جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

عنوان :

پژوهشی در باب وجوب نظر، جواز تقلید در اصول دین و جاهل قاصر از منظر آیت اللّه محمد آصف محسنی و مشهور متکلمین

نویسنده:

عقیله محسنی؛ استاد راهنما: علی‌رضا کهنسال؛ استاد مشاور: محمدعلی وطن‌دوست حقیقی‌مرند

نوع منبع :

رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

متن ناقص پایان نامه فهرست منابع

کلیدواژه‌های اصلی :

تقلید , قواعد فقه جعفری (امامی) [منبع: اصطلاحنامه فقه] , علم کلام , اجتهاد (اصول فقه)

چکیده :

در این نوشتار، موضوعات وجوب نظر، جواز تقلید در اصول و جاهل قاصر از منظر مشهور متکلّمین و آیت اللّه محمد آصف محسنی بیان و دیدگاه‌ها مقایسه می‌شوند. در رابطه با قسمت اوّل نوشتار حاضر، مشهور متکلّمین قائل به وجوب عقلی معرفت و به تبع آن وجوب نظر شده‌اند. آیت اللّه محسنی بر این باورند که در مقام ثبوت باید وجوب معرفت باشد تا موضوعی (احتمال ضرر) برای حکم فطری باشد و در مقام اثبات، عقل از احتمال وجوب معرفت حکم به دفع ضرر نماید و احتمال ضرر، موضوع می‌شود برای حکم به نظر و حکم به نظر و وجوب آن، انسان را به واقع و یا غیر آن می‌رساند. در قسمت دوّم، نظر مشهور از اصحاب امامیه، عدم جواز تقلید در اصول دین است. آیت اللّه محسنی بر این باورند که مقدار لازم در اعتقاد به معارف، جزم است حتّی اگر از تقلید ناشی شود، زیرا احتمال ضرر با آن رفع می‌شود و دیگر حکم فطرت به لزوم فحص و نظر باقی نمی‌ماند. در قسمت سوّم، مشهور قائل به عدم تحقّق جاهل قاصر و آیت اللّه محسنی قائل به تحقّق جاهل قاصر شده‌اند. این مباحث در زمینه‌ی کلامی و فلسفی از مباحث مهم روزگار ما هستند زیرا محور بحث‌های دیگری مانند کفر و ایمان قرار می‌گیرند و هدف از این تحقیق بیان نظر متکلّم معاصر، آیت اللّه محسنی و در کنار آن بیان نظر مشهور متکلّمین در موضوعات مذکور و مقایسه‌ی دیدگاه‌ها است. روش پژوهش، تحلیلی و روش جمع آوری اطلاعات برای این تحقیق، کتابخانه‌ای است.

مشخصات اثر

عنوان :

هم‌افزایی قرآن و اصول‌فقه در شکل‌گیری نظام استنباط معارف دینی

نویسنده:

احمد قدسی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

کلیدواژه‌های اصلی :

تقلید , اصطلاحنامه علوم قرآنی , تفسیر قرآن , علم کلام , اجتهاد (اصول فقه)

چکیده :

تأثیر قرآن کریم بر علوم مختلف اسلامی و انسانی برای معتقدان به حقانیت این کتاب ارجمند، واضح و مبرهن است. اصول‌فقه نیز از علومی است که وامدار قرآن بوده و حجیت آن بر اساس آیات قرآن اثبات شده است. فراتر از آن، قرآن در تأسیس، رشد و بالندگی اصول‌فقه بسیار تأثیرگذار است، همچنان‌که اصول‌فقه مباحثی دارد که به‌کارگیری آن‌ها در فهم درست قرآن ضروری است. مسئله اصلی در این پژوهش، هم‌افزایی قرآن و اصول‌فقه در شکل‌گیری نظام استنباط معارف دینی با استفاده از روش گردآوری کتابخانه‌ای و روش پردازش توصیفی-تحلیلی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد‌: قرآن کریم تأثیر مستقیمی در پویایی قواعد اصول‌فقه نظیر اجتهاد و تقلید، مباحث الفاظ، امارات (قطع و ظن) و اصول عملیه دارد. اصول‌فقه نیز دانشی پیش‌نیاز برای تفسیر قرآن است و تأثیر بسزایی در فهم آیات کلامی، اخلاقی-تربیتی و فقهی-اجتماعی دارد.

صفحات :

از صفحه 287 تا 328

مشخصات اثر

عنوان :

تحلیل و نقد نگاه مجتهد شبستری به گستره علم اصول و اجتهاد فقهی [گزیده مقاله]

نویسنده:

محمد عرب صالحی

نوع منبع :

مقاله , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات) , خلاصه اثر , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

متن

کلیدواژه‌های اصلی :

علم اصول فقه , اجتهاد , اجتهاد (اصول فقه)

چکیده :

نوشتار پیش رو در دو جهت به نقد مدعیات آقای مجتهد شبستری دراین‌باره پرداخته است؛ ابتدا نقطه نظرهای وی درباره نظریه پشتیبان اجتهاد فقهی به نقد کشیده خواهد شد سپس نتیجه‌گیری وی مبنی بر عدم کارایی این نظریه مورد واکاوی قرار گرفته و ضمن نشان‌دادن مغالطه‌ها و اشتباه‌های فاحش علمی وی، به اثبات این مسئله می‌پردازد که علم اصول با بالندگی و پیشرفت خود و اجتهاد فقهی با پویایی خود می‌تواند پاسخ‌گوی تمام مسائل مستحدثه و جدید باشد و مواردی که توهم شده که تابع روش‌های عقلایی صرف و نه مستنبط از کتاب و سنت است، اثبات خواهد شد که اصولاً از سنخ مسائل استنباطی نبوده بلکه ابزارهای اجرایی احکام اولیه یا از سنخ احکام حکومتی و اختیارات حاکم بما هو حاکم است که روش‌شناسی خاص خود را دارد.

مشخصات اثر

عنوان :

المسائل الفرضية التي اجتهد فيها الخلفاء الراشدون: دراسة فقهية

نویسنده:

محمد بن عبد ربه المورقي

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

کلیدواژه‌های اصلی :

اجتهاد , اجتهاد (اصول فقه) , اجتهاد خلفا

چکیده :

اگرچه این مقاله فقهی و درباره ارث و فرائض است، اما توجه و اهمیت دادن نویسنده به جایگاه خلفا و اجتهادات آنان و برتر دانستن نظر و اجتهادشان بر دیگران، و نیز بیان خاص نویسنده درباره روش اجتهاد و شیوه عمل خلفا در اظهار نظر، قابل بررسی و مطالعه و نقد است.

مشخصات اثر