جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در گستره‌ی متون دینی و الهیاتی، «صفات» به‌عنوان مفاهیم بنیادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت انسان و تعیین جایگاه او در نظام پاداش و عقاب اخروی دارند. ادیان توحیدی، به‌ویژه اسلام و مسیحیت، در آثار مقدس خود با ترسیم ویژگی‌های انسان‌های نیک‌فرجام و بدفرجام، نوعی نظام ارزشی منسجم را معرفی کرده‌اند که کارکرد هدایت‌گری در زندگی فردی و اجتماعی انسان‌ها دارد. علاوه بر این، در یهودیت ـ که بخش گسترده‌ای از تعالیم آن در عهد قدیم متجلی شده است ـ تأکید زیادی بر صفات اخلاقی انسان‌های صالح و گناهکار وجود دارد؛ برای نمونه در کتاب‌های مزامیر، اشعیا و امثال سلیمان، صفاتی همچون توکل، صداقت، انصاف و فروتنی ستوده شده و در مقابل غرور، ظلم و بی‌ایمانی محکوم گردیده است (تروئل، 2017؛ مزامیر 1: 1-6). این نگرش در یهودیت، نظام ارزشی خاصی را برای ارزیابی کردار انسان و تعیین سرنوشت اخروی او ارائه می‌دهد. این توصیف‌ها در سه سنت توحیدی، علاوه بر جنبه‌ی اخلاقی، بازتاب‌دهنده‌ی جهان‌بینی الهیاتی آن‌ها درباره‌ی ماهیت انسان، نجات و زندگی پس از مرگ هستند. در آموزه‌های اسلامی، «صفات» به ویژگی‌های اخلاقی، رفتاری و معرفتی انسان اطلاق می‌شود که در پیوند با نیت و عمل او، مسیر سعادت یا شقاوت اخروی را رقم می‌زنند. این صفات در قالب فضایل (مانند اخلاص، تواضع، صبر و پرهیزکاری) یا رذایل (مانند کبر، بخل، حسد و نفاق) مورد تأکید قرار گرفته‌اند و به‌عنوان نشانه‌های بهشتیان و دوزخیان شناخته می‌شوند. استاد مرتضی مطهری نیز در آثار خود تصریح کرده است که صفات انسانی از مهم‌ترین عوامل جهت‌دهی سلوک انسان به‌سوی الگوی شخصیتی مطلوب الهی است (مطهری، 1381). در متون مسیحی به‌ویژه عهد جدید، مانند انجیل متی و مکاشفه یوحنا، صفات اخلاقی نجات‌یافتگان و هلاک‌شدگان به‌طور روشن معرفی شده‌اند و با محورهایی چون محبت، ایمان، عدالت و فروتنی برای نجات‌یافتگان، و دروغ، تکبر، ظلم و ستم برای هلاک‌شدگان، چارچوب مشخصی از ارزش‌گذاری اخلاقی ارائه گردیده است (کتاب مقدس، انجیل متی باب 5؛ کتاب مکاشفه یوحنا باب 21). در سنت اسلامی، یکی از منابع متمایز که با نگاهی عمیق به تحلیل صفات مثبت و منفی پرداخته، صحیفه سجادیه است. این اثر که به امام زین‌العابدین (ع) منسوب است، افزون بر بعد دعایی، از جنبه‌ی اخلاقی، عرفانی و انسان‌شناختی نیز اهمیت زیادی دارد. در ادعیه صحیفه، صفاتی همچون صدق، شکیبایی، فروتنی و ایثار، در قالب نیایش، به‌عنوان معیارهای رستگاری معرفی شده‌اند و رذایلی مانند حسد، حرص و نفاق به‌عنوان عوامل سقوط مطرح گردیده‌اند (صحیفه سجادیه، دعای 20). از دیدگاه مطالعات تطبیقی، بررسی مقایسه‌ای صفات بهشتیان و دوزخیان در صحیفه سجادیه و کتب عهدین (عهد قدیم یهودیت و عهد جدید مسیحیت) از دو منظر اهمیت می‌یابد: نخست، امکان شناسایی اشتراکات اخلاقی و معرفتی در ادیان ابراهیمی را فراهم می‌آورد؛ یعنی مفاهیمی همچون فروتنی، ایمان، صداقت، و پرهیز از ظلم که به‌عنوان ارزش‌های مشترک بشری مورد تأکید قرار گرفته‌اند. دوم، مطالعه تفاوت‌ها می‌تواند پرده از اختلافات معرفت‌شناختی، انسان‌شناختی و الهیاتی این متون بردارد؛ از جمله تفاوت در نوع نگاه به نجات، مفهوم گناه و آزادی اراده انسان. اهمیت این پژوهش در آن است که با مقایسه‌ی یک منبع عرفانی-اخلاقی شیعه (صحیفه سجادیه) و دو بخش از کتاب مقدس (عهد قدیم و جدید)، زمینه‌ای فراهم شود تا ظرفیت‌های تربیتی و اخلاقی مشترک یا متفاوت در ادیان توحیدی آشکار گردد و این یافته‌ها در مطالعات میان‌فرهنگی و اخلاق تطبیقی مورد بهره‌برداری قرار گیرد. بنابراین، پژوهش حاضر به‌طور مشخص به دنبال پاسخ به این پرسش است: تا چه اندازه صفات بهشتیان و دوزخیان در صحیفه سجادیه و کتب عهدین از حیث معنا، مضمون و کارکرد اخلاقی، هم‌سو، مشترک یا متمایز هستند؟

خلود اهل نار و عذاب ابدی یکی از بحث‌های مهم و پیچیده‌ای است که عالمان دیانت را به خود مشغول داشته است و هریک به‌مقتضای اصول و مبانی فکری خویش روش متفاوتی برای حل این مسئله و سوالات مطرح دراین‌باره در پیش گرفته اند، ازجمله اینکه چگونه عذاب ابدی و خلود همیشگی در آتش با رحمت و عدالت خداوند سازگار است و اینکه چگونه ممکن است گناه محدود، عذابی نامحدود داشته باشد، این تفاوت رأی را در نظرات ابن قیم اشعری و علامه طباطبایی فیلسوف و مفسر شیعی به‌خوبی می‌توان مشاهده کرد. ابن قیم جوزی از جمله متکلمینی است که قائل به خلود در عذاب نیست و به‌طور وسیع و روشمند به مسئله خلود اهل نار پرداخته است وی در بخشی از سخنان خود، آراء قائلین به خلود را بیان نموده است و در بخشی دیگر، آن‌ها را نفی و نقد می‌کند. وی با بیان ادله فراوان عقلی و نقلی، عدم خلود و جاودانگی در آتش را اثبات می‌نماید. علامه طباطبایی در تفسیر آیاتی که مربوط به خلود اهل نار است، بر اصل خلود پافشاری داشته و سعادت و شقاوت، خیر و شر در آدمیان را به ظهور حالات و ملکات نفسانی که در دنیا کسب کرده‌اند نسبت می‌دهد و معتقد است که اگر کفر و شرک در نفس رسوخ کند، باعث عذاب دائمی می‌شود. اما بر این نکته نیز تأکید می‌نماید که خلود در نار، به کافران اختصاص دارد. ‌وی در رابطه با خلود اهل نار به این نکته تاکید دارد که قرآن کریم بر خلود و جاودانگی در آتش نص صریح دارد و معتقد است نمی‌توان همه احکام شرع و خصوصیات معاد را با مقدمات کلی عقل اثبات کرد، چرا‌که دست عقل به آن خصوصیات و جزئیات نمی‏رسد، و تنها راه اثبات آن، تصدیق به نبوت پیامبر صادق است. ابن قیم جوزی و علامه طباطبایی هریک با توجه به مشرب و مبانی فکری که داشته‌اند، در تبیین مسئله خلود در عذاب دلایلی اقامه کرده‌اند که به لحاظ روشی و محتوایی و تفسیری متفاوت‌اند.

ترجمه ماشینی : هدیه دانش -- هدیه معنا -- هدیه بینایی -- هدیه قدرت -- هدیه تعلق -- هدیه شادی -- هدیه امید -- پاسخها در درون همه ما نهفته است. نویسنده کتاب پرفروش شماره 1 نیویورک تایمز، اثبات بهشت، با حکیمان گذشته، دانشمندان مدرن، و با مردم عادی که تجربیات معنوی عمیقی داشته اند، همکاری می کند تا واقعیت بهشت و هویت واقعی ما را به عنوان موجودات معنوی نشان دهد.

ترجمه ماشینی: اسلام اغلب به عنوان یک سنت دینی تلقی می شود که جهنم در آن نقش برجسته ای ندارد. این جلد این دیدگاه هک شده را به چالش می کشد. مکان یابی جهنم در روایات اسلامی اولین مطالعه تحلیلی جهنم مسلمانان است. طیف وسیعی از نگرش‌های اسلامی نسبت به جهنم را ترسیم می‌کند، از بینش(های) قرآنی جهنم گرفته تا پرورش دیندارانه ترس از زندگی پس از مرگ، گمانه‌زنی‌های کلامی، برداشت‌های استعاری و روان‌شناختی، و دگرگونی‌های مدرن جهنم. مشارکت کنندگان: فردریک کلبی، دانیل دی اسمت، کریستین گروبر، جان هوور، محمد حسن خلیل، کریستین لانژ، کریستوفر ملچرت، سیمون اومآرا، ساموئلا پاگانی، توماسو تسی، روبرتو توتولی، ویم ریون، و ریچارد ون لیوون.

این مجلد از کتاب دو جلدی تحفه المحمدیه درباره مسائل مهم کلامی از جمله معاد که شامل شفاعت، بهشت و جهنم، بهشت دنیایی را شامل می شود و در بخش دوم کتاب که فصل پنجم از مجموع دو جلدی است درباره عدم جواز عمل به ظن بحث می شود که موضوعاتی از قبیل اجماع منقول و شهره، شک و... مطرح می شود.