جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

دعا در سیره معصومین از جایگاه والایی برخوردار است، آنچه که در روایات به ما رسیده است دعا مغز عبادت و بهترین عبادات می باشد، امامان شیعه خود نیز از پیشتازان دعا می باشند. صحیفه سجادیه نیز نمونه بارزی از توجه اهل بیت(علیهم السلام) به دعا می باشد. از این رو شیعیان نیز به پیروی از امامان خویش روی به دعا و نگارش آن آوردند. شیعیان از زمان حضور اهل بیت(علیهم السلام) به جمع آوردی ادعیه پرداختند. به عنوان نمونه در مکتب بغداد یونس بن عبد الرحمن و شاگر ایرانی وی احمد بن عبدالله بن مهران کرخی معروف به ابن خانبه ، دو کتاب ارزشمند تالیف کردند. ارزش واهمیت این کتب از آن جهت است که به محضر دو تن از امامان(علیهم السلام) عرضه شد و آن را تایید کردند. امام عسکری(علیه السلام) وقتی یونس کتاب را به حضرت عرضه کرد به او فرمودند:« اعطاه الله بکل حرف نورا یوم القیامه». نگارش ادعیه نزد شیعه ادامه یافت و کتب متعددی تالیف شد.هر چند از این آثار تعداد کمی باقی مانده است و اکثر آنها از بین رفته است. سید بن طاووس از جمله کسانی است که با توجه به کتابخانه بزرگی که در اختیار داشته است از کتب ادعیه پیشینیان بهره برده و در کتب خود از آنها نقل می کند. بنا به گفته سید بن طاووس تا قبل از سن 62سالگی بیش از 70 جلد کتاب ادعیه در کتابخانه وی بوده است. سید بن طاووس از جمله شخصیت هایی است که نقش به سزایی در نگارش و ترویج ادعیه در شیعه ایفا کرده است. وی از جمله کسانی است که بیشترین تالیف را در زمینه ادعیه دارد. آقا بزرگ تهرانی تعداد تالیفات سید بن طاووس در زمینه دعا را هفده کتاب و رساله می داند. به اعتقاد او بیشتر اصول و کتاب های دعایی شیعه در آتش سوزی های محله کرخ بغداد به خصوص کتابخانه جندی شاپور بن اردشیر به هنگام استیلای ترکان سلجوقی از میان رفت، و اهمیت آثار سید بن طاووس گردآوری دوباره ادعیه و اوراد و اعمال و ساعات و ایام از منابع متعدد و تنظیم و ارائه مجدد آنهاست. سید بن طاووس جایگاه دعا را به شیعه به صورت جدی و برجسته نشان داد.هر چند این کار قبل از سید توسط برخی دیگر هم انجام شده بود، به عنوان نمونه جناب شیخ طوسی با نوشتن کتب ادعیه از جمله مصباح المتهجد،هدایه المسترشد وبصیره المتعبد، جایگاه ادعیه را نزد شیعه پر رنگ تر نشان داد، اما سید این مسئله را توسعه داد و با هدفی که داشت به تکمیل مصباح پرداخت و 10 جلد کتاب ادعیه تالیف کرد. کار مهمی که سید انجام داد آن بود که نشان داد که ادعیه جزء آموزه های بنیادین شیعه است. همچنین وی نقش دعا در سلوک و رشد انسان را به خویی نشان داده است. حال آنچه که مسئله است،اینست که ویژگی های شخصیتی سید چیست و چه عواملی باعث شده است سید روی به نگارش ادعیه بیاورد؟ سید در نگارش و نقل احادیث ، مخصوصا احادیث ادعیه ای چه جایگاهی دارد؟ مسئله دیگر روش سید در نگارش ادعیه و تفاوت آن با ادعیه نگاران پیشین می باشد. سید چه روشی اتخاذ کرده است؟چه مسائلی مطرح کرده که دیگران مطرح نکرده اند؟ منابعی که سید استفاده کرده، چه منابعی می باشد؟ و نیز مبانی سید به طور گزینشی پرداخته خواهد شد .