تفسیر تربیتی سوره ی یس با محوریت شکرگزاری | کتابخانه مجازی الفبا

تفسیر تربیتی سوره ی یس با محوریت شکرگزاری | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
تفسیر تربیتی سوره ی یس با محوریت شکرگزاری
کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
فارسی
کتاب الکترونیکی
میانگین امتیازات:
امتیاز شما :
تعداد امتیازات :
0
تفسیر تربیتی سوره ی یس با محوریت شکرگزاری
ویرایش اثر
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی:
کارشناسی ارشد
رشته تحصیلی:
علوم انسانی
محل تحصیل رساله تحصیلی:
دانشگاه حکیم سبزواری، دانشکده الهیات و معارف اسلامی
تاریخ دفاع:
1403
چکیده :
تفسیر تربیتی یکی از روش های تفسیری است که تعریف های گوناگونی برای آن بیان شده است؛ از جمله‌ی این تعریف ها، «بررسی الفاظ و ساختار آیات قرآن کریم به منظور کشف معانی و معارف تربیتی آن» است که بنا بر آن، موضوع تفسیر تربیتی، الفاظ قرآن و نیز معانی مرتبط با حوزه تربیت می باشد (اعرافی، درآمدی بر تفسیر تربیتی، ص: 41). همچنین منظور از تفسیر تربیتی، مراجعه به قرآن کریم و استخراج دیدگاه آن در موضوعات مختلف تربیتی دانسته شده است (نک: همان، ص: 40)، بدین صورت که مفسر تربیتی، معارف مرتبط با تعلیم و تربیت و دگرسازی را استنباط و استخراج می کند (نک: همان، ص: 42)، در تعریفی دیگر نیز گفته شده است: تفسیر تربیتی یعنی کشف و ابهام زدایی از آیات قرآن کریم در حوزه ی تربیت و توضیح قصد و غرض آیات بر اساس یافته های علوم تربیتی (احسانی، همت بناری، 1387 ش). تأمل در تعریف‌های مذکور دو وجه را برای تفسیر تربیتی تأکید می کند که در این پژوهش نیز این دو شاخصه مد نظر خواهند بود؛ یکی، استخراج و تبیین معارف قرآن در حوزه تربیت و دیگری، استفاده از یافته های علوم تربیتی برای توضیح مقاصد تربیتی قرآن. شکرگزاری معیار و عیار بندگی است تا جایی که خداوند در برابر هدایت، از بنده اش جز شکر نمی خواهد (انسان: 3). از طرفی، بر اساس آنچه از آیات قرآن استنباط می شود و بنا بر تصریح روایات، بندگی خدا با رویکرد شکرگزاری، بالاترین عیار عبادت را نشان می دهد و این نوع عبادت در برابر عبادت تاجرگونه و برده وار، عبادت احرار و آزادگان نامیده شده است (شریف الرضی، 1388 ش، ص: 350). هدف از تفسیر تربیتی با محوریت شکرگزاری، تربیت انسانی شکرگزار است. با توجه به پژوهش ها درباره‌ی شکرگزاری، شکرگزاری شامل سه رکن نعمت شناسی، ولی نعمت شناسی و چگونگی کسب رضایت ولی نعمت است (مصطفائی، گرایلی، دهقانی، 1402). بنابراین استخراج معارف سوره یس بر اساس ارکان شکرگزاری، چارچوب تحقیق حاضر را شکل می‌دهد. سوره یس، سوره ای مکی است دارای 83 آیه که معارف آن اصول سه گانه ی دین یعنی توحید، نبوت و معاد را پوشش می دهد (طباطبایی، 1374 ش، ج 17، ص: 89). در این سوره تصویری از انسان مجسم می شود که با مسائلی همچون آفرینش و قیامت، زندگی و مرگ، انذار و بشارت رو به رو است که مایه ی بیداری او از غفلت و یافتن راه راست به سوی کمال می باشد (تفسیر نمونه، ج 18، ص: 309 و 310). سوره یس با بر شمردن بیش از چهل مصداق نعمت در ضمن بحث از اصول سه گانه دین، اهمیت شکرگزاری در رسیدن به اهداف دین را نمودار می‌سازد و از طرف دیگر با اشاره به اسمای حسنای الهی در بخشیدن نعمتها و رهنمون شدن به چگونگی شکرگزاری از نعمتها، روح شکر را در انسان می دمد. در بیانی تفصیلی، پژوهش حاضر با ابزار گردآوری کتابخانه ای- اسنادی و روش توصیفی - تحلیلی به دنبال کشف نظام تربیتی سوره ی یس در تربیت انسانی شکرگزار است بدین صورت که در گام اول مصادیق و گونه های نعمت، شناسایی می شود؛ در گام دوم نیز هرآنچه از صفات خداوند که با نعمت دهی وی مرتبط است مورد بررسی قرار می گیرد تا به شناخت بهتر ولی نعمت منجر شود؛ چرا که شناخت اوصاف جمال و جلال ولی نعمت در انعام خود، به کسب رضایت او و شکرگزاری فرامی‌خواند. در نهایت چگونگی کسب رضایت ولی نعمت آن‌چنانکه در سوره یس منعکس شده است و همچنین فوائد شکرگزاری بر اساس این سوره بررسی خواهد شد. به عنوان نمونه در سوره ی یس، الگویی برای تربیت و نمونه ی بارز یک انسان شکرگزار معرفی شده است که با بررسی این سوره می توان دریافت که این شخص، پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص) می باشد که خداوند در آیات ابتدایی سوره، یکی از با ارزش ترین نعمت های خود، یعنی قرآن را جهت کمک به رسالت و پیامبریِ بنده ی خویش محمد نازل کرده و در ازای شکر این نعمت بزرگ از او خواسته شده است که مردم را به دین خدا دعوت کند؛ چرا که یکی از مصداق های شکر، شکر عملی است که انسان با عمل خویش می تواند قدردان و شکرگزار ولی نعمت خود باشد (یس: 1-13) و مصداق دیگری از نعمت در این سوره زنده کردن زمین برای انسان است که از آن بهره گیرد و رزق و روزی خود را از آن به دست آورد و در اینجا نیز شکر زبانی و عملی مطرح است بدین صورت که انسان را متوجه نعمت هایی قرار می دهد که در اختیار او گذاشته است. در این پژوهش نمونه های بسیاری از مصادیق نعمت و چگونگی شکرگزاری بررسی خواهد شد.
متکلمان و سایر شخصیت ها :
محمد مصطفایی
نویسنده :
پدیدآور: زهرا کلاته آقامحمدی ؛ استاد راهنما: محمد مصطفائی ؛ استاد مشاور: فرزاد دهقانی
زبان :
فارسی
منبع اصلی :
https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/5cc335879da9e9a60eb24ad70f7ed32c
جنس منبع:
متن
پایگاه :
الف:پایگاه کتب
یادداشت :
نوع منبع :
رساله تحصیلی
مشخصات کامل اثر
منابع مرتبط :
ثبت نظر
ارسال