جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این کتاب به بررسی یکی از مسائل کلامی اختلافی، یعنی موضوع رؤیت پروردگار در عالم آخرت اختصاص دارد. نویسنده در این کتاب آیات و احادیث متعلق به «رؤیت خداوند در آخرت» را گردآوری کرده است. برخی این کتاب را بابی از ابواب کتاب «الشريعة» نویسنده دانسته‌اند.

در طول تاریخ شکل گیری و بسط مدرسه(مکتب، سنت) نوافلاطونی، همانند بسیاری از سنت‌های فلسفی، دگرگونی ها - و به تعبیر ما در اینجا، دگردیسی‌ها - ی مختلفی را از نوع تغییر در آراء و دیدگاه‌های اخلاف نسبت به اسلاف، حتی در اصول و مبانی فکری می توان تشخیص داد. بحث در اینکه چگونه تغییر و تحول در مبانی اندیشه‌ها را می‌توان همچنان ذیل یک عنوان قرار داد و آنها را متعلق به یک مدرسه فلسفی دانست و اینکه ملاک وحدت یا کثرت در اندیشه‌های مابعدالطبیعی چیست، به مجال دیگری نیاز دارد، ولی همینقدر می‌توان گفت در ذیل عنوان مکتب نوافلاطونی، طیف وسیعی از اندیشه‌ها و جستارهای متفاوت و متنوع را می‌توان لحاظ کرد که بعضاً در تقابل یا یکدیگر قرار دارند، اما به رغم این اختلافات و تمایزات، روح مشترکی در میان آنها قابل تشخیص است که به تنهایی ضامن وحدت معنوی آنهاست و بیراه نیست که تحت یک سنت واحد فلسفی قرار گیرند. از زمره این دگردیسی‌ها، از مقایسه اندیشه‌های دو چهره نامدار این سنت فلسفی یعنی پروکلوس و شاگرد او داماسکیوس بدست می آید که با وجود همه اشتراکات نظری، در عناصر مهمی از دستگاه مابعدالطبیعی از یکدیگر فاصله گرفته اند. در این نوشتار، به جهت شهرت افزون تر پروکلوس، ابتدا خلاصه‌ای از مختصات نظام فلسفی و دیدگاه مابعدالطبیعی او را معرفی و سپس به نحو تفصیلی‌تر به بیان اندیشه خلف فلسفی او - داماسکیوس - در این عرصه خواهیم پرداخت.

رمان ترس و لرز (1347 ش.) نوشتۀ غلامحسین ساعدی یک اثر فلسفی ـ‌ روان‌شناختی است که در دوره رواج مدرنیسم در ایران نوشته شده است. در این رمان نشانه‌های مدرنیسم دیده می‌شوند. این رمان برای نشان دادن احوال روانی، اجتماعی و اقتصادی مناطق محروم ایران نوشته شده و مضمون اصلی آن جایگاه انسان محروم در دنیای مدرن است. از نظر ساعدی فقر علمی، اقتصادی و بهداشتی باعث ترس و اضطراب توده‌های فرودست مناطق محروم ایران شده بود. ترس باعث می‌شود که انسان از موهومات (موجودات خیالی) بترسد و جامعه از ترس فقر و گرسنگی به مرگ فرهنگی مبتلا شود. هدف این نوشته تبیین فلسفی اسباب و نتایج «ترس» از فقر و گرسنگی رمان ترس‌ولرز ساعدی است. در کنار آن کارکرد برخی از نشانه‌های مدرنیسم نیز تبیین ‌شده‌اند. روش تحقیق تحلیلی‌ـ‌توصیفی و گاهی استفاده از معیارهای تأویل است. نتایج تحقیق نشان می‌دهند که فقر، درماندگی در تامین نیازهای غریزی و ترس از گرسنگی و مرگ، باعث احساس حالتی می‌شود که از آن می‌توان به «فاصله» تعبیر کرد. در این رمان، ترس حالتی فلسفی‌ـ‌‌روان‌شناختی ‌است. برخی از انسان‌ها از ترس می‌میرند و آنان که از مرگ نجات می‌یابند، به آدمک‌هایی تبدیل می‌شوند که لایق داستان‌های طنز هستند لذا در این رمان شخصیت‌هایی هستند که در حد بدایت خلقت تجربۀ اجتماعی دارند و جهلشان خنده‌آور است.

در قرن نوزدهم توجه ویژه‌ای به تاریخ و نسبت آن با فهم شد. ابتدا هگل با نگاهی فلسفی و فراتاریخی به تاریخ و بر پایة یک اصل پیشین و غایت‌شناختی، حرکت تاریخ را جبری و در عین حال رو به کمال دانست، اما ظهور مکتب تاریخی آلمان در قرن نوزدهم واکنشی به فلسفه تاریخ هگل بود. رانکه، درویزن و دیلتای که بنیان‌گذاران این مکتب بودند بر این اصل پافشاری کردند که تاریخِ جهان را نباید بر پایة اصلی پیشین و فراتاریخی فهم کرد، زیرا انسان به‌منزلة موجودی تاریخی نمی‌تواند از موضعی فراتاریخی نظاره‌گر جریان تاریخ باشد. از این رو، مکتب تاریخی ضمن پیوند زدن فهم تاریخ به هرمنوتیک، فهم تاریخِ جهان را صرفا به نحو پسین و با تکیه بر تحقیق تجربی ممکن دانست. مکتب تاریخی از سوی دیگر در ارتباط با امکان فهم دوره‌های تاریخیِ گذشته بر این اصل تاکید کرد که فهم عینیِ دوره‌های تاریخی پیشین در صورتی ممکن است که گذشته را نه با معیارهای امروزین خود، بلکه با معیارهای خودشان بشناسیم، اما مکتب تاریخی با دو مشکل بزرگ مواجه شد؛ مشکل اول غلبه یافتن باور به تاریخمندی انسان بود که فهم عینی گذشته را ناممکن می‌دانست. مشکل بزرگ‌تر این بود که مکتب تاریخی با کنار گذاشتن خدا یا روح به‌منزلة عوامل فراتاریخیِ تعین‌بخش به رویدادهای تاریخی، با معضل توجیه انسجام و وحدت تاریخ مواجه شد. در این مقاله ضمن تبیین دیدگاه‌های رانکه و درویزن در خصوص چگونگی فهم تاریخ، نقدهای وارد بر آن‌ها را بیان خواهیم کرد.

Orthodox readings of Hegels’ expressivist theory of property rights putatively assume he is an apologist for free market capitalism in all spheres of production and distribution. However, greater attention played to his discussion of intellectual property reveals that he is a pluralist about property rights and the particular manifestation of economic distribution and ownership is contingent on structural, economic and technological aspects of a society. The following essays seeks to show that intellectual property rights are an example of pure intentional activity that is best understood as public, social and collective labour when there is an overcoming of rivalrous material limitations. At the end of history, when economic and social conditions allow, private property can be superseded by collective sharing of resources and this is the dynamic nature of sprit, what moves it, the coming out of itself into the world. Recognition for the creator is to be protected and for this reason intellectual labour is both the alpha and omega of property – it is where it begins to where it ends, in the individual being-with the community.