جرایی اسلام در عربستان | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
ارسال
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
جرایی اسلام در عربستان
کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
فارسی
کتاب الکترونیکی
میانگین امتیازات:
امتیاز شما :
تعداد امتیازات :
0
جرایی اسلام در عربستان
ویرایش اثر
کلید واژه اصلی :
دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته)
سوال:
چرا باتوجه به تمدن و شعور بالاي آن زمان ايرانيان(زمان پيامبر) نسبت به عرب ها خداوند دين اسلام را در ايران وارد نكرد؟در ضمن به دليل گستردگي و پهناوري كشور ايران در آن زمان دين اسلام راحت تر گسترش مي يافت
پاسخ تفصیلی:
مىدانيم كه اسلام در شبه جزيرهى عربستان ظهور كرد. در همان زمان مناطق ديگرى نيز در عالم وجود داشت كه داراى توانمندى و ثبات بيشترى نسبت به آنجا بود، پس چرا مكه مهد اين دين بزرگ، تعيين گرديد، و چرا شبه جزيرهى عربستان براى ظهور اسلام شايستهترين محيط شناخته شد؟ هرچند که بايد گفت «اللَّه اعلم حيث يجعل رسالته». اما در اينجا اِشكالى متوجه اين سؤال مىشود و آن اينكه ما در پى علتيابى حقيقتى شكل يافته در حال، هستيم؛ بدين معنا كه اگر اسلام در مكانى ديگر نيز ظهور كرده بود باز در پى تفسير و تعليل آن مىرفتيم. چنين اشكالى سبب گشودن باب مقايسه بين واقعيت و خيال است؛ مقايسهاى كه هرگز به واقعيت ثابت تاريخى منجر نمىشود؛ چرا كه رخدادها و وقايع، موادى نيستند كه بتوانيم آن ها را مجدداً در كارگاه تاريخ وارد كنيم و آن ها را كم و زياد كرده و يا تغيير دهيم تا بتوانيم پيامدهاى آن را دريابيم. - چنانكه در علوم تجربى عمل مىكنند - .در حقيقت ما بدون اينكه وقايع گذشته را ايجاد كنيم، آن ها را تفسير و توجيه مىنماييم.
با اين حال مناسبات ويژهاي که در جزيرة العرب در بعد اجتماعي و سياسي ميان مردم وجود داشت، از جهاتي ميتوانست ناخواسته محيط را براي توسعه اسلام آماده سازد، اين مطلب را ميتوان در چند نکته توضيح داد:
1. وضعيت سياسي جزيرة العرب عبارت از زندگي قبايل مختلفي بود که تحت سلطه هيچ گونه حاکميت سياسي واحدي نبودند. هر قبيله براي خود حاکميت مستقل از ساير قبايل داشت به طوري که ميتوان حکومت آنان را نوعي «ملوک الطوايفي» دانست. از اين رو قدرت آن ها پراکنده و فاقد رهبري واحد بود، اين وضعيت سبب شد تا مانع عمدهاي که در اين اعصار به نام «امپراطور» يا «شاه» يا «قدرت مرکزي» در برابر نهضت هاي مردمي وجود داشته و دارد، در جزيرة العرب وجود نداشته باشد، در تاريخ شاهديم که اين قدرت هاي مسلط با ايجاد زنجيره قدرت در همه نقاط تحت سلطه، مي توانند هر حرکتي را زير نظر داشته باشند. اما در آن دوران جزيرة العرب از اين خطر بر کنار بود، قبايل مختلف حاکميت هاي مستقل از هم داشتند و ميان آنان درگيري ها و رقابت هايي براي گرفتن امتياز جريان داشت.
اسلام در حالي گسترش يافت که از نظر سياسي در منطقه خود فقط با قدرت «قريش» رو در رو بود. قريش نيز به طوايف چندي تقسيم شده و تنها گروه خاصي از آن ها در برابر رسول خدا(ص) قرار داشتند. دکتر جواد علي تأکيد دارد که هيچ گونه حکومت مرکزي در مکه وجود نداشت، بلکه حکومت از آن سران و متنفذان بود که بر پايه وجاهت و شرافت خود در ميان مردم مطاع بودند.( المفصل في تاريخ العرب قبل الاسلام،ج 4،ص 48 )اختلافات موجود در اين وضعيت سياسي در مکه، به سود دعوت آن حضرت بود، زيرا درست به دليل وجود اين شرايط سرايت اسلام به قبايل ديگر با مشکل مواجه نميشد. مدينه هم کمک شاياني به گسترش اسلام کرد، زيرا هنگامي که پيامبر(ص) حکومت تشکيل داد، همه قبايل براي حل اختلاف خود آن را پذيرفتند. دشمنان حکومت اسلامي مدينه قبايل متفرقي بودند که گر چه گاهي با يکديگر متحد ميشدند، اما معمولاً پيوندي با همديگر نداشته و به همين دليل کاري از پيش نميبردند.
در حقيقت، اگر به وضعيت سياسي اين قبايل بنگريم، راه را براي ايجاد نوعي رهبري و اتحاد فراهم ميبينيم. پيامبر اکرم(ص) با تکيه بر قدرت ديني، توانست شرايط لازم را براي ايجاد تمرکز فراهم آورد.
2. نکته ديگري که از نظر سياسي حائز اهميت است، فقدان سلطه خارجي در جزيرة العرب بود، قدرتي که براي حفظ منافع خود در امور داخلي اعراب دخالت کرده و از قدرت يافتن هر گروه مخالف منافع خود جلوگيري کند، در آن سامان وجود نداشت. بخش هاي اصلي جزيرة العرب بر خلاف مناطقي چون يمن، عراق و شام که تحت نفوذ يکي از دو قدرت ايران و روم قرار داشت، منطقه آزاد به حساب ميآمد. اين بدان جهت بود که چيزي به نام «منافع» در اين سرزمين وجود نداشت. جاحظ بر اين نکته واقف گشته و تأکيد ميکند که کسي را رغبت غلبه بر شهر مکه نبود(رسائل الجاحظ،ج 1،ص 187,تحقيق:عبد السلام هارون).همين زمينه سبب شد تا رسول خدا(ص) از عدم وجود سلطه خارجي، بهره گرفته و به دور از چشم آن قدرت ها، نظامي قوي و دولتي نيرومند به وجود آورد، قدرتي که توانست در موقعيت مناسب، آن قدرت ها را در خانه خودشان به شکست بکشاند، طبيعتي است که اگر آن ها از اين جريان آگاهي داشتند، از همان ابتدا مانع رشد آن ميشدند، اما موقعيت جزيرة العرب چنان بود که به دور از چشم آن ها، اسلام در آن گسترش يافته و نيرومند شد.
3. از جمله مسايلي که در اين رابطه حايز اهميت است، موقعيت اجتماعي جزيرة العرب در آن دوران است. مهمترين ويژگي حيات اجتماعي جامعه جزيرة العرب زندگي قبيلهاي بود. افراد در پناه قبيله خود ميزيستند و جز سران قبيله کسي بر آنان تسلط نداشت. هر فردي از ناحيه قبايل ديگر مورد تجاوز قرار ميگرفت. حمله به قبيله متجاوز، امري طبيعي و پيامد قطعي آن حادثه بود. وقتي اسلام انتشار يافت بسياري از افراد قبايل مختلف بدان گرويدند، آن ها هر يک براي خود طايفه و قبيلهاي داشتند و قريش آزاد نبود که افراد ساير قبايل را نيز مورد سخت گيري و تحت فشار قرار دهد. در اين ميان بسياري از قبايل، خطر دين جديد را براي «معتقدات قبلي» خود درک نميکردند و لذا از گرويدن برخي افراد خود به «دين جديد» ممانعتي، به عمل نميآوردند. در اين شرايط، افراد مختلف مسلمان در پناه عشيره و قبيله خود محفوظ ميماندند، و تنها مسلماناني چون بلال، عمار، خباب بن ارت که در مکه، طايفه و قبيله و حمايتگري نداشتند، مورد آزار و شکنجه قرار ميگرفتند(انساب الاشراف،ج 1،ص 197ـ156،طبقات الکبري،ج 3،ص 248،شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد،ج 13،ص 255)، گر چه اين ممکن بود که خانواده يک تازه مسلمان، خود به تعذيب وي بپردازند و او را حبس کنند. رسول خدا (ص) خود از کساني بود که با حمايت «بني هاشم» و به خصوص حمايت هاي دليرانه ابوطالب مصونيت داشت، «ابوطالب» مؤمني فداکار و با تدبير بود که در لباس تقيّه به حمايت از پيامبر(ص) پرداخت.گفته شده است که وقتي قريش تصميم گرفت دشمني خود را بر ضد رسول خدا شدّت دهد و مسلمانان بني هاشم به اجبار روانه شعب ابي طالب شدند، به موازات آمدن مسلمانان بني هاشم به شعب، طايفه نامسلمانان بني هاشم نيز به آن ها ملحق شدند. اين همراهي به سبب روابط قبيلگي آنان با رسول خدا(ص) بود(شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد،ج 14،ص 65،انساب الاشراف،ج 1،ص 230). امير مؤمنان علي عليه السلام در اين مورد ميفرمايد:
قريش مجبورمان کردند تا به کوهي دشوار رويم و آتش جنگ را براي ما برافروختند. اما خدا خواست تا ما پاسدار شريعتش باشيم و نگاهدار حرمتش، مؤمن ما از اين کار خواهان مزد بود و کافر ما از تبار خويش حمايت مينمود. آن که از قريش مسلمان گرديد، آزاري که ما را بود، بدو نميرسيد. چه، يا هم سوگندي داشت که پاس او را ميداشت، يا خويشاوندي که به ياري وي همت ميگماشت، پس او از کشته شدن در امان بود. (نهج البلاغه،نامه نهم.)
به هر حال حمايت اکثر بني هاشم از رسول خدا (ص)، سبب امنيت و مصونيت آن حضرت بود؛ هنگامي که ابوطالب در سال دهم بعثت (عام الحزن) در گذشت، پيامبر(ص) با مشکلات فراوان جدّي مواجه گرديد( السيرة النبوية، ابن هشام،ص 416، شرح نهج البلاغه،ج 14، ص 61، تاريخ اليعقوبي، ج 2،ص 36، الصحيح من سيرة النبي(ص)، ج 2،ص 125ـ124 ،سيرة ابن اسحاق، ص243). اين مسأله که خداوند به رسولش فرمان داد تا در آغاز دعوت اسلام، خويشاوندان نزديک خود را دعوت به اسلام نمايد و آنان را بيم دهد( آيه «وَ أَنذِرْ عَشِيرَتَك الأَقْرَبِينَ» سوره شعراء، 214)شايد يک علتش آن باشد که آنان با گرويدن خود به اسلام، علاوه بر حمايت از پيامبر(ص) به عنوان پيامبر خدا، از او به عنوان عضوي از خاندان خود نيز حمايت ميکردند. به هر روي، در نظام جاهلي، روابط قبيلهاي عاملي براي حفظ جان افراد به حساب آمده و در کنار آن همان طور که امير مؤمنان(ع) اشاره فرموده است پيمان هايي که افراد با قبايل ديگر داشتند، موجب ايمني آنان از آزار و شکنجه ميگرديد (تفسير المنار،ج 10،ص 149)
4. در نظام اجتماعي اعراب، الگوي مردم، رئيس قبيله بود. در انتخاب رئيس قبيله، علاوه بر جنبههاي ارثي، خصلت هايي مانند سخاوت، شجاعت، دانايي و امثال آن مؤثر بود. پس افراد قبيله، تابع محض رئيس قبيله بودند و در هر راهي که او قدم ميگذاشت از او پيروي ميکردند. افراد قبايل در پذيرش يا رد اسلام بيشتر به رئيس يا رؤساي قبيله خود توجه داشتند و تا وقتي آن ها به «دين جديد» نميگرويدند، افراد عادي قبايل نيز ميلي از خود نشان نميدادند، اين وضعيت ميتوانست به همان اندازه که در دوري مردم از اسلام تأثير داشته باشد، در پذيرش آن ها نيز مؤثر باشد.
با اين حال در تمام دوره بعثت و حتي تا هنگام فتح مکه، جنبه منفي اين تأثير بيشتر مطرح بود، چرا که اغلب رؤساي قبايل نگاهشان به قريش بود و تا وقتي قريش در برابر اسلام مقاومت ميکرد، آن ها نيز تسليم نميشدند، البته در همان دوران شاهد تأثير گرويدن برخي از رؤساي قبايل در گرويدن مردم به اسلام هستيم، اين مطلب به صورت قابل توجهي درباره اسلام آوردن «سعد بن معاذ» و اثر آن در افراد قبيلهاش، نقل شده است( الصحيح من سيره النبي(ص)،ج 2،ص 200؛حياة الصحابه،ج 1،ص 170 ؛البداية و النهايه،ج 3،ص152؛وفاء الوفاء،ج 1،ص 27). در واپسين روزهاي سقوط قريش در مکه، قبائل مختلفي در مقابل اسلام سر فرود آوردند، در سال نهم و دهم هجري يکباره رؤساي قبايل نزد پيامبر(ص) آمده اسلام را پذيرا شدند، اگر چه قرآن پذيرشاسلام را توسط آنان، ايمان تلقي نکرده و تسليم شدن ياد کرده است(حجرات,14)
5. مسأله حق جوار نيز در برخي شرايط وسيلهاي براي حفظ جان برخي از مسلمانان شد. زماني که فردي از يکي از اشراف درخواست حق جوار ميکرد و او ميپذيرفت، هيچ کس نميتوانست به او آزاري برساند. گفته شده: زماني که بعضي مهاجران حبشه به مکه باز گشتند، کساني از آن ها که شرايط را دشوار ديدند در جوار برخي از اشراف مکه در آمدند، عثمان بن عفان در جوار ابواحيحه، ابوحذيفة بن عتبه در جوار اميه، مصعب بن عمير در جوار نضر بن حارث (يا در جوار ابوعزيز بن عمير برادرش) و زبير بن عوام در جوار زمعة بن مسعود و ابن عوف در جوار اسودبن عبد يغوث در آمدند. از ميان آنان عثمان بن مظعون که در جوار وليد بن مغيره در آمده بود، شرافت مسلماني را برتر از آن دانست که در جوار مشرک برود. او با نفي جوار، شکنجه و آزار را بر خود روا شمرد(انساب الاشراف, ج1, ص 227) بايد به حق جوار، حلف هاي موجود ميان قبايل، طوايف و افراد را نيز افزود(نهج البلاغه نامه نهم).
6. از جمله اخلاقيات سياسي عرب جاهلي تعهدي بود که افراد در قبال بيعت با رئيس قبيله داشتند، اين تعهد با قبايل هم پيمان نيز تا وقتي طرف مقابل اعلام انصراف نکرده بود، وجود داشت و رعايت ميشد. اکثر کساني که مسلمان ميشدند، با دادن دست بيعت به پيامبر، حمايت خود را از او اعلام ميداشتند، اين انعقاد پيمان در طي بيست و سه سال، به دفعات ميان پيامبر(ص) و اصحاب او تحقق يافت. علاوه بر اين که تک تک افراد چنين بيعتي با پيامبر(ص) انجام ميدادند، پيمان هايي دسته جمعي مانند «عقبه اولي» و «عقبه ثانيه» و «بيعت رضوان» با پيامبر(ص) صورت گرفت. بيعت و اهميت آن نزد عرب اين نتيجه را نيز داشت که اگر حتي بيعتي ناحق صورت ميگرفت عرب خود را ملزم به حمايت از آن ميدانست.
7- مردم حجاز عقب مانده بودند و از نظر فرهنگي بسيار وضع بدي داشتند و جز تني چند همه بيسواد بودند . ظهور پيامبر در ميان اين مردم يكي از دلايل حقانيت پيامبر بود چون امكان ندارد از اين مردم شخصي همانند پيامبر اسلام ظاهر شود و حالا كه چنين شخصي ظاهر شده اين نشان مي دهد كه اين شخص پيامبر است و در ادعاي خود صادق است . اگر پيامبر در ميان مردم ايران يا روم ظاهر مي شد عده اي مي گفتند كه او درس خوانده و با سواد شده است ولي در ميان مردم عرب حجاز اين سخن نادرست بود چون مردم اکثريت قريب به اتفاق مردم بيسواد بودند.
اين مطالب تنها بخشي از دلايلي بود که در علت اين امر مي توان بدان استناد جست.
صاحب محتوی:
پرسمان دانشجویی
زبان :
فارسی
منبع اصلی :
http://www.maaref.porsemani.ir//content/%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
جنس منبع:
متن
پایگاه :
پایگاه پرسش و پاسخ های معارف سایت پرسمان
نوع منبع :
پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی
مخاطب :
بزرگسال
خروجی ها :
Mods
Doblin core
Marc xml
MarcIran xml
مشخصات کامل فراداده
مشخصات کامل اثر
منابع مرتبط :
ثبت نظر
ارسال
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت