جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

مساله تَشْبیهْ وَ تَنْزیه یکی از مسائل مهم کلامی است. یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها و تمایلات بشری میل به تشبیه است. منشاء اعتقاد به تشبیه یا تنزیه بستگی به تصور انسان از ذات، صفات و افعال خداوند و میزان همانندسازی آن به انسان در جهت فهم وشناخت بهتر و ملموس تر از پروردگار دارد. اگر انسان قائل شود به این که خداوند در ذات و صفات شبیه انسان است قائل به تشبیه شده است و اگراین صفات را از خداوند سلب کند قائل به تنزیه شده است. نوشتار حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و بارویکرد کلامی-تفسیری به جمع‌آوری داده‌ها به شیوه کتاب‌خانه‌ای و سپس به تحلیل و بررسی نظرات متکلمان و مفسران فریقین به مسئله تشبیه خدا به انسان در افعال اخلاقی پرداخته است. یافته‌های به دست آمده در این پژوهش که از تعالیم قرآن بدست می‌آید این است که خدا در قرآن به عنوان موجودی اخلاقی ترسیم و معرفی شده‌است. افعال اخلاقی خدا در قرآن شامل افعالی مانند اعطای نعمت، رفتار عادلانه، نظام پاداش و جزا و... در دنیا و آخرت و نسبت به همه یا برخی از انسان‌هاست. همچنین اخلاقی‌بودن خدا در قرآن هم از جهت نسبت دادن افعال اخلاقی به او و هم نفی افعال غیراخلاقی از او می‌تواند مورد توجه باشد.