مهرورزي در اسلام | کتابخانه مجازی الفبا

در رابطه با درس تاريخ اسلام به مطالبي در مورد مسائل «تاريخ اسلام و عدالت و مهرورزي و مهدويت» نياز دارم.

مهرورزي نمودهاي مختلفي دارد و در عرصه هاي گوناگون به گونه اي جلوه گر مي شود. مهرورزي در برخوردها، با دوستان، مراجعه کنندگان، در سطح جامعه، مهرورزي هنگام نياز افراد به انسان، هم نوعان، فقرا، گرفتاران، مهروزي مسؤلين-نسبت به زير مجموعه- نسبت به افرادي که مسؤليت آنها را به عهده دارد (حوزه مسؤليت) مثلا شهردار يا استاندار يا فرماندار يا مسؤل حوزه انتظامي نسبت به مردم شهر و کساني در آن جامعه شهري زندگي مي کنند.

در همه حوزه ها اسلام دستور دارد و حکم و برنامه براي مهروزي در عرصه هاي عمومي و اجتماع و در برخوردها قرآن کريم اخلاق پيامبر (ص) را که مظهر رحمت و مهروزي بوده مي ستايد و مي فرمايد: «فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ؛ پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراكنده مى‏شدند». (آل عمران، 159)

و در آيه ديگر مي فرمايد: «وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاّ رَحْمَةً لِلْعالَمينَ؛ و تو را جز رحمتى براى جهانيان نفرستاديم». (انبياء، 107) وجود پيامبر و تعاليم او رحمت است براي همه-مهروزي را در سراسر عالم نهادينه مي کند اگر به اين تعاليم پاي بند باشند.

در آيه ديگر در وصف ياران پيامبر و گروندگان به مکتب ايشان مي فرمايد: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللّهِ وَ الَّذينَ مَعَهُ أَشِدّاءُ عَلَى الْكُفّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللّهِ وَ رِضْوانًا سيماهُمْ في وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي اْلإِنْجيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوى‏ عَلى‏ سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرّاعَ لِيَغيظَ بِهِمُ الْكُفّارَ وَعَدَ اللّهُ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْرًا عَظيمًا؛ محمد [ص] پيامبر خداست و كسانى كه با اويند بر كافران سختگير [و] با همديگر مهربانند آنان را در ركوع و سجود مى‏بينى فضل و خشنودى خدا را خواستارند علامت [مشخصه] آنان بر اثر سجود در چهره‏هايشان است اين صفت ايشان است در تورات و مث ل آنها در انجيل چون كشته‏اى است كه جوانه خود برآورد و آن را مايه دهد تا ستبر شود و بر ساقه‏هاى خود بايستد و دهقانان را به شگفت آورد تا از [انبوهى] آنان [خدا] كافران را به خشم دراندازد خدا به كسانى از آنان كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند آمرزش و پاداش بزرگى وعده داده‏است». (فتح،29)

بنابراين مهروزي در عرصه اخلاق و برخوردها به اين است که نسبت به يکديگر با نرمي و ملايمت و مهرباني و کريمانه برخورد کنند که توضيح و تبيين اين بخش در کتب اخلاقي آمده و بيان همه امور فرصت زيادي مي طلبد.

دستور به عفو و گذشت و پرهيز از تلاقي و انتقام در امور شخصي نمونه ديگر از عرصه هاي مهروزي است که در قرآن کريم آمده است: «وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللّهُ لَكُمْ وَ اللّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ؛ و بايد عفو كنند و گذشت نمايند مگر دوست نداريد كه خدا بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده مهربان است». (نور، 22)

همانگونه که انتظار داريد خداوند لغزش هاي شما بايد عفو کند بايد در مورد ديگران عفو و بخشش را فراموش نکنيد. عفو و بخشش يکي از پايه هاي مهم مهروزي است هنگامي که دلها با يکديگر صاف شد مهروزي معني پيدا مي کند دستور رسيدگي به کساني که وضع مالي خوبي ندارند حتي در ايثار و مقدم انداختن نياز ديگران بر نيازهاي شخصي نمود ديگري از حاکميت مهر و عاطفه در جامعه اسلامي است.

در همين آيه سوره نور مي فرمايد: «وَ لا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَ السَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبى‏ وَ الْمَساكينَ وَ الْمُهاجِرينَ في سَبيلِ اللّهِ؛ و سرمايه‏داران و فراخ‏دولتان شما نبايد از دادن [مال] به خويشاوندان و تهيدستان و مهاجران راه خدا دريغ ورزند». (سوره نور، آيه 24)

اين بحث دامنه طولاني دارد همين نمونه ها کافي است تا معلوم شود که جايگاه مهروزي در قرآن چگونه است ادامه مباحث را در کتب تفسيري و ... جستجو نمائيد.براى مطالعه پيرامون تاريخ اسلام و زندگى پيامبر اسلام(ص)، كتاب‏هاى ذيل معرفى مى‏گردد:

1ـ تاريخ پيامبر اسلام(ص)، دكتر آيتى

2ـ فروغ ابديت، آيت‏اللّه ‏سبحانى

3ـ تاريخ تحليلى اسلام، جعفريان

4ـ تاريخ تحليلى اسلام، شهيدى

5ـ تاريخ اسلام، صادق آدينه‏وند

6ـ پيامبرى و جهاد - پيامبرى و حكومت، جلال‏الدين فارسىتاريخ سياسى اسلام

1-تاريخ سياسى اسلام، صادق آيينه‏وند

2-نقش عايشه در تاريخ اسلام، علامه عسكرى

3- روش شناخت سنت و تاريخ اسلام، محمود افتخارزاده

4-نهضت‏هاى اسلامى در صد ساله اخير، شهيد مطهرى

5-زندگانى تحليلى پيشوايان ما، عادل اديب، ترجمه: اسداللّه‏ مبشرى

6-تمدن در بوته آزمايش، آرنولد ج توين بى، ترجمه ابوطالب صارمى

7- تحليلى از حماسه سياسى تاريخي، محمد رسول دريايى

8-جريان‏شناسى تاريخ نگارى‏ها در ايران معاصر، ابوالفضل شكورى

9- فرهنگ اسلام در اروپا، زيگريد هونكهبراى مطالعه در زمينه ظهور امام زمان و نشانه هاي آن به كتابهاى زير مراجعه كنيد:

- ظهور نور، على سعادت‏پرور، نشر تشيع

- علائم ظهور امام زمان(عج)، محمد حسين همدانى، انتشارات صحفى

- نشانه‏هاى ظهور، سادات مدنى، نشر منير

- از ولادت تا ظهور، كاظم قزوينى، ترجمه: فريدونى، نشر آفاق

- از ولادت تا ظهور، كربى، انتشارات الهادى

- كتابنامه امام زمان، محمدپور

- يكصد پرسش و پاسخ پيرامون امام زمان، رجالى تهرانى

- ترجمه منتخب الاثر ، آيت اللّه‏ صافى

- مهدي موعود، ترجمه ج 52 بحارالانوار، علامه مجلسي، ترجمه علي دواني، دارالکتب الاسلاميه

- وابستگى جهان به امام زمان، لطف اللّه‏ صافى

- امام زمان در گفتار ديگران ، على دوانى

- علائم ظهور، محمد على علمى

- دادگستر جهان، ابراهيم اميني

- عصر ظهور، علي کوراني

- خورشيد مغرب، محمد رضا حکيمي

پرسمان دانشجویی