جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

برآمدن و بالیدن تمدن و فرهنگ اسلامی از شگفتی­ هایی است که توجه بسیاری از اندیشه­ گران حوزۀ دین، تاریخ، تمدن، جامعه­ شناسی و علوم سیاسی را به خود جلب کرده است. ضعف و زوال آن نیز این اندیشه­ گران را به تفکر واداشته که راز این عقب­گرد و انحطاط را دریابند. از این­رو، هرکدام با اصلی و فرعی کردن عواملی، تلاش کرده ­اند که ایستایی تمدن اسلامی را تبیین کنند. اندیشه­ گران جهان اسلام، ایرانی، عرب، ترک، هند، پاکستانی و...، با هدف احیا، اصلاح و پیشرفت دوبارۀ تمدنی، این مقوله را در حوزۀ اندیشه خود قرار داده ­اند. در این مقاله هدف، بررسی آرای محمد اقبال و ابوالحسن ندوی دو تن از اندیشه­گران مسلمان شبه­قاره هند، دربارۀ انحطاط تمدن اسلامی، به شیوة توصیفی-تحلیلی است، با طرح این پرسش که؛ این اندیشه ­گران در تبیین موضوع به چه عواملی توجه داشته­ اند؟ یافته ­های پژوهش نشان داده است که ایشان عوامل درون­ ساختاری تمدن اسلامی از جمله انحطاط اعتقادی، سیاسی، اجتماعی، علمی و اخلاقی را در فرآیند نابودی فرهنگ و تمدن اسلامی مؤثر دانست ه­اند.

ترجمه ماشینی : یکی از بحث‌های اصلی روشنفکران مسلمان قرن نوزدهم و بیستم، این بود که آیا اسلام می‌تواند یا باید تغییر را بپذیرد. اگر چنین است، پس چگونه این تغییر در مواجهه با چالش های کنونی و در عین حال وفادار ماندن به آموزه های اولیه اسلام صورت می گیرد؟ مسلمانان و غیر مسلمانان به طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر روندهای "مدرن" غرب قرار گرفتند. آیا ارزش‌های «مدرن» همیشه حاکی از پیشرفت و ارزش بوده است؟ اصول مدرن تا چه اندازه در سنت اسلامی پذیرفته می شود؟ اینها مطمئناً تعدادی از سؤالات بسیاری بود که توسط چهره های پیشگام «مدرنیته» مانند سعید نورسی (متوفی 1960)، محمد اقبال (متوفی 1938) و محمد عبده (متوفی 1905) مطرح شد. همانطور که قبل از تحقیقم به این فرضیه رسیدم، زمینه و زمینه آموزشی متمایز آنها تأثیرات مهم و ماندگار زیادی در رویکردهای منحصر به فردی که آنها در رابطه با ایجاد تغییر انجام دادند، داشت. همانطور که نتیجه‌گیری کردم، روش‌های برخورد آنها با این چالش‌های «مدرن» و همچنین فرصت‌ها، نه تنها الهام‌بخش نسل‌های خودشان بود، بلکه برای بسیاری از مسلمانان تا امروز نیز مرتبط بود. با این حال، بسیاری از مسلمانان و غیرمسلمانان از وجود این روشنفکران بی اطلاع هستند که تلاش زیادی در حل مسائل روز خود از خود نشان داده اند. توجه به این نکته حائز اهمیت است زیرا این امکان وجود دارد که این روشنفکران در صورت توجه دقیق به آموزه های خود، بحران داخلی موجود جهان اسلام را نیز روشن کنند.