی : اولین گروه از مقالات سعی می کنند بینشی در مورد نحوه رفتار ما ارائه دهند که به طور منطقی عاری از توهمات نظری است، همانطور که در بررسی کتاب های نویسندگان برجسته در فلسفه و روانشناسی نشان داده شده است، که همانطور که اشاره کردم می توان آن را در بسیاری از موقعیت ها به عنوان همان رشته در نظر گرفت. در بخش بعدی، من در مورد سردرگمی‌های بسیار ابتدایی، جایی که ممکن است انتظار نداشته باشیم - در علوم و ریاضیات، توضیح می‌دهم. در مرحله بعد، من به سردرگمی‌هایی روی می‌آورم که بیشتر مردم از آنها انتظار دارند - در دین (یعنی در گروه‌های تعاونی که برای تسهیل تولید مثل تشکیل شده‌اند). در نهایت، من دیدگاه‌هایی را در زمینه‌هایی ارائه می‌دهم که همه مسائل در کنار هم قرار می‌گیرند - اقتصاد و سیاست. کلید همه چیز در مورد ما زیست شناسی است و غفلت از آن است که منجر می شود میلیون ها نفر از افراد باهوش تحصیل کرده مانند اوباما، چامسکی، کلینتون و پاپ باید از آنها حمایت کنند آرمان های اتوپیایی خودکشی که به طور اجتناب ناپذیری مستقیماً به جهنم روی زمین منتهی می شوند. همانطور که ویتگنشتاین اشاره کرد، این چیزی است که همیشه جلوی چشمان ماست که دیدن آن از همه سخت تر است. ما در دنیای خودآگاه زندگی می کنیم، سیستم زبانی مشورتی 2، اما این سیستم انعکاسی ناخودآگاه و خودکار 1 است که حاکم است. این منشأ کوری جهانی است که در کتاب پدیدارشناسی سرل توصیف شده است توهم (TPI)، لوح خالی پینکر و مدل استاندارد علوم اجتماعی توبی و کازمیدس. آمریکا و جهان به دلیل رشد بیش از حد جمعیت در حال فروپاشی هستند. علت اصلی فروپاشی ناتوانی روانشناسی ذاتی ما در سازگاری با دنیای مدرن است. این، به علاوه ناآگاهی از زیست شناسی و روانشناسی اولیه، منجر به توهمات مهندسی اجتماعی افراد نیمه تحصیلکرده می شود که جوامع دموکراتیک را کنترل می کنند. از این رو مقاله من "خودکشی توسط دموکراسی". همچنین اکنون واضح است که هفت جامعه‌گرای حاکم بر چین برنده جنگ جهانی سوم هستند، و بنابراین مقاله پایانی من در مورد آنها. تنها تهدید بزرگ‌تر، هوش مصنوعی است که در پاراگراف آخر به طور خلاصه در مورد آن توضیح می‌دهم.

ترجمه ماشینی : اکثر مقالات این جلد در اصل در کنفرانسی که از 25 تا 27 ژوئن 1985 در مؤسسه مطالعات کلاسیک در دانشگاه لندن برگزار شد ارائه شد.

ترجمه ماشینی : توسط آکادمی های دو کشور - به دانشگاه ایتالیایی سوئیس لوگانو برای سمپوزیوم دو روزه. پرسش از معنای «حقیقت» در بسیاری از حوزه‌های بحث معاصر، چه بین کسانی که از دیدگاه پسا روشنگری نسبت به جهان پیروی می‌کنند و کسانی که حقیقت بنیادین را در متون دینی جستجو می‌کنند، یا بین کسانی که ادعا می‌کنند حقایق مطلق وجود دارد، محور است. و آنهایی که واقعیت ها را سازه های اجتماعی می دانند. برای برخی، حقیقت نهایی از طریق ایمان مذهبی و اقتدار دینی آشکار می شود. آیا می توان این دیدگاه را با دیدگاه مبتنی بر شواهد، ماتریالیستی و پس از روشنگری از حقیقت که توسط علوم طبیعی پذیرفته شده است، سازگار کرد؟ اگر دین کلید حقیقت را در دست دارد، کدام دین و کدام حقایق؟ در طول پنج جلسه موضوعی سمپوزیوم که همگی با یک مخاطب و با حضور همه سخنرانان و اعضای پنل برگزار می‌شد، این و بسیاری از سؤالات دیگر، به‌ویژه سؤال درباره معنای حقیقت، مورد بررسی و بحث قرار گرفت. طیف وسیعی از چشم اندازهای نمایش داده شده در پانل ها و در سالن به منصه ظهور رسید. پس از سخنرانی اصلی توسط پروفسور سیمون بلکبرن، پنج جلسه شامل رشته های زیر بودند: فلسفه، ریاضیات، فیزیک، کیهان شناسی، علوم زیستی از جمله تنوع زیستی و پایداری، تاریخ، علوم اجتماعی، الهیات و دین. این جلد شامل سخنرانی های سخنرانان، واکنش های متناظر اعضای پانل دعوت شده و همچنین میزگرد و بحث های کلی سمپوزیوم دو بعدی است.

تحول علوم انسانی و دست‌یابی به علوم انسانی اسلامی، یکی از دغدغه‌های اصلی نظام جمهوی اسلامی بوده و هست. در چهل سال ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، برای دست‌یابی به این هدف، مراکز آموزشی، پژوهشی، فرهنگی، برنامه‌ریزی و سیاستگذاری متعددی شکل گرفت، مراکزی که در ادبیات فلسفه فناوری از آنها با عنوان فناوری‌های نرم و انسانی یاد می‌شود. در این مقاله تلاش گردیده با توجه به بیانیه آیت الله خامنه‌ای در ارتباط با گام دوم انقلاب اسلامی ایران، و با بهره‌گیری از رویکرد عقلانیت نقاد در ارتباط با رشد و توسعه فناوری‌ها، پس از بررسی آسیب‌شناسانه یکی از اقدامات انجام شده در گام اول (تأسیس مراکز فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری) راهکارهایی برای کارآمدی هر چه بیشتر این فناوری‌های نرم و انسانی مرتبط با تحول علوم انسانی و علوم انسانی اسلامی ارائه گردد تا دست‌یابی به فهم بهتر واقعیت‌های جامعه ایران اسلامی و رفع مشکلات آن تسریع و تسهیل گردد.