صحیح بخاری و مسلم در ترازوی نقد، آیت الله سید علی حسینی میلانی، انتشارات الحقایق، چاپ سوم، 1390، قم. دو کتاب صحیح نوشتۀ حافظ ابوعبدالله محمد بن اسماعیل بخاری (
... (۱۹۴-۲۵۶ هجری) و مسلم بن حجاج نیشابوری (م 261ق) معتبرترین کتاب حدیثی اهل سنت به شمار می رود. اهل سنت، محتوای این دو کتاب را از آغاز تا پايان صحيح دانسته و مبانی اعتقادی خود را بر اساس آن دو بنا نهاده اند. این در حالی است که در این دو کتاب، احادیث ساختگی بسیاری نقل شده است. مقالات و کتابهای بسیاری در نقد و بررسی احادیث این دو کتاب، نگاشته شده و احادیث ساختگی را در آن دو نشان داده اند؛ اما تعصب یا منزلت فراوان ذهنی در میان برخی از پژوهشگران اهل سنت موجب شده است که از قبول این مطلب خودداری کنند. کتاب «صحیح بخاری و مسلم در ترازوی نقد»، نوشتۀ آیت الله سید علی حسینی میلانی یکی از ده ها کتابی است که در این موضوع نوشته شده است. ایشان کتاب خود را در دو بخش (بخش نخست؛ بررسی و نقد صحیح بخاری؛ و بخش دوم بررسی و نقد صحیح مسلم) به سامان رسانده اند: کتاب با معرفی شخصیت بخاری در نقل حدیث آغاز شده و دیدگاه بزرگان اهل سنت به شخصیت وی یاد شده است از جمله اینکه برخی از علمای اهل سنت همچون ابوزرعه و ابوحاتم رازی احادیث بخاری را ترک گفته و مانع از نقل آن شده اند؛ دیگر اینکه ذهبی نام بخاری را در کتاب الضعفاء والمتروکین ثبت کرده است. در ادامه به شرح حال و جایگاه ابو زرعه وابوحاتم رازی در میان علمای اهل سنت پرداخته شده است. نویسنده سپس به بیان دیدگاه ذهلی استاد بخاری دربارۀ شاگردش پرداخته که وی را به بدعت گذاری در دین متهم کرده؛ آنگاه شرح حال ذهلی را آورده است. سپس به ابن دحیه اشاره کرده که بخاری را گمراه می دانسته و نمونه ای از انحراف بخاری را در نقل حدیث در کتابش المستوفی فی اسماء المصطفی نشان داده است. شرح حال ابن دحیه در ادامه آمده است. آیت الله میلانی در ادامه به موارد عینی انحراف بخاری در نقل حدیث اشاره کرده؛ که موضع بخاری در حدیث غدیر و تردید او در پاره ای از احادیث امام صادق علیه السلام از این موارد است. در ادامه ادّعای مهرورزی به اهل بیت علیهم السلام توسط عالمان اهل سنّت آمده و با ذکر نمونه هایی این ادعا به چالش کشیده شده است. قسمت پایانی این بخش ذکر برخی از روایات بی اساس در کتاب صحیح بخاری است از جمله: حدیث خواستگاری رسول خدا صلی الله علیه وآله از عایشه، حدیث «شفاعت آزر توسط ابراهیم»، حدیث «اقامه نماز بر جنازۀ ابن ابوسلول»، حدیثِ «دروغ های سه گانه حضرت ابراهیم»، حدیثِ «آتش زدن لانه مورچه ها توسط یکی از پیامبران»، حدیثِ «امر به خوردن گوشت حرام»، حدیثِ «انبیا چیزی به ارث نمی گذارند»، حدیثِ «مجادله حضرت علی با پیامبر بر سر نماز شب»، حدیثِ «خواستگاری امیر المؤمنین علیه السلام از دختر ابوجهل»، حدیثِ جعلی شأن نزول آیه ای از قرآن کریم دربارۀ عبد الله بن ابی، روایت «برتری نداشتن حضرت علی علیه السلام بر اصحاب بعد از خلفا»، حدیثِ «مزدخواهی در برابر کتاب خدا»، حدیثِ اَسباط «درباره طلب باران»، حدیثِ «زناکار دارای ایمان، در واقع زنا نمی کند»، حدیثِ «سه نفر پیامبر را به معراج بردند»، حدیثِ «سنگسار کردن میمون به خاطر ارتکاب زنا»، حدیث «تحریم ازدواج موقّت در سال خیبر»، و ... . نویسنده ضمن نقل این احادیثِ ساختگی، به بیان اهداف جعل و دیدگاه دیگر علمای اهل سنت می پردازد و باطل بودن این احادیث را با استناد به کتب دیگر علمای اهل سنت نشان می دهد. بخش دوم به بررسی و نقد صحیح مسلم اختصاص دارد. نویسنده در این بخش ابتدا با ذکر دیدگاه مسلم دربارۀ ابراهیم بن عبدالله سعدی یکی از رجال ثقه اهل سنت، عدالت مسلم را به نوشتۀ کتابهای اهل سنت به چالش می کشد و در ادامه دیدگاه ابوزرعه رازی را دربارۀ صحیح مسلم نقل می کند که وی تألیف چنان کتابهایی را برای تجارت برشمرده اند. آنگاه به نقل چندین روایت ساختگی در صحیح مسلم و بررسی آنها می پردازد از جمله: «حدیث ساختگی درباره حضرت ابوطالب علیه السلام»، «حدیثی که نشان از انتصاب ابوبکر به خلافت دارد!!»، حدیثِ «عمر نخستین کسی بود که دستور اذان را صادر کرد»، حدیثِ «نخستین آیه ای که نازل شد»، و حدیثی «در فضایل ابوسفیان». کتاب دارای کتاب نامه است.
بیشتر