جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

امیرمؤمنان، حضرت علی؟ع؟، امام و ولیّ الهی و دروازهٔ شهر علم نبوی؟ص؟ است. هرچند مقام امامت آن حضرت از سوی گروهی انکار شده، اما مرتبهٔ علمی ایشان مورد اتفاق و پذیرش خاصّه و عامّه است. فقه حنفی، همچون سایر مذاهب اربعهٔ اهل‌سنت، برای حضرت علی؟ع؟ احترام ویژه‌ای قائل است و به مقام والای علمی او اذعان دارد؛ از این‌رو در برخی فتاوا و نظریه‌پردازی‌های فقهی، از سیرهٔ علمی ایشان پیروی شده است. در این پژوهش، با تمرکز بر دو باب «قضاوت» و «شهادت» در فقه حنفی، میزان تبعیت این مذهب از سیرهٔ امیرمؤمنان؟ع؟ بررسی شده است؛ انتخاب این دو باب به‌عنوان نمونه‌ای برای تحلیل، می‌تواند نتایجی قابل تعمیم به سایر ابواب فقهی فراهم آورد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در مسائل مختلف مرتبط با این دو باب، نشانه‌هایی از اقتباس یا تأثیرپذیری از سیرهٔ حضرت دیده می‌شود که با ضوابطی چندگانه مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. افزون‌بر آنکه این موضوع تاکنون به‌صورت مستقل بررسی نشده، پژوهش حاضر با تکیه بر مفاهیمی همچون عدم انحصار علت حکم، مکتوم‌بودن حکمت حکم، فقدان ترجیح در تعلیل دووجهی و نیز لزوم تبعیت از پیشوای دینی، تلاش می‌کند به تقویت نظریه‌ای در راستای تقریب مذاهب اسلامی یاری رساند. این عناصر به‌عنوان دستاوردهای نوآورانهٔ پژوهش، از دل جستارهای فقهی استخراج و استظهار شده‌اند.