جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫اين نوشتار مي‌کوشد، با توجّه به وجود نظام هاي اداري جديد امروزي، عناصر و عوامل ثابت و متغير مؤثّر بر شکل‌گيري اين مجموعه ها را واکاوي و با توجّه به آموزه‌هاي فقه سياسي اسلام و سيره عملي پيشوايان ديني، نظام مطلوب و کارآمد اداري در اداره حکومت اسلامي و ضوابط کلّي حاکم بر آن را ترسيم کند. نويسنده بر همين اساس ضمن بررسي سِير تاريخي اين مسأله در دين اسلام و مطالعه نظام هاي مختلفي که در اداره کشورها وجود دارد، به مقايسه مجموعه هاي مديريتّي اسلام با سايرمجموعه هاي مديريتي مي‌پردازد. وي ابتدا به تعريف مفاهيم و واژه‌هاي کليدي، مانندِ دولت، ملّت، اداره و ساختار و حکومت اسلامي پرداخته، آن گاه مباحث نظري مربوط به نظام اداري يک کشور اعمّ از کشورهاي بسيط و مرکب يا چند پارچه را بيان مي‌کند. در ادامه وي به منطق شکل‌گيري مجموعه هاي اداري و مباني فلسفي و سياسي آن ها همچون ليبراليسم سوسياليسم و فلسفه سياسي اسلام اشاره کرده و عوامل فرهنگي، اجتماعي و طبيعي تشکيل ساختار و نظام اداري را معرّفي مي‌کند. وي در بخش ديگري از منظر تاريخي، ساختار اداري حکومت اسلامي از تشکيل نخستين دولت اسلامي توسّط پيامبر اسلام در مدينه، نظام اداري دوران خلافت خلفاي سه گانه، ويژگي‌هاي مجموعه مديريتي اميرالمؤمنين علي(ع) ، و چالش‌ها و موانع پيش روي اين ساختارهاي اداري و نظام اداري حکومت امويان تا سقوط دولت عثماني را تحليل تاريخي کَرده و فراز و نشيب‌هاي مديريتي حکومت در اَدوار مزبور را گزارش مي‌کند. نويسنده در فصل پاياني نيز ساختار حکومتي و اداري حکومت‌هاي اسلامي در دوران معاصر را وصف کرده و ميزان تطبيق و فاصله آن ها با نظام مطلوب اداري در اسلام را شرح مي‌دهد. او به همين هدف، به وصف نظام اداري کشورهاي عربستان سعودي، مالزي، مصر و جمهوري اسلامي ايران پرداخته و نظام مطلوب اداري در کشورهاي بسيط و مرکب را ترسيم مي‌کند.