جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتاب حاضر، ترجمه‌ی رساله دکترای "کارل مارکس" می‌باشد. او در سن 20 سالگی به جدیت در زمینه فلسفه یونان تحقیق و آموزش داد و در سن 23 سالگی رساله‌ای به نام "اختلاف بین فلسفه دموکریت و اپیکور" مطالعه و دفاع از آن کرد. مارکس در این رساله دیدگاه فیلسوفان اتمیست (گاها اخلاق‌گرایان) یونان، به ویژه آراهای دموکریت (370-460 قبل از میلاد) و اپیکور (270-340 قبل از میلاد) را بررسی کرده است. بخش نخست رساله به بررسی کلی اختلاف میان فلسفه طبیعت دموکریت و اپیکور می‌پردازد، و در بخش دوم به تفصیل بحث مطرح شده است. مارکس در ابتدا فرضیه می‌گذارد که دموکریت به دو حرکت اتم و اپیکور به سه حرکت اتم اعتقاد دارند (حرکت سوم اپیکور، حرکت انحراف از مسیر مستقیم است). سپس به بررسی دیدگاه برخی از مفکران قدیم و جدید در انتقاد از نظر اپیکور درباره حرکت اتم‌ها می‌پردازد و اشتباهات درک آنان از این حرکت را بیان می‌کند، سپس به توضیح این حرکت و نقش آن در فیزیک اپیکور می‌پردازد.

یک بازنگری به جستارهای آزادی و اخلاق از عصر باستان تا دوره معاصر، تصورهای متنوعی از مفاهیم آزادی و اخلاق را آشکار می‌کند؛ اما کانت نظریه ایجابی (تحصلی) آزادی خود را به عنوان برترین طریقه ممکن هستی انسان مدرن در فلسفه علمی خود طرح کرده است. او ضمن تدوین مبانی مفهوم مستقل آزادی، مفاهیم مرتبط با آن یعنی خودآگاهیِ اخلاقی، هویت درونی و یکپارچگی‌ را (که انسان مدرن را به مفهوم واقعی کلام «انسان» می‌کند) مطرح می‌کند. مفهوم آزادی کانت متأثر از فلسفه روسو است؛ آزادی، برترین تعیّن انسان است که نتیجه فعالیت خاص انسان برای توسعه استعداد فکری و روحی خود است. مفهوم اصلی اخلاق کانت، مفهوم اراده خود مختار است؛ رفتاری که از او نشئت می‌گیرد، تحت هدایت وظیفه‌ای است که دستور رفتار اخلاقی بر آن استوار است. این مقاله به تبیین زوایای مختلف این مفاهیم از دیدگاه کانت می‌پردازد و پاسخ او به این پرسش را که «چگونه انسان مدرن تربیت و پرورش می‌یابد؟» با خوانندگان در میان می‌نهد

روادارى (تسامح) و بر نتافتن معتقدات غیر و دگراندیشى، دو مفهومى است که ممیز دوره‏هاى فرهنگى برخى جوامع بشرى بوده‏اند. پیدایش نظریه قرارداد اجتماعى و جنبش حقوق مدنى موجب شد که شرایط مساعدترى در راستاى تحقق روادارى عقیدتى فراهم آید. تصویب اعلامیه حقوق بشر گامى تعیین کننده در رسمیت‏یافتن اصل روادارى در مناسبات اجتماعى گردید.