جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این کتاب در موضوع «نسبت ذات و صفات در اندیشه امامیه نخستین» بخشی از کلان‌‌پروژه «بازشناسی اندیشه کلامی امامیه» است. این پژوهش با آثار دیگری که در سایر عناصر معرفتی شیعه سامان‌ یافته است، تکمیل خواهد شد و در نهایت تقریر جامعی از اندیشه‌ کلامی امامیه پیش از ورود اندیشه‌‌های فلسفی و عرفانی را ارائه خواهد داد. در این کتاب به بخشی از مباحث وجود‌شناسی صفات الهی در متون وحیانی و دیدگاه امامیه تا پایان قرن پنجم پرداخته شده است. نویسنده محترم کتاب تلاش کرده است تا با بررسی دقیق منابع و گزارش‌‌های موجود از این دوران، در ضمن گزارش دقیق از نظریه‌‌های مطرح شده پیرامون نسبت ذات و صفات، دیدگاه اهل‌بیت علیهم‌السلام را استخراج و تبیین نماید و قرائت‌‌های اصحاب امامیه در دوره حضور و تطور آن تا پایان مدرسه بغداد را - با توجه به عوامل فکری و اجتماعی مختلف- بررسی و تحلیل کند. موضوع صفات الهی و تبیین نسبت آن با ذات خداوند از دغدغه‌های دیرین متکلمان اسلامی به ویژه متکلمان امامیه بوده است. به اعتقاد نویسنده توجه ویژه به مبحث وجود شناسی صفات در منابع و متون کهن کلامی قابل پی گیری است. فصل‌های کتاب: فصل اول: کلیات و مفاهیم فصل دوم: نسبت ذات و صفات از منظر روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام فصل سوم: نسبت ذات و صفات الهی در اندیشه امامیان در مدرسه کوفه فصل چهارم: نسبت ذات و صفات الهی در اندیشه امامیان در مدرسه قم فصل پنجم: نسبت ذات و صفات الهی در اندیشه امامیان در مدرسه بغداد کتاب "نسبت ذات و صفات در اندیشه امامیه نخستین" تألیف دکتر عبدالهادی اعتصامی از سوی پژوهشکده کلام اهل‌بیت علیهم‌السلام، به زبان فارسی، در قطع رقعی، در ۱۹۲ صفحه به نگارش درآمده است و در سال ۱۴۰۱ با همکاری انتشارات دارالحدیث منتشر شده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

صفات خبری در اندیشه اسلامی (با رویکرد نقد وهابیت)

نویسنده:

غلامرضا رضایی

نوع منبع :

کتاب , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)

منابع دیجیتالی :

صفحات اولیه کتاب

وضعیت نشر :

تهران: مشعر,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

محکم و متشابه , قاعده بلاکیف , پذیرش بلاکیف صفات , صفات الهی , صفات خبریه , عقیده تجسیم , مشبهه (صفاتیه) , تشبیه , مجسمه (مشبهه صفاتیه) , آیات صفات خبریه , تجسیم , صفات خدا , اثبات بلاکیف , محکم و متشابه , مجازات قرآن , تفویض در مکتب اصحاب حدیث , تاویل در مکتب اصحاب حدیث , علم کلام , وهابیت (فرق اسلامی) , بلکفه , قاعده بلاتکلیف , بلاکیف , تاویل آیات صفات الهی , صفات خبریه , التوحید: ابن خزیمه

شابک (isbn):

‎978-964-540-615-6

چکیده :

صفات خبری در اندیشه اسلامی، با رویکرد نقد وهابیت، نوشته غلامرضا رضایی (معاصر)، پژوهشی کلامی درباره نسبت دادن اوصافی مانند دست داشتن (با استناد به آیه 10 سوره فتح:یَدُ اللهِ فوقَ ایدیهم) به خدای تعالی است که ظاهرش به جسم‌انگاری یا شبیه‌سازی آفریدگار با آفریده می‌انجامد. در این اثر، نظریه‌های تفویض، تعطیل‌، تشبیه‌ و تجسیم، اثبات بلاکیف، تأویل، جمع نفی و اثبات: دیدگاه اهل‌بیت(ع)، اشتراک معنوى، اشتراک لفظى، جسم‌گرایى پنهان، تجسّد، تجلّى، تفصیل و ظاهرگرایى معاصر (تفویض کیفیت وهابیت) بررسی شده است. نویسنده هدف از نگارش این کتاب را بررسى و نقد دیدگاه‌هاى مختلف به‌ویژه دیدگاه وهابیت در مورد صفات خبرى دانسته و افزوده است: در این اثر به این پرسش‌ها پاسخ داده می‌شود: دلالت این صفات و اسماء بر خداى متعال چگونه است‌؟ آیا ظاهر این الفاظ مراد است، یا معنایى دیگر اراده شده است‌؟ اگر معانى دیگرى اراده شده است، آن معانى کدام‌اند؟ آیا ممکن است اصلاً معنایى اراده نشده باشد، یا معنایى اراده شده باشد، ولى بشر مکلف به فهم آن نباشد؟ طرفداران هر دیدگاه، چه کسانى هستند؟ دلایل آنان چیست‌؟ پیامدها و لوازم هریک کدام است‌؟‏ نویسنده تأکید کرده است: اهل‌بیت(ع) هریک از آیات قرآن را که در آن صفتى از صفات خبرى آمده است، آیه متشابه دانسته و آن را بر اساس دستور قرآن، به آیات محکم ارجاع داده و بر محوریت آن معنا کرده‌اند. حال این اقدام اهل‌بیت(ع) را به هر تعبیرى بیان کنیم، در حقیقت امر، تأثیرى ندارد. خواه از این سیره اهل‌بیت(ع) به تأویل صفات خبرى تعبیر شود، یا به بها دادن به ظهور تصدیقى و جُملى در مقابل ظهور تصورى و افرادى، یا به جمع نمودن بین نفى نواقص امکانى و اثبات کمال ذاتى و یا به جمع نمودن بین تشبیه (اطلاق صفات ثبوتى) و تنزیه (نفى صفات سلبى) و عینیت این دو در ذات الهى؛ به دلیل اینکه هدف از بیان هر یک از این تعابیر، یک چیز است و آن اینکه معانى ظاهرى این صفات، مراد نیست؛ چون مستلزم نقص است؛ بلکه مقصود، حقیقتِ این صفات است که بیان کننده کمالى از کمالات بى‌نهایت الهى است.‏ غلامرضا رضایی برای نگارش این اثرافزون بر قرآن کریم و نهج‌البلاغه، از 245 منبع فارسی وعربی (227 کتاب، 16 مقاله و 2 منبع الکترونیک) استفاده کرده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

خدا و صفات جمال و جلال

نویسنده:

جعفر سبحانی؛ تنظیم: رضا استادی

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب) , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

معرفی کتاب

وضعیت نشر :

قم: دارالتبلیغ الاسلامی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات خدا

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

جعفر سبحانی

شماره ديويي:

‏‫‬‭‭297/42

چکیده :

در واقع این اثر، فصل دوم کتاب «عقاید اسلامی در پرتو قرآن، حدیث و عقل» است که شامل درس‎های بیست‌و‎یک تا چهل از آن کتاب می‌شود و آیت‌الله استادی آن را خلاصه و منتشر نموده است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

إرشاد إلی قواطع الأدلة في أصول الاعتقاد

نویسنده:

عبد الملک بن عبد الله امام الحرمین؛ تصحیح: زکریا عمیرات

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

منابع دیجیتالی :

معرفی کتاب

وضعیت نشر :

بیروت : دار‌الکتب‌ العلمیه‏‫,

زبان :

عربی

کلیدواژه‌های اصلی :

مسائل کلامی , اثبات نبوت , عقائد اسلامی , عقاب و ثواب , روز قیامت , آجال , امر به معروف و نهی از منکر , احکام نظر , کلام اشعری , کلام اهل سنت , صفات خدا , رزق , اصول اعتقادات

کلیدواژه‌های فرعی :

اصول عقاید , حدوث عالم Ḥudūt̲h̲ al-ʿĀlam , امر به معروف و نهی از منکر , حدوث عالم جسمانی ,

کد کنگره:

‏BP‎‏ ‎‏204‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏8‎‏الف‎‏4‎‏

چکیده :

این اثر پيرامون مسائل كلامى و اصول اعتقادات است. شامل 30 باب از مباحثى چون احكام نظر، حدوث عالم، صفاتى كه براى خداوند واجب است، در اثبات نبوت، اصول عقائد و اقسام آن، آجال، رزق، امر به معروف و نهى از منكر، قيامت، ثواب و عقاب و مسائلى كلامى از اين دست، بحث مى‌كند.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

نقش دین در شکل گیری حکمت متعالیه

نویسنده:

میثم بهشتی نژاد

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF چکیده

وضعیت نشر :

تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، انتشارات,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

دین اسلام , فلسفه اسلامی , حکمت متعالیه , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , شهود((ادراک بی واسطه)، اصطلاح وابسته) , فطرت ثانی(مقابل فطرت اُولی) , عقل سلیم (اصطلاح وابسته)

کلیدواژه‌های فرعی :

امامت , نبوت , معاد جسمانی , صفات خدا , وحی الهی , تعارض عقل و دین , قرآن , خود سازی , آموزه‌های دین اسلام (آموزه‌ها‌ی ادیان) , سالک , فطرت ثانی(مقابل فطرت اُولی) , تعاطی دین ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , حسن حسن زاده آملی

چکیده :

صدرا، بسیاری از یافته ها و نوآوری های موجود در حکمت متعالیه را مدیون بهره مندی از دین و شهود دانسته است. او، تأثیر دین بر حکمت و حکما را در دو مرحله بررسی کرده است. در مرحله اول، دین، حکمت و حکما را از نگاه ماهیت بین و کثرت بین می رهاند و به نگاه وجودی ارتقا می دهد. بر این اساس، نگاه وجودی این مطلب را برای حکیم میسّر می کند که به فهم صحیحی از بعضی آموزه های دین که بدواً با احکام عقلی معارض دیده، دست یابد. این فهم صحیح موجب می شود که حکیم، به تثبیت عقلیِ بسیاری از آموزه های دینی موفّق گردد. در مرحله دوم، تأثیر دین بر حکمت موجب ارتقاء مجدّد نظرگاه حکیم و مبانی حکمت می شود، و صدرا نتیجه این ارتقا را در دو بُعد برشمرده است: از یک سو، حاصلِ این ارتقاء، فهم تأویلات قرآنی است؛ و از سوی دیگر، حاصلِ این ارتقاء، دستیابی به اوج حکمت است؛ یعنی فهم واقع آن چنانکه هست. عبارات صریح ملاصدرا نشان از آن دارد که او، در حیات فلسفی خود همین سیر را پیموده و حکمت متعالیه نیز متناسب با همین سیر شکل گرفته است. نهایتاً این مطلب مورد تأکید قرار می گیرد که صدرا، در استفاده از دین و شهود، از الگوی پژوهشی فلسفی صحیح بهره برده و بدین ترتیب، هر چند حکمت متعالیه کاملاً مرهون دین است، اما قواعد حکمت و روش عقلی ـ برهانی را رعایت کرده است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 5 تا 24

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مقام بساطت، نقطه عطف حکمت متعالیه و عرفان ابن عربی در مواجهه با بحث صفات الهی

نویسنده:

نفیسه مصطفوی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات خدا , حکمت متعالیه , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , عرفان نظری

چکیده :

هدف: دو نظریة عینیت صفات با ذات از سوی صدرالدین و نفی صفات از ذات از جانب ابن عربی، دو رهیافت موازی و مطرح دربارةنسبت صفات الهی با ذات‌اند. امام خمینی در آثار فلسفی و عرفانی دو تلقی را صائب می‌داند و به تبیین هر یک می‌پردازد. هدف تحقیق پیش رو، مقایسة نسبت دو نظریه با هم و جستجوی ریشة اختلاف آنها با ملاحظات ترمینولوژیک و آنتولوژیک بود. روش: اینتحقیقِ کیفی به روش تحلیلی- توصیفی انجام شده است. یافته‌ها: دو نظریه به یک نسبت، درست و هماهنگ با قواعد و مفروضات نظام فکری خود بوده، از نظر کاربرد وحدت تشکیکی در زبان برهان و وحدت شخصی در بیان تجارب عرفانی، هر دو رهیافت مقبول امام خمینی می‌باشند. نتایج: در مکتب وحدت تشکیکی، واجب‌الوجود، بسیط الحقیقه و حقیقت ساری در تمام مراتب امکانی و متحد با صفات کمالی آنهاست و در مکتب وحدت شخصی، مقام بسیط، صادر اول و مشیت است که ساری در مراتب امکانی و متحد با صفات کمالی آنهاست. حقایق مندمج در واجب‌الوجود، «مفاتیح غیب» یا «جواهر اسما» و متباین با صفات امکانی و همچون ذات الهی، در پردة غیب و خارج از دسترس معرفت بشراست.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 977 تا 994

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

تجلی صفات خداوند در کنایات صحیفه سجادیه (با رویکرد تعمیق معرفت دینی)

نویسنده:

روح‌الله قربانی، سید حمید حسینی، علی طاهری، محمدرضا فریدونی

نوع منبع :

نمایه مقاله

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خداشناسی (کلام) , صفات خدا , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , صحیفه سجادیه

چکیده :

صحیفه سجادیه از مهم‌ترین میراث مکتب اهل بیت(ع) است. امام سجاد(ع) با استفاده از تعابیرکنایی و ظرفیت آن، مباحث کلامی از جمله صفات خداوند را در دعاهای این صحیفه ارجمند عرضه نموده‌اند. این مقاله تأثیر مفاهیم کنایی در تبیین صفات خداوند در صحیفه سجادیه را می کاود و نشان دهد که کدام یک از اغراض آن کاربرد بیشتری دارند. داده‌ها برای دستیابی به لایه‌های درونی و عمیق مفاهیم، با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی، مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. یافته های تحقیق نشان می دهد که استفاده از مفهوم کنایه در صحیفه سجادیه سبب مجسم نمودن مفاهیم انتراعی صفات، ایجاد تکاپوی ذهنی برای درک حقیقت و سهولت دستیابی مخاطبان به لایه های زیرین معنا می گردد و از مجموع 123 کنایه در صحیفه سجادیه، 12 مورد آن درباره صفات ثبوتیه ذاتی و فعلی و خبری خداوند است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 11 تا 12

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

بررسی روش های عقل گرایی و نص گرایی و تاثیر آن در شناخت صفات خداوند (در 5 قرن نخست کلام اسلامی

نویسنده:

لیلا جعفری بهی

نوع منبع :

رساله تحصیلی

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

وضعیت نشر :

ایرانداک,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

معتزله (اهل سنت) , صفات خدا , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , عقلانیت اسلام , اشاعره

چکیده :

چکیدهمکاتب و فرقه های مختلف کلامی مسلمان در بررسی متون دینی از جمله شناخت صفات خداوند از روش های متفاوتی از قبیل: پایبندی به دلالت ظاهری الفاظ و عدم تاویل عقلانی یا جواز تفسیر عقلی حتی بر خلاف دلالت ظاهری و ... استفاده کرده اند.در این پژوهش از میان تمامی روش هایی که در هندسه معرفت دینی مطرح می شود، تنها دو روش عقلی و نقلی را مورد بررسی قرار می دهیم. هر یک از متکلمان مسلمان یک روش(عقلی یا نقلی) را انتخاب کرده است و ما در صدد آن هستیم که دریابیم آنان از هر روش تا چه حد در شناخت دین بهره گرفته اند؛ همچنین بنا بر آن روش انتخابی چه تصوری درباره صفات خداوند دارند تا آشکار شود هر روش تا چه اندازه در تصور آنان درباره صفات خداوند تاثیر گذار بوده است.فرقه های اهل حدیث اشاعره و معتزله در استفاده از این دو روش به افراط و تفریط کشیده شدند. اهل حدیث و اشاعره به روش نقلی (ظاهر گرایی) روی آورده و آن را تنها روش معرفتی در شناخت صفات خداوند می دانند که نتیجه چنین دیدگاهی نفی توحید صفاتی و ذاتی خداوند است. در مقابل فرقه معتزله روش عقلی را پذیرفتند و در بهره جویی از آن، مسیر درست عقلانی را طی نکردند که به موجب آن در شناخت صفات خداوند، تاویلات نادرستی را بیان کرد ند‌.اما بر خلاف این دو گروه فرقه امامیه روش های عقلیو نقلی در کنار هم و با یک برنامه دقیق در شناخت صفات خداوند مورد استفاده قرار داده است. که بنابر آن توحید صفات ذاتی و صفاتی خداوند محفوظ مانده است.واژگان کلیدی: عقل گرایی، نص گرایی، معتزله، اهل حدیث، اشاعره، امامیه.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

چلچراغ حکمت: عدل الهی (دفتر چهارم)

نویسنده:

مصطفی حسینی نصب

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

وضعیت نشر :

تهران: ک‍ان‍ون‌ ان‍دی‍ش‍ه‌ ج‍وان‌ ‏‫,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خداشناسی (کلام) , عدل الهی , صفات خدا , فلسفه اسلامی , فلسفه اسلامی معاصر

چکیده :

«خدمتی که مرحوم مطهری به نسل جوان و دیگران کرده است، کم کسی کرده است. آثاری که از او هست، بی‌استثنا همه‌اش خوب است …» امام خمینی (ره) و اینک با گذشت سالیانی چند از شهادت استاد مرتضی مطهری، روح حقیقت جوی رهپویان وادی معرفت، همچنان خود را تشنه جرعه‌نوشی از سرچشمه آثار او می‌یابد. «چلچراغ حکمت» تلاشی است در راستای بررسی موضوعی اندیشه‌های آن شهید فرزانه. امید است این مجموعه با تسهیل امر مطالعه موضوعی در آثار استاد، راه آشنایی با آرا و اندیشه‌های ایشان را هموارتر سازد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر