جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫نوشتار حاضر، قواعد فقهي همچون: قاعده لاضرر، که هر گونه زيان در معاملات يا عبادات را براي افراد نفي مي‌کند، به تفصيل شرح مي‌دهد. نگارنده در سه فصل ابعاد مختلف و کارکردهاي قاعده لاضرر را بررسيده و ديدگاه‌هاي فقها را در اين زمينه مقايسه و ارزيابي مي‌کند. وي در فصل اول به اثبات صدور دليل قاعده لاضرر از احاديث پرداخته و با استناد به روايت مشهور پيامبر اسلام در باره قطع درخت نخل سمره اشاره کرده و با توجه به مفاد اين روايت ادله مربوط به قاعده لاضرر و محتواي آن را شرح مي‌دهد. نويسنده، حديث لاضرر را از طريق اهل سنت نيز آورده و راه‌هاي اثبات صدور دليل قاعده از اين روايت را وصف کرده است. او در فصل دوم از تحقيق خود، فقره‌هاي مختلف حديث لاضرر (حديث سمره) را بررسيده و از مفاد اين روايت و قاعده، استفاده‌هاي متعدد فقهي کرده و آن را قاعده‌اي ساري و جاري در همه ابواب فقهي دانسته و ديدگاه‌هاي فقهاي شيعه را در شمول و محتواي آن منعکس مي‌سازد. نويسنده در همين زمينه معناي ضرر و مصاديق محتمل آن با توجه به مفاد قاعده لاضرر، صور تقابل بين ضرر و نفع، تضاد دو ضرر با يکديگر، نحوه استفاده از اين قاعده در مورد احتمال‌ها و شرايط مختلف را از منظر فقهاي شيعه بررسي کرده است. وي در فصل سوم از جهت هيأت به بررسي معناي لاضرر پرداخته و معناي عرفي حاصل از اين هيأت، احتمال‌هاي ممکن در مفهوم جمله لاضرر، نوع بيان احکام ضرري با توجه به مفاد قاعده لاضرر و رابطه بين قاعده لاضرر با احکام اوليه را فراروي مخاطبان پژوهش خويش قرار مي‌دهد.