جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مواجهه با دشمن و ظلم‌ستیزی یکی از مسائل راهبردی جامعۀ اسلامی است که نیازمند الگویی جامع مبتنی بر معارف وحیانی می‌باشد. دعای چهاردهم صحیفه سجادیه که ناظر به تظلم‌خواهی و استنصار در برابر ظالمان است، منظومه‌ای غنی از معارف را در این زمینه ارائه می‌دهد. این پژوهش با هدف استخراج مبانی و اصول مواجهه با دشمن از متن این دعا و تبیین بنیان‌های قرآنی آن انجام شده است تا الگویی کاربردی برای جبهۀ حق ارائه نماید. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است که با بهره‌گیری از روش «تحلیل محتوای کیفی» به واکاوی عمیق مفاهیم دعا و انطباق آن با آیات قرآن کریم پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که منظومۀ فکری امام سجاد (ع) در مواجهه با دشمن بر سه دسته از مبانی استوار است: ۱. مبانی خداشناسی: شامل آگاهی و نظارت مطلق خداوند بر ظلم، قطعیت یاری مؤمنان، حتمیت عذاب ظالمان و قدرت بی‌نهایت الهی در درهم‌شکستن ستمگران. نتیجۀ پژوهش بیانگر آن است که دعای چهاردهم صحیفه سجادیه، صرفاً یک مناجات فردی نیست، بلکه برنامه‌ای قرآنی برای مدیریت بحران در مواجهه با دشمنان است.

معرفت الهی باب دعا و مناجات با حضرت حق است. به عبارت دیگر دعا فرصتی برای راز و نیاز و گفتگو با معبود و معشوق عالم است. بنابراین در این ارتباط و نجوای عاشقانه لزوماً بیان حاجت صورت نمی‌گیرد هر چند ممکن است فرد دعا کند و در خلال مناجاتش عرض حاجتی هم داشته باشد. بهترین و موثق ترین دعا، عبارتی است که بر لسان اولیای الهی جاری شده و خداوند متعال در آیات قرآن آنها را بازگو نموده است.با توجّه به این که یکی از شئون ائمّه: «لسان الله» است لذا ملاحظه می‌کنیم که علاوه بر آیات قرآن در صحنه‌های مختلف حضرات معصومین: مضامین بلند معارف دینی و اخلاقی و اعتقادی و بسیاری از نسخه‌ها و دستور العمل‌های عملی را در خلال دعاهای ارزشمندی به مومنین آموزش داده‌اند که این دعاها در قالب مجموعه‌های گرانقدری گردآوری شده است.یکی از نفیس‌ترین و ارجمندترین این مجموعه‌ها «صحیفه سجادیه» است که حضرت امام سجاد7 بنا به اقتضای شرایط سیاسی جوّ حاکم در آن زمان برنامه تبلیغی خود را در قالب دعا عرضه می‌فرمود.در این میان دعای چهاردهم صحیفه دارای مضامین پر ارزشی از حیث بیان نحوه برخورد با ظالم و استعانت از پروردگار در جهت غلبه بر ظالم و بررسی رضا و خشنودی الهی و غضب و رحمت پروردگار و رسیدن به مقام اجابت دعا در اوج اضطرار و نیز صبر بر ابتلائات و نهایتاً راضی شدن به قضا و قدر الهی را دربرگرفته است.