جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مقاله حاضر با عنوان«نقش خواجه نصیر طوسی در توسعه علوم» با هدف کشف و توصیف نحوه و چگونگی تاثیرخواجه نصیرالدین(م.۶۵۳)، در علوم ریاضی و نجوم صورت گرفته است. خواجه از مشهورترین دانشمندان شیعی که در حوزه‌های مختلف علمی پیشرفت های فراوانی را ایجاد کرد. بدون تردید نقش وی در حوزه ریاضی و نجوم بسیار برجسته است. رصد خانه مراغه تنها بخشی از از سازمان علمی خواجه بود که اعتبار جهانی یافت.کتاب «شکل‌القطاع» او تحولی شگرف در حوزه علوم ریاضی خصوصاً هندسه بوجود آورد. وی با تبدیل هندسه سه‌بُعدی به هندسه دوبُعدی در علم هندسه توانست در حوزه ریاضیات(هندسه) گام‌های اساسی بردارد. طبق یافته‌ها می توان گفت مهم‌ترین تحول در علم نجوم قبل از کپرنیک توسط خواجه صورت پذیرفت. خواجه با طرح جفت‌های طوسی انتقاد جدی به نظریه زمین‌محوری بطلمیوس کرد واثبات کرد که خورشید مرکز است و زمین به دور خورشید می‌چرخد؛ کاری که بعدها اساس تحولات نجوم جدید شد. این پژوهش با طرح این سؤال که خواجه به عنوان یک دانشمند شیعی، چه تحولی در علم ریاضیات و نجوم ایجاد کرد؟ این فرضیه را مطرح می‌نماید که انتقادات جدی خواجه به نظریات ریاضی و نجوم یونانی و طرح نظریات جدید، مبنای تحولات علمی در اروپا شد.

مسلمانان در تکامل و پیشرفت نجوم و زمان و واحدهای آن، نقش بسزایی داشته¬اند. پژوهش حاضر با توجه به همین نقش مسلمانان و خاصه فیلسوفان در علم زمان امروزی، به بررسی دیدگاه فیلسوفان مسلمان، ابوریحان بیرونی و فخر رازی در رابطه با واحدهای زمانی و چرخش زمین و از آن ره، تاثیرشان بر عصر جدید پرداخته است. پژوهش به¬حسب هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت، کیفی و به¬لحاظ روش، توصیفی¬ـ¬تحلیلی می¬باشد. یافته¬ها حاکی از آنست که بیرونی و رازی بر شکل زمین کروی، اتفاق¬نظر دارند و دلیل توزیع درجات طول جغرافیایی به 360 درجه را چرخش زمین به دور خود به¬صورت دایره¬ای می¬دانند. آنها معتقدند خداوند متعال حرکت دایره¬ای را برای حفظ اجرام آسمانی در کهکشان¬، و حرکت خطی را برای جلوگیری از تداخل کهکشان¬ها تعیین کرده است. سیاره زمین، دارای دو سرعت ثابت و متغیر است که سرعت گردش زمین به¬دور خورشید (بیضوی) متغیر، و سرعت چرخش زمین حول محور خود ثابت است و به¬¬دلیل ثبات، انسان حرکت زمین به دور خود را احساس نمی¬کند. شب از نظر بیرونی و رازی، بر روز مقدم است؛ به این معنا که آغاز روز جدید با غروب خورشید شروع می¬شود تا غروب روز بعد از آن (سیستم غروب آفتاب). همچنین معتقدند قرآن کریم بر تعیین تعداد دقایق در شب و روز (1440دقیقه)، مقدم است. آنها، دایره¬های عرض جغرافیایی را بین شمال و جنوب و خطوط طول جغرافیایی را بین شرق و غرب تقسیم کرده¬اند. در نهایت، بیرونی و رازی چندین قرن قبل از دانشمند انگلیسی اسحاق نیوتن در ذکر جاذبه زمین نوشته¬اند.

در جلد نهم از مجموعه «ميراث نجوم ايران و اسلام» رساله «مفتاح بيست باب در اسطرلاب» به زبانی ساده و همه فهم به قلم «ملا محمد كيا جرجاني» اندیشمند سده نهم قمری در شرح «در معرفت اسطرلاب» اثر «خواجه نصيرالدين طوسی» ارائه شده است. در «معرفت اسطرلاب»؛ «در القاب آلات و خطوط و دواير اسطرلاب»، «در معرفت ارتفاع گرفتن از آفتاب و ستاره»، «در معرفت طالع از ارتفاع»، «در معرفت ارتفاع از طالع» و... نوشته شده است.

ترجمه ماشینی: نجوم مدرن اولیه که به عنوان نقطه اشتعال انقلاب علمی تلقی می شود، شاهد انفجار مجازی ایده ها در مورد ماهیت و ساختار جهان بود. این مطالعه به بررسی این نظریه‌ها در زمینه‌های فکری گوناگون می‌پردازد و دیدگاه ما را از علم مدرن به‌عنوان جانشینی مستقیم برای فلسفه طبیعی ارسطویی به چالش می‌کشد. این نشان می دهد که چگونه ستاره شناسان با استفاده از ایده های قدیمی به روش های جدید و شناسایی مفاهیم ظریف تر از عقلانیت کیهانی، با نوآوری های آسمانی برخورد کردند. با شروع کرات سماوی Peurbach و پایان دادن به مفاهیم تکاملی ستاره جدید Mira Ceti، یک مرحله محوری در درک ما از جهان به عنوان یک مکان تغییر دائمی را بررسی می کند که الگوهای عمیق تر نظم و ثبات کیهانی را تأیید می کند.

ترجمه ماشینی: حدود 400 سال پس از اولین درخواست ثبت اختراع شناخته شده برای یک تلسکوپ توسط هانس لیپرهی، انقلاب نجوم: 400 سال کاوش در کیهان اثرات این ابزار را بررسی می کند و سوالاتی را که از تحقیقات علمی در نجوم و کیهان شناسی به وجود آمده است، بررسی می کند. این جلد بین رشته ای با الهام از کنفرانس بین المللی New Vision 400 که در اکتبر 2008 در پکن برگزار شد، مشارکت های گسترده و به روز شده 26 سخنران محترم کنفرانس و دعوت از دیگران را گرد هم می آورد. با نگاهی فراتر از پرسش‌های علم به نقش مسئولیت اخلاقی در تمدن‌های بشری، این کتاب امتیازات منحصربه‌فردی از مشارکت‌های فرهنگ‌های شرقی و غربی را ارائه می‌دهد. این کتاب که به طور گسترده به صورت تمام رنگی مصور شده است از شش بخش تشکیل شده است. بخش اول با هدف دانشمندان جوان، دیدگاه‌هایی درباره خلاقیت و فناوری در اکتشافات علمی ارائه می‌کند. در بخش دوم، مشارکت‌کنندگان بررسی می‌کنند که چگونه تلسکوپ بر دانش ما از کیهان تأثیر گذاشته است - از شکل‌گیری کهکشان‌ها تا مرگ ستاره‌ها. بخش سوم کتاب به تشریح برخی از چالش‌های ما در درک ماده تاریک، انرژی تاریک، سیاه‌چاله‌ها و پرتوهای کیهانی می‌پردازد و در بخش چهارم، فناوری‌های جدیدی که در حمله به سؤالات جدید و حل‌نشده مفید خواهند بود، بحث می‌کند. قسمت پنجم کتاب به بررسی تأثیر فکری تلسکوپ بر جامعه چین و غرب می پردازد. کتاب با بررسی «سوالات بزرگ» به پایان می رسد: منشأ قوانین فیزیک آن گونه که ما می شناسیم چیست؟ آیا این قوانین در همه جا یکسان است؟ این قوانین علمی چگونه با قوانین اخلاقی جامعه ارتباط دارند؟ آیا آنچه می دانیم به روش های فرهنگی پرسیدن سؤال ها بستگی دارد؟ آیا زندگی در جای دیگری وجود دارد؟ و سؤالاتی که علم نمی تواند به آنها پاسخ دهد چه می شود؟ این کتاب منحصر به فرد با گرامیداشت اهمیت تاریخی تلسکوپ، به دنبال الهام بخشیدن به همه کسانی است که درگیر یا علاقه مند به فعالیت نجوم هستند، زیرا بشر به تلاش برای پرده برداری از آسمان ها ادامه می دهد.