جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

استفاده از ابزارهای تعرفه ای و غیر تعرفه ای یکی از مهم ترین روش های حمایت از اقتصاد داخلی به شمار می رود. اما موضوعی که در دهه های اخیر توجه بسیاری از اقتصاددانان و نظریه پردازان را در حوزه اقتصاد سیاسی بین الملل به خود جلب کرده است، تاثیر جریانات سیاسی داخلی و انگیزه های نفع طلبانه فردی و گروهی در روند شکل گیری این سیاست ها است که اصطلاحا تحت عنوان «درونزایی حمایت» خوانده می شود. نظریه پردازان، مکانیسم شکل گیری سیاست های تجاری را به ساختارهای بازار تشبیه می کنند که دو بخش عرضه و تقاضا در آن، قابل تفکیک است. عرضه سیاست ها در این بازار، تابعی است از ترجیحات سیاست گذاران و نهادهای جامعه. اما در بخش تقاضا می توان از ترجیحات رای دهندگان و فشار گروه های نفع طلب، به عنوان مهم ترین مولفه های تاثیر گذار بر استراتژی های حمایتی نام برد. مقاله حاضر ضمن مرور بر نظریات مختلف در این، ساز و کار شکل گیری سیاست های حمایتی و ماهیت جریان های اثرگذار را بر آن باره، مورد بررسی و کنکاش قرار می دهد. این مساله در شفاف سازی فضای سیاست گذاری ها و عناصر تاثیرگذار بر آن، و همین طور در تحلیل عملکرد نهادهای جامعه مفید خواهد بود.

در چشم انداز قرن 21، بنگاه ها در یک وضعیت رقابتی و پیچیده متاثر از عوامل متعدد نظیر جهانی شدن، توسعه تکنولوژیکی و سرعت فزاینده انتشار تکنولوژی های جدید قرار گرفته اند. در چارچوب این چشم انداز جدید، بنگاه ها برای بقا و پیشرفت خود باید متفاوت از قبل عمل کنند. به ویژه، بنگاه ها باید به دنبال منابع جدید مزیت رقابتی باشند و اشکال جدید رقابت را به کار گیرند که خود نیازمند درک روشن از ماهیت و پویایی های رقابت بپردازد. این مقاله تلاش دارد ضمن تبیین مفهوم مزیت رقابتی، به ارایه تئوری های مزیت رقابتی بپردازد. مشخصا، سه تئوری عمده درباره مزیت رقابتی وجود دارد: تئوری سازمانی صنعتی، تئوری منبع مدار و تئوری شومپترین. روش سازمان صنعتی بر رفتارهای یک صنعت جذاب، دیدگاه منبع مدار روی گروه منابع جذاب و رفتار آن ها، و تئوری شومپترین بر وجود عدم اطمینان و لزوم نوآوری پیوسته به کمک بنگاه متمرکز شده اند. بدین ترتیب، هر یک از این تئوری ها دارای ویژگی ها و شرایط خاص خود هستند. به هر حال، کاستی های تئوری های مزیت رقابتی سبب جهت گیری های جدید شده است، به طوری که در حال حاضر، تئوری مزیت رقابتی به ترکیب دیدگاه ها و توجه به هر دو عنصر درونی و بیرونی برای موفقیت بنگاه تاکید می کنند. نتایج مقاله حاضر برای تمایز میان مفاهیم مزیت نسبی، مطلق و رقابتی، و هم چنین بررسی نظری مزیت رقابتی دارای اهمیت است.