جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

چکیده ماشینی: سؤال فلسفی از درون جان‌های مشتاق برای غوطه‌ور شدن در دریای دانش بر می‌خیزد، و با گستردگی حوزه‌هایش شناخته می‌شود. این سوال به دنبال جوهر حقیقت است و هدفش گشودن رمز و اسراری است که انسان در وجود با آن‌ها مواجه می‌شود. بنابراین، می‌توان آن را نقطه شروع مهمی در تحقیقات گسترده انسان دانست. باید اشاره کرد که اولین کسی که این سوال را مطرح کرد، فیلسوف یونانی سقراط بود تا دانش تولید کند و با جهل مبارزه کند، و پس از او، دیگر متفکران در طول تاریخ از جمله متفکر همه‌چیزدان ابن‌حزم اندلسی تحت تأثیر قرار گرفتند. ما در این مقاله تلاش کردیم تا درباره نحوه به‌کارگیری ابن‌حزم از سوال فلسفی و نقش تأثیرگذار او در ساخت نظریه شناختی کامل خود صحبت کنیم. کلمات کلیدی: سوال فلسفی، نظریه شناخت، فلسفه اخلاق، منطق، سوال روش‌شناسی.

چکیده ماشینی: علوم انسانی و اجتماعی با تکیه بر پدیده انسانی، تلاش داشتند از طریق آن به بنیان علمی پدیده انسانی دست یابند و قوانینی بسازند که تفسیر و شناخت این پدیده را آسان کند. بنابراین ما از طریق این مطالعه –به سمت یک نگاه اپیستمولوژیک به علوم انسانی و اجتماعی در میان عرب‌ها و غرب– سعی کردیم رمز علوم انسانی و اجتماعی را با دیدگاه غربی و عربی تحلیل کنیم و موقعیت هرکدام در قبال مطالعات انسانی و اجتماعی را بررسی کنیم، و این با تمرکز بر سازوکارهای علوم انسانی و اجتماعی در درک واقعیت بود، از طریق مقایسه‌ای عربی و غربی تا نتایج این علوم را در سطح عربی و غربی با هم بشناسیم. به همین دلیل مسئله اصلی این مطالعه حول دیدگاه هر دو گروه، عرب‌ها و غرب نسبت به موضوع علوم انسانی و اجتماعی می‌چرخد؛ چگونه عرب‌ها و غرب به مسئله علوم انسانی و اجتماعی نگاه کرده‌اند؟ کلمات کلیدی: اپیستمولوژی، فلسفه، علوم اجتماعی، علوم انسانی، غرب، عرب‌ها

چکیده ماشینی: موضوع این مقاله حول تاثیر فلسفه و گرایش‌های آن در مسیر تکاملی منطق می‌چرخد، در مرحله‌ای که از پیدایش منطق در یونان تا مرحله پایه‌گذاری منطق معاصر در اشکال مختلف آن (منطق نمادین، ریاضی، منطق چند ارزشی و غیره) ادامه دارد. در این مقاله به گرایش‌های فلسفی که بر مسیر تکاملی منطق تأثیر گذاشته‌اند، پرداخته‌ایم، مهم‌ترین آن‌ها گرایش متافیزیکی، گرایش روانشناختی، گرایش اجتماعی، گرایش زبانی و وضع‌گرایی منطقی است. از طریق این مطالعه تحلیلی برای ما روشن شد که گرایش‌های فلسفی که در دوره‌های تاریخی مختلف ظاهر شده‌اند، بر تصورات صاحب‌نظران منطق، بر ماهیت منطق و بر مسیر تکاملی آن تأثیر گذاشته‌اند، به گونه‌ای که منطق نتوانست استقلال خود را از فلسفه به دست آورد نه در زمان ارسطو و نه بعد از آن، با وجود اعتقاد به استقلال منطق، تقدم آن بر علوم و عدم نیاز آن به علوم دیگر. بنابراین نتیجه می‌گیریم که فلسفه و گرایش‌های آن تأثیر خود را بر منطق و تحولات آن داشته و همچنان دارد. کلمات کلیدی: منطق، منطق سنتی، تکامل منطق، گرایش‌های فلسفی

چکیده ماشینی: مرحله ظهور امام ابن باديس با فقر، محرومیت و ستم برجسته شد، جایی که الجزایری‌ها در این مرحله سخت از دوران استعمار فرانسه بسیار رنج بردند. با اینکه او در خانواده‌ای ثروتمند بزرگ شد، اما با تمام رنج‌های خانواده‌های الجزایری آشنا بود و آن‌ها را حس می‌کرد. با افزایش مظاهر فقر، جهل و گمراهی، مفکر ابن بادیس شروع به طراحی زمینه‌ای برای پروژه‌ای مهم در زندگی الجزایری‌ها کرد که همان پروژه نهضت و آزادی بود. وعده‌های فرانسه به الجزایری‌ها برای استقلال بعد از سال ۱۹۴۵ میلادی و پس از وقایع سطیف، قالمه و خراطه داده شد و پس از آنکه ابن بادیس پروژه تربیتی و آموزشی خود را که با تأسیس انجمن تربیت و آموزش در شهر قسنطینه آغاز کرده بود تکمیل کرد، نسلی از روشنفکران، دانشمندان و افراد دانشمند را پرورش داد، و پس از آنکه راه‌های گفتگو با استعمارگر به پایان رسید، انقلاب آزادی و استقلال آغاز شد. بدین ترتیب امام عبد الحمید بن بادیس موفق شد اسلام را به عنوان دین الجزایری‌ها حفظ کند و ما امروز همچنان در حال عمل به قواعد و تعالیم این دین هستیم. انقلاب ابن بادیس نمونه‌ای از فداکاری و آزادی‌طلبی بود.

چکیده ماشینی: در این دوران توجه به مطالعات قرآن کریم افزایش یافته است و خوانش مدرن پدیدار شده که اهمیت زیادی برای سنت نبوی و جایگاه آن در تفسیر قرآن قائل است. این پژوهش قصد دارد نحوه‌ای که مدرنیست‌ها به سنت نبوی در تفسیر و فهم قرآن کریم پرداخته‌اند را بررسی کند، و این کار را از طریق تحلیل گفته‌ها، نظرات و روش‌شناسی‌هایی که دنبال کرده‌اند انجام می‌دهد. همچنین این پژوهش هدف دارد تا به نقد آن‌ها پرداخته و میزان علمی و منطقی بودن این خوانش را نشان دهد و میزان سازگاری آن با ارزش، حیات و حجیت سنت نبوی را مشخص کند. نتایج این پژوهش به فهم بهتر نحوه استفاده مدرنیست‌ها از سنت نبوی در تفسیر و فهم قرآن کریم و ارزیابی روش‌های آن‌ها کمک می‌کند و میزان علمی بودن خوانش مدرن از قرآن کریم را مشخص می‌نماید. این پژوهش یک افزودنی مهم در مطالعات معاصر قرآن کریم محسوب می‌شود، چرا که به یکی از مهم‌ترین گرایش‌های فکری در تفسیر قرآن کریم توجه می‌کند و به درک بهتر آن کمک می‌کند.

چکیده ماشینی: مطالعات معاصر زیادی وجود دارد که میراث اسلامی را موضوع بسیاری از اندیشمندان عرب و مسلمان به‌ویژه در قرن نوزدهم و بیستم قرار داده است، به‌ویژه کسانی که مدرنیته را نقطه شروعی فکری برای خود گرفته‌اند، به آن ایمان آوردند و با همان ابزار و اهدافی که پس از عصر کلیسا در اروپا رخ داد، به آن دعوت کردند. از جمله این اندیشمندان مدرنیست می‌توان به محمد آرکون معروف به دعوتش برای چیزی که او آن را «عقل ناشی» یا «عقل کاوشگر» می‌نامد اشاره کرد، که از این طریق خواستار یک مطالعه جدید شد که در آن بازاندیشی در مورد اندیشه‌مند، غیراندیشه‌مند و چیزی که تفکر در مورد آن غیرممکن است به یک اندازه انجام شود، با یک عقل باز و انتقادی که مملو از روش‌شناسی علوم انسانی و اجتماعی است و تمام چیزها را شامل می‌شود، به‌ویژه آنچه که سکوت در مورد آن وجود دارد. هدف این مطالعه پیگیری تفکر آرکون از مدرنیته تا پسامدرنیته و برخورد تفکر مدرنیستی با ارزش‌های انسانی، روحانی و اخلاقی به‌ویژه در علوم زیستی است. همچنین این مطالعه قصد دارد توانایی عقل انسانی را که خود را مقدس می‌داند در نقد همه چیز نشان دهد. و از طریق این مطالعه به نتایج زیر رسیدیم: - اعتقاد آرکون به ضرورت مطالعه جامع تمام میراث عربی-اسلامی، از جمله میراث شفاهی پیش از اسلام، و این نگاه کل‌نگر مطرح می‌کند. پیچیدگی به‌طور روشمند به خاطر تفاوت در مبانی فکری است که باعث می‌شود نتایج مبهم و مورد شک در اعتبارشان باشند. - ذهن پسامدرن حقیقتی را نشان داده که بر اساس آن ایمان به وجود اصول ثابت و نهایت‌پذیر عقل است، یعنی بر تکنیک‌هایی تکیه دارد که متفکران در اروپا را به نقد عقل مدرن سوق داده است، که این عقل چه از منظر شناختی و چه از نظر اخلاقی وارد بحران شده است. - ایمان آرکون به وجود تفاوت بین عقل مدرن و عقل پسامدرن در این است که عقل اخیر نمی‌تواند به حقیقت مطلق دست یابد، بلکه فقط به حقایقی موقت و زمانی می‌رسد. - تأثیر آرکون از اندیشه شرق‌شناسی در دعوتش به مطالعه میراث اسلامی با روش علوم انسانی و اجتماعی است، هرچند او تفاوت‌های روشن بین آنچه که منبعش روحانی و الهی است و آنچه از انسان و قابل نقد و بازنگری است را می‌دانست.

چکیده ماشینی: این مقاله به فلسفه عدالت جان رولز می‌پردازد، به عنوان یکی از مهم‌ترین فعالان فلسفه سیاسی معاصر. او در نظریه‌اش از نقد گرایش فایده‌گرایی در سیاست و اخلاق شروع کرده که به وضوح در جامعه لیبرال خودنمایی می‌کرد و باعث بیشتر بحران‌هایی بود که بشر در عصر مدرن تجربه کرده است. سپس تصور شخصی خود از عدالت را بر اساس در نظر گرفتن آن به عنوان ارزش ارزش‌ها بنا کرد و این تصور را با مجموعه‌ای از عناصر تقویت کرد که می‌توانند عدالت را در جوامع امروزی محقق کنند: مانند اخلاق قدرت، اخلاق جمعی و اخلاق مبتنی بر اصول. کلمات کلیدی: رولز – عدالت – ارزش – جامعه – انصاف – وضعیت اصلی – پرده جهل

چکیده ماشینی: جهانی شدن مسئله‌ای اساسی از مسائل واقعیت معاصر است چون محصول تفکر غربی اروپایی و آمریکایی است و نوعی استعمار و روش سلطه بر مردم ضعیف به شمار می‌آید. این موضوع در قالب جهانی شدن اقتصادی و فرهنگی که به فناوری‌های رسانه و ارتباطات مربوط می‌شود و جهانی شدن سیاسی که بیانگر مشروعیت سیاسی کشورهای غربی است، دیده می‌شود و ما درباره جنبه‌های مثبت آن صحبت می‌کنیم.