جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در این مقاله، مسئله ما این است که با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی متکی به اسناد کتابخانه‌ای، مفهوم دو مؤلفه «اقامه دین» و «حاکمیت دین» در دین شناسی آیت الله خامنه ای و ادله کلامی ایشان برای اثبات «اقامه دین» و «حاکمیت دین» به عنوان اجزای دین اسلام را تحقیق و تبیین کنیم. یافته های تحقیق نشان می دهد که «اقامه دین» به معنای عمل به آن در همه شئون زندگی، یکی از اجزای اسلام است. مجموع «معارف و احکام» و «تحقق خارجی» آنها دین اسلام را شکل می دهد و اسلام بر اقامه همه اجزای دین و عدم اکتفا به تحقق بعضی از آنها اصرار دارد. «حاکمیت دین» نیز یکی از اجزای دین اسلام است. اسلام هم دارای «حاکمیت عام حُکمی» است که به معنای شمول احکام نظام بخش آن بر همه شئون حیات انسان است و هم دارای «حاکمیت عام عینی» بر جامعه است که مظهر آن، حاکمیت سیاسی اجتماعی اسلام است.

مروری است بر ابعاد دین‏شناسی حضرت فاطمه (س) و احاطه علمی آن حضرت بر علوم مختلف دینی. در این پژوهش ابتدا عصمت حضرت فاطمه با توجه به ادله عقلی و نقلی اثبات شده و سپس ابعادی از خداشناسی، پیامبرشناسی، قرآن‏شناسی، امام‏شناسی، معادشناسی، تسلط کامل بر احکام فقهی، اخلاقی و تربیتی آن حضرت بررسی گردیده است. نگارنده همچنین به اعترافات علمای اهل سنت بر فضایل و مقامات علمی و معنوی حضرت فاطمه اشاره نموده و حجیت قول، فعل و تقریر آن حضرت را با توجه به آیات قرآنی و روایات اثبات می‏نماید.

طبق این هدف، رساله در سه بخش اصلی تنظیم و تدوین گشته است .در بخش اول اصول فکری اندیشه‌ی حکیمی، روش دین‌شناسی و جایگاه عقل در دین‌شناسی را بیان نمودیم .در بخش دوم به گزارش نظرات ایشان در مورد پنج اصل اساسی دین پرداخته و در بخش سوم نظرات و دیدگاه‌های ایشان پیرامون روش تفکیکی در برخورد با آموزه‌های دینی و پیامدهای این روش را بررسی و نقد نمودیم .لازم به ذکر است در بخش سوم ملاحظاتی درباره‌ی آراء آقای حکیمی ارائه شده است، لذا نقدها کامل و جامع نبوده و از تکرار صرف نقدهای موجود پرهیز شده است.

در جوامع اسلامی، دین نقش بسزایی در شکل‌گیری و ایجاد ارزش‌های اجتماعی ایفا می‌کند. با این وجود، چگونگی تأثیر آموزه‌های دینی، به‌ویژه در مکتب تشیع، بر این ارزش‌ها نیازمند بررسی دقیق و جامع است. این پژوهش به بررسی این مسئله می‌پردازد که مبانی دینی در مکتب تشیع، با تأکید بر آرای علامه طباطبایی و شاگردان ایشان، چگونه در ایجاد و ایجاد ارزش‌های اجتماعی نقش دارند. هدف اصلی این رساله، تبیین چگونگی تأثیر آموزه‌های بنیادین اسلام و به‌ویژه مکتب تشیع بر شکل‌گیری، تثبیت و تعالی ارزش‌های اجتماعی است. این پژوهش تلاش می‌کند تا با تحلیل آرای علامه طباطبایی و شاگردانشان، به درک عمیق‌تری از نقش دین در این زمینه دست یابد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، از جمله آثار علامه طباطبایی و شاگردانشان، به بررسی ابعاد مختلف موضوع می‌پردازد. در این راستا، با تحلیل محتوای متون و بررسی دیدگاه‌های مختلف، به تبیین ارتباط بین مبانی دینی و ارزش‌های اجتماعی پرداخته می‌شود. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که مفاهیم کلیدی مانند توحید، معاد، نبوت و امامت، از ارکان اصلی مکتب تشیع هستند، نقش مهمی در شکل‌دهی و ایجاد ارزش‌های اجتماعی ایفا می‌کنند. به طور خاص، باور به توحید، ارزش‌هایی مانند عدالت، برابری و مسئولیت ‌پذیری اجتماعی را تقویت می‌کند؛ اعتقاد به معاد، بر رفتارهای اخلاقی و اجتماعی تأثیرگذار است؛ و نقش الگویی پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)، به ترویج ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی کمک می‌کند. توحید نقش محوری را در ایجاد ارزش‌های اجتماعی ایفا می‌کند. نقش معاد و باور به زندگی پس از مرگ در ایجاد ارزش‌های اجتماعی مؤثراست.الگو پذیری نبوت و امامت در شکل‌دهی و گسترش ارزش‌های اجتماعی تأثیرگذار است. در نتیجه، این پژوهش با تحلیل جامع مبانی دینی در تشیع و با تکیه بر آرای علامه طباطبایی و شاگردانشان، به درک عمیق‌تری از نقش دین در شکل‌دهی و ایجاد ارزش‌های اجتماعی دست می‌یابد و منبعی مفید برای پژوهشگران این حوزه خواهد بود.

ظلم‌ستیزی امری مهم در فرهنگ اسلامی و از مولفه‌های تأثیرگذاری مثبت در تحولات امروزی از ناحیه جبهه حق است. این امر بایستی به یک گفتمان تبدیل شود تا زمینه‌ساز تحولات بزرگ و در نهایت ظهور امام زمان(عج) شود. هدف این تحقیق، تبیین راهکارهای ترویج ظلم‎ستیزی و نهادینه‌سازی این فرهنگ در جوامع به ویژه جوامع اسلامی با هدف ریشه‌کن کردن ظلم است. راهکارهایی برای ترویج و نهادینه سازی فرهنگ ظلم‎ستیزی وجود دارد از جمله ارائه و معرفی الگوی ظلم‌ستیزی، وجود و برخورداری از رهبری صالح و یاران پیرو، نهادینه کردن استقامت و شکیبایی بین مردم در مواجهه با ظلم و ظالم، ایجاد اتحاد و انسجام بین مردم، برخورد تهاجمی با استکبار، تحقیر و شکستن شکوه دروغین دشمن، جلوگیری از ترویج گناه میان مردم و بالاخره ترویج فرهنگ دعا و توکل به خدا در بین مردم که همه این موارد با کمک رسانه و تبلیغ سنتی و استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی قابل انجام است. این تحقیق، از نوع کیفی و به روش تلفیقی (نقلی و تحلیلی) و کتابخانه‌ای است.

در عصر حاضر، بشر با تلاطم‌هایی بنیادین در عرصه‌های معرفتی، ارزشی و معنایی مواجه است. عصری که به‌درستی می‌توان آن را عصر «فتنه‌های فکری آخرالزمانی» نامید. سیطره رویکردهایی چون نسبی‌گرایی حقیقت، اومانیسم سکولار، و نیهیلیسم، عقلانیت دینی را در معرض بحران قرار داده و شکاف میان فطرت توحیدی انسان و جهان‌بینی وحیانی را تعمیق بخشیده است. این مقاله با رویکردی بین‌رشته‌ای و بر پایه منابع قرآنی، روایی و فلسفه دین، به تحلیل جلوه‌های گوناگون این فتنه‌های معرفتی پرداخته و نقش امام مهدی (عج) را در بازسازی عقلانیت توحیدی و احیای هدایت وحیانی تشریح می‌کند. بر پایه آموزه‌های اسلامی، ظهور آن حضرت نه‌تنها ناظر به اقامه عدالت اجتماعی، بلکه به‌مثابه انقلابی معرفتی و بازگشت به عقل فطری و تفسیر الهی از هستی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که امام مهدی (عج) در منظومه دین‌شناسی شیعه، تجسم عقلانیت قدسی و مرجع تفسیر نهایی دین در برابر قرائت‌های تحریف‌شده بشری است؛ امری که از منظر قرآن و روایات، راهکاری برای عبور از فتنه‌های فکری و احیای ایمان در بستر خرد الهی قلمداد می‌شود.