معناى حدیث «السعید سعید فی بطن أمه و الشقی شقى فی بطن أمه» چیست؟ | کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی
کانال ارتباطی از طریق پست الکترونیک :
support@alefbalib.com
نام :
*
*
نام خانوادگی :
*
*
پست الکترونیک :
*
*
*
تلفن :
دورنگار :
آدرس :
بخش :
مدیریت کتابخانه
روابط عمومی
پشتیبانی و فنی
نظرات و پیشنهادات /شکایات
پیغام :
*
*
حروف تصویر :
*
*
ارسال
انصراف
از :
{0}
پست الکترونیک :
{1}
تلفن :
{2}
دورنگار :
{3}
Aaddress :
{4}
متن :
{5}
فارسی |
العربیه |
English
ورود
ثبت نام
در تلگرام به ما بپیوندید
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ...
همه موارد
عنوان
موضوع
پدید آور
جستجو در متن
: جستجو در الفبا
در گوگل
...جستجوی هوشمند
صفحه اصلی کتابخانه
پورتال جامع الفبا
مرور منابع
مرور الفبایی منابع
مرور کل منابع
مرور نوع منبع
آثار پر استناد
متون مرجع
مرور موضوعی
مرور نمودار درختی موضوعات
فهرست گزیده موضوعات
کلام اسلامی
امامت
توحید
نبوت
اسماء الهی
انسان شناسی
علم کلام
جبر و اختیار
خداشناسی
عدل الهی
فرق کلامی
معاد
علم نفس
وحی
براهین خدا شناسی
حیات اخروی
صفات الهی
معجزات
مسائل جدید کلامی
عقل و دین
زبان دین
عقل و ایمان
برهان تجربه دینی
علم و دین
تعلیم آموزه های دینی
معرفت شناسی
کثرت گرایی دینی
شرور(مسأله شر)
سایر موضوعات
اخلاق اسلامی
اخلاق دینی
تاریخ اسلام
تعلیم و تربیت
تفسیر قرآن
حدیث
دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات
سیره ائمه اطهار علیهم السلام
شیعه-شناسی
عرفان
فلسفه اسلامی
مرور اشخاص
مرور پدیدآورندگان
مرور اعلام
مرور آثار مرتبط با شخصیت ها
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی
مرور مجلات
مرور الفبایی مجلات
مرور کل مجلات
مرور وضعیت انتشار
مرور درجه علمی
مرور زبان اصلی
مرور محل نشر
مرور دوره انتشار
گالری
عکس
فیلم
صوت
متن
چندرسانه ای
جستجو
جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در سایر پایگاهها
جستجو در کتابخانه دیجیتالی تبیان
جستجو در کتابخانه دیجیتالی قائمیه
جستجو در کنسرسیوم محتوای ملی
کتابخانه مجازی ادبیات
کتابخانه مجازی حکمت عرفانی
کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
کتابخانه تخصصی ادبیات
کتابخانه الکترونیکی شیعه
علم نت
کتابخانه شخصی
مدیریت علاقه مندیها
ارسال اثر
دانشنامه
راهنما
راهنما
معناى حدیث «السعید سعید فی بطن أمه و الشقی شقى فی بطن أمه» چیست؟
کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
فارسی
کتاب الکترونیکی
میانگین امتیازات:
امتیاز شما :
تعداد امتیازات :
0
معناى حدیث «السعید سعید فی بطن أمه و الشقی شقى فی بطن أمه» چیست؟
ویرایش اثر
کلید واژه اصلی :
جبر و اختیار
,
عدل
,
جبر و اختیار در قرآن
کلید واژه فرعی :
جبر و اختیار(کلام) ,
سوال:
معناى حديث «السعيد سعيد في بطن أمه و الشقي شقى في بطن أمه» چيست؟
پاسخ تفصیلی:
سعيد از ماده سعادت، به معنى فراهم بودن اسباب نعمت و شقى از ماده شقاوت و به معنى فراهم بودن اسباب گرفتارى و مجازات و بلاست.
معنى ظاهرى حديث بالا اين است كه: سعادتمند كسى است كه در شكم مادر سعادتمند باشد و محروم از لطف خدا كسى است كه در رحم مادر محروم باشد.
در توحيد صدوق [1]، كافى كلينى [2]، كنزالعمال متقى هندى (از علماى اهلسنّت) [3]، نقل است رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم فرمود: «الشقي من شقى في بطن أمه و السعيد من سعد في بطن أمه...».
دو ديدگاه مهم در تفسير اين حديث وجود دارد:
الف) ديدگاه جبرگرايان؛
يعنى كسانى كه مىگويند: انسان در اعمال خود مجبور است و هيچ اختيارى از خود ندارد. پس نبايد او را سرزنش و عقاب كرد. سعادت و شقاوت او زمانى كه در رحم مادر بوده رقم خورده است، و افعال انسان نيز تأثيرى در تغيير سرنوشت او ندارد.
فخر رازى مىگويد: نظريه جبرگرايان، از قرآن كريم نشات گرفته است؛ زيرا مىفرمايد: «روزى كه هيچكس جز با اجازه خدا سخن نگويد، گروهى شقى و گروهى سعيدند و اما آنان كه شقاوتمندند در داخل آتش...». [4] از اين آيه چنين استفاده مىشود انسانها، روز قيامت دو گروهند؛ سعيد و شقى و چون علم خدا خطابردار نيست، انسانها در اين كه جزء چه گروهى به شمار مىآيند اختيارى از خود ندارند.
ب) ديدگاه پيشوايان معصوم؛
بر اساس اين ديدگاه شقاوت و سعادت ذاتى انسان نيست. البته خداى «عزوجل» در ازل مىداند چه كسى عاقبت، به سعادت يا شقاوت مىرسد. انسانى كه عاقبت به شر مىشود اگر چه خيراتى هم انجام داده باشد براى او فايدهاى ندارد و نمىميرد تا بين او و شر راهى گشوده شود و آن را دوست داشته باشد و در آغوشش بگيرد. و انسانى كه در علم ازلى خداوند سعادتمند است؛ مسير زندگىاش به عكس اولى است و همه اينها به اختيار خود انسان است.
امام صادق عليه السلام در شرح اين حديث مىفرمايد: «خداوند سبحان سعادت هركس يعنى ثبات قدم او در راه خدا و شقاوت هركس يعنى پيروى او از طاغوت را در ازل مىداند.
اين سخن، با مختار بودن انسان در پيمودن راه سعادت يا شقاوت منافات ندارد؛ زيرا اينكه خداوند بزرگ در ازل مىداند چه كسى خوشبخت و چه كسى بدبخت است، معنايش اين نيست كه علم ازلى او تمام علت براى سعادت يا شقاوت افراد است بلكه آفريدگار سبحان، انسانها را مختار آفريده است با وجود اين در ازل مىداند چه كسانى با اختيار خويش به راه سعادت و چه افرادى با اختيار خويش به راه شقاوت مىروند.
مطلب ديگر اين است كه اگر بگوييم: سعادت و شقاوت انسانها جبرى است، بايد بپذيريم، برانگيخته شدن پيامبران، نازل شدن كتابهاى آسمانى، تعليم و تربيت، پاداش و كيفر و... لغو است، در حالى كه همه اين امور از جانب خداى حكيم و بر اساس حقند.
امام خمينىرحمه الله مىفرمايد: «سعادت و شقاوت مفاهيمى نسبىاند؛ يعنى انسان با توجه به شاخصهاى مختلف از آنها برخوردار مىشود؛ مثلا از جهت جسم، سلامتى در سعادت جسمانى، و بيمارى در شقاوت جسمانى، و از حيث اجتماعى، غنى در سعادت اجتماعى، و فقر در شقاوت آن و درباره زن، رفيق و... نيز به آن دو متصف مىشود؛ پس سعادت و شقاوت به ايمان و كفر اختصاص ندارد.
اين حديث نيز ممكن است اين گونه تفسير شود كه سعادت و شقاوت در شكم مادر به آن چيزى است كه به تكوين و خلقت او بر مىگردد؛ مثلا اگر سالم از هر عيب و نقص باشد، در زندگى نيز بر اين اساس سعادتمند و اگر معلول باشد، بالعكس و بىشك، سلامت پدر و مادر نيز در سلامت اولاد تاثير فراوانى دارد و آثار آن تا آخر عمر فرزند باقى است. [5]
صاحب محتوی:
موسسه آموزشی پژوهشی مذاهب اسلامی
زبان :
فارسی
منبع اصلی :
http://mazaheb.com/%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE/%D8%B9%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%AF/71-%D8%B9%D8%AF%D9%84/1287-%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%89-%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%AB--%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B9%D9%8A%D8%AF-%D8%B3%D8%B9%D9%8A%D8%AF-%D9%81%D9%8A-%D8%A8%D8%B7%D9%86-%D8%A3%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%82%D9%8A-%D8%B4%D9%82%D9%89-%D9%81%D9%8A-%D8%A8%D8%B7%D9%86-%D8%A3%D9%85%D9%87---%DA%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-
جنس منبع:
متن
پایگاه :
پرسش و پاسخ های عقایدی موسسه آموزشی پژوهشی مذاهب اسلامی
یادداشت :
[1] شيخ صدوق، توحيد، ج 3، ص 356، نشر جامعه مدرسين قم، 1387 (ه ق).
[2] شيخ كلينى، كافى، ج 8، ص 81، نشر دارالكتاب الاسلامية (آخوندى)، 1389 (ه ق).
[3] متقى هندى، كنزالعمال، ج 1، ص 491 ،107، نشر مدرسة الوفاء، بيروت.
[4] فخر رازى، مفاتيح الغيب، ج 5، ص 63، نشر سال 1308 (ه ق).
[5] امام خمينى، لب الاثر فى الجبر و القدر، (به قلم آيت اللَّه سبحانى)، ص 118-119، نشر مؤسسه امام صادق عليه السلام، قم.
نوع منبع :
پرسش و پاسخ
مخاطب :
نوجوان , بزرگسال , عمومی , جوان , تخصصی
خروجی ها :
Mods
Doblin core
Marc xml
MarcIran xml
مشخصات مختصر فراداده
مشخصات کامل اثر
منابع مرتبط :
ثبت نظر
ارسال
×
درخواست مدرک
کاربر گرامی : برای در خواست مدرک ابتدا باید وارد سایت شوید
چنانچه قبلا عضو سایت شدهاید
ورود به سایت
در غیر اینصورت
عضویت در سایت
را انتخاب نمایید
ورود به سایت
عضویت در سایت