جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 2001
تحلیل تطبیقی روش‌شناسی ملاصدرا و کانت در تبیین واقعیت و معرفت
نویسنده:
احمد طیبی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مقاله حاضر با عنوان «تحلیل تطبیقی روش‌شناسی ملاصدرا و کانت در تبیین واقعیت و معرفت»، به بررسی دو نظام فلسفی متفاوت در پاسخ به مسئله امکان شناخت و حدود واقعیت می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که چگونه این دو فیلسوف با تکیه بر پیش‌فرض‌های متافیزیکی متفاوت، به تبیین واقعیت و معرفت پرداخته‌اند و این تفاوت‌ها چگونه در روش‌شناسی آن‌ها بازتاب یافته است. فرضیه پژوهش آن است که تمایز در مبانی هستی‌شناختی، به تفاوت در روش‌های فلسفی این دو متفکر انجامیده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای است. در این پژوهش، دیدگاه‌های ملاصدرا بر پایه اصولی همچون اصالت وجود، تشکیک در هستی، حرکت جوهری و علم حضوری، در برابر نظریه ایدئالیسم استعلایی کانت قرار گرفته و تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ملاصدرا با پیوند عقل و شهود، معرفت را نوعی حضور وجودی و شهودی حقیقت در ذهن می‌داند، در حالی‌که کانت با محدود ساختن شناخت به پدیدار و تمایز میان نومن و فنومن، معرفت را امری حاصل از ساختار ذهنی انسان تلقی می‌کند. نتیجه نهایی پژوهش آن است که گرچه هر دو فیلسوف به دنبال پاسخی برای حدود و امکان معرفت‌اند، اما به‌واسطه روش‌شناسی متفاوت خود، به نظام‌هایی ناهمگون دست می‌یابند که از تفاوت در مبانی متافیزیکی آن‌ها ریشه می‌گیرد.
صفحات :
از صفحه 93 تا 119
ساختارهای پیشینی ذهن و امکان علم: خوانشی تحلیلی از دیدگاه کانت
نویسنده:
حسینعلی کامیار وایقانی , محمد حسن حاجی بابایی لنگرودی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
این مقاله به بررسی ویژگی‌های معرفت‌شناختی علوم مابعدالطبیعه، ریاضیات و طبیعیات در فلسفه انتقادی ایمانوئل کانت می‌پردازد. کانت مسائل بنیادین مابعدالطبیعه را در سه محور اصلی خلاصه می‌کند: وجود و ماهیت خداوند، آزادی اراده انسان و جاودانگی نفس روحانی. در عصر او، مابعدالطبیعه با چالشی جدی مواجه بود؛ زیرا درباره این مسائل، مناقشات گسترده و دیدگاه‌های متعارضی در میان فیلسوفان غربی وجود داشت. کانت در واکنش به این اختلافات حل‌ناشدنی و نیز در برابر تزلزل معرفت‌شناختی علوم ریاضی و طبیعی—که بر اثر غلبه تجربه‌گرایی پدید آمده بود—رویکردی انتقادی نسبت به عقل اتخاذ کرد. نوشتار حاضر نشان می‌دهد که او با تمایزگذاری میان قضایای تحلیلی و ترکیبی، و نیز میان احکام پیشینی و پسینی، امکان علوم ریاضیات و طبیعیات را بر پایه قضایای ترکیبی پیشینی تبیین می‌کند؛ در حالی که علم‌بودن مابعدالطبیعه را انکار می‌نماید. بر اساس این تحلیل، ریاضیات و طبیعیات از کلیت و ضرورت برخوردارند؛ اما این ویژگی‌ها نه از انطباق مستقیم با جهان خارج، بلکه از ساختارهای پیشینی ذهنِ فاعلِ شناسا سرچشمه می‌گیرند. در نهایت، مقاله نشان می‌دهد که انقلاب کپرنیکی کانت علم را بیش از آنکه متکی بر واقعیت خارجی بداند، وابسته به صورت‌ها و مقولات پیشینی ذهن معرفی می‌کند.
صفحات :
از صفحه 24 تا 46
آموزش فلسفه جلد 1
نویسنده:
محمدتقی مصباح یزدی
نوع منبع :
کتاب
وضعیت نشر :
تهران: سازمان تبلیغات اسلامی،معاونت فرهنگی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
مهمترین نکاتی که در این نوشتار رعایت شده است عبارتند از: اشاره به سیر تفکر فلسفی و مکتبهای مختلف آن، ارتباط فلسفه با علوم و معارف دیگر، تبیین ضرورت آموختن فلسفه و رفع شبهات پیرامون آن ها، مقدم شمردن ذکر مسایل هستی شناسی به مبحث شناخت شناسی و دیگر مباحث.
درسگفتار فلسفه کانت
مدرس:
حامد ناجی اصفهانی
نوع منبع :
درس گفتار،جزوه وتقریرات
منابع دیجیتالی :
درسگفتار برهان نظم
مدرس:
عبدالکریم سروش
نوع منبع :
درس گفتار،جزوه وتقریرات
منابع دیجیتالی :
بررسی تاریخی- تحلیلی رهیافت ابن سینا و کانت در باب ماهیت دین
نویسنده:
مهرداد امیری ، شهرام رهنما
نوع منبع :
نمایه مقاله
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
در یک فلسفة عقلی وابسته به سنّت کلاسیک ـ مانند فلسفة ابن‌سینا که موضوع فلسفه را موجود از آن جهت که موجود است می‌داند و مسائل فلسفه را عوارض ذاتی این موضوع معرفی می‌کند ـ اولین پرسش این است که هر مسئلة فلسفی جدید باید از عوارض ذاتی موجود مطلق یا موجود چونان موجود باشد. به این ترتیب، باید برای فلسفة دین و هر فلسفة مضاف دیگری، جایگاهی منطقی در نظام وجود مطلق پیدا کرد. . بنابراین در فلسفة دین ابن‌سینا، بین عقلانیّت و دین هماهنگی کامل وجود دارد. کانت‌ معتقد است‌ که‌ دین‌ حقیقی، یک‌ دین‌ است‌ ولی‌ عقاید مذهبی‌ بسیار متفاوتی‌ وجود دارند. بنابراین‌ شایسته‌تر است‌ که‌ بگوییم‌ فلان‌ شخص‌ پیرو مذهب‌ یهود یا اسلام‌ یا مسیحی، کاتولیک‌ یا لوتری‌ است‌ تا اینکه‌ او را متدین‌ به‌ این‌ دیانت‌ یا آن‌ دیانت‌ توصیف‌ کنیم. برای کانت چنانکه خود نیز توصیف می کند مذاهب همچون انگشتری هایی هستند که تنها روگرفتی از انگشتر حقیقی به شمار می آیند. نزد وی چون‌ مؤ‌ثرترین‌ روشی‌ که‌ کلیسا می‌تواند با آن‌ دین‌ محض‌ را انتقال‌ و ترویج‌ دهد کتاب‌ مقدس‌ است، حداقل‌ باید یک‌ مجموعة‌ کوچکی‌ از محققان‌ یا کشیشان‌ خبره‌ باشند که‌ معنای‌ اخلاقی‌ متون‌ مقدس‌ و آیینهای‌ تاریخی‌ کلیسا را برای‌ اعضایشان‌ توضیح‌ دهند و از کلیسا در برابر دشمنان‌ دفاع‌ کنند جستار پیش رو در نظر دارد با یک بررسی تطبیقی تحلیلی به مقایسه و بررسی رهیافت ابن سینا و کانت درباب ماهیت دین بپردازد
بررسی تأثیر سوبژکتیویزم دکارتی و کانتی بر سکولارسازی علم
نویسنده:
عبدالله محمدی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
سکولاریزاسیون علم در میان ساحت‌های مختلف سکولاریزم، از مهم‌ترین و مغفول‌ترین آنهاست. مسأله اصلی این مقاله نشان دادن تأثیر سوبژکتیویزم (به ویژه در قرائت دکارتی و کانتی آن) در سکولاریزاسیون علم است. در این تحقیق که با روش توصیفی تحلیلی سامان یافته، روشن می‌شود سوبژکتیویزم یکی از زیربنایی‌ترین مبانی شکل‌دهندة متافیزیک جدید است که بر مبانی و مسائل علم مدرن تأثیر داشته است. سوبژکتیویزم اگرچه با انگیزة مخالفت با شکاکیت از سوی دکارت طرح شد، بشر را در شک‌گرایی پیچیده‌تری فروبرده و بسیاری از دانشمندان از دست‌یابی به واقعیت فی‌نفسه ناامید ساخت. بر پایة این نگرش، مفاهیم قدسی و اخلاقی، ذهنی شمرده و ارتباط علوم با مبادی متافیزیکی آنها مانند باور به وجود خدا، غایت‌مندی جهان، ضرورت علّی و ... گسسته می‌شود. سوبژکتیویزم در ادامه به بنیاد اصلی اومانیسم، عقلانیت خودبنیاد و نفی مرجعیت دین تبدیل شد. هر کدام از این نتایج به نوعی، کنار نهادن مبادی متافیزیکی و وحیانی را برای متفکران غرب جدید موجه ساخته است. این دیدگاه به لحاظ منطقی نقائص معرفت‌شناختی جدی دارد و از نظر کارکردی نیز پیامدهای ناگواری در علم جدید داشته است.
صفحات :
از صفحه 73 تا 102
معقولات ثانی، زمان و مکان از نظر کانت و ملاصدرا‎؛ پژوهشی تطبیقی
نویسنده:
حسین علیرمضانی , مهدی منفرد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
پژوهش پیش رو درصدد تطبیق نظر ملاصدرا و کانت درباب مسئلة زمان و مکان برای یافتن قرابتهای فکری این­دو اندیشمند در شناخت مفهوم این‌دو است. تطبیق زمانی صورت میگیرد که مبانی تحلیل دو فیلسوف با هم تطابق چندانی ندارد، اما هدف و گاه روش آنها، یکسان است. ملاصدرا و کانت در تحلیل معرفت‌شناسی زمان و مکان، در مبانی با هم تفاوت بنیادین دارند و بهمین دلیل، روششان نیز با یکدیگر همخوانی نداشته و تطبیق بین آراء آنها دشوار است. اما مواردی از نزدیکی دو فیلسوف را میتوان از بطن کلام آنان یافت؛ هر دو بگونه‌یی خودِ علم را بینیاز از اثبات دانسته‌اند و «تقدم ذاتی» (در زبان فلسفة اسلامی) در معرفت، نزدیک به معنای «پیشین» و «استعلایی» کانت که از فحوای شرح او در استعلا میتوان آن را برداشت نمود، است. بنظر میرسد بتوان معقول ثانی در بیان ملاصدرا را با شناختهای پیشین (و نه لزوماً استعلایی) کانت همسو دانست و بازگشت (تأویل) هر دو را به یک نقطه، مشاهده کرد. آنچه کانت وظیفة عقل محض (بزبان صدرایی، مجرد از حس) میداند را میتوان همان «ادراک معنای غیرمحسوس» در فلسفة ملاصدرا دانست و در پساپردة ذهن هر دو فیلسوف، این دو ادراک را نزدیک یافت. «فاصله داشتن معرفت به زمان و مکان از اولین ادراک حسی» در کلام کانت و ملاصدرا دیده میشود.
صفحات :
از صفحه 63 تا 84
برون شدن از نتایج مشکل آفرین رویکرد کانت به مساله وجود در پرتو حکمت سینوی
نویسنده:
موسوی کریمی میرسعید
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
دیدگاه کانت درباره مساله وجود نتایج مشکل افرینی به بار می آورد. مقاله حاضر با صورت بندی دو مشکل، که ابتدا در مقاله جرمی شیفر (1962) توضیح روشنی یافت، و در این جا به ترتیب «مشکل تناقض» و «مشکل بیهوده گویی» نام گذاری می شوند، شروع می شود. بر مبنای مشکل نخست، گزاره های وجودی در حالی که باید از دیدگاه کانت ترکیبی باشند، تحلیلی می شوند. بر مبنای مشکل دوم، لازمه دیدگاه کانت این است که یا موضوع گزاره ها هیچ گاه مصداق دقیقی در خارج ندارند (نوعی ایده الیسم معرفت شناسانه)، یا هیچ حملی حقیقی نیست (همه گزاره ها همان گویانه یا شبه گزاره می شوند). پس از آن به اختصار فراوان رویکردها و تعابیر گوناگون جهت حل آن دو مشکل ارائه می گردد. سپس نشان داده می شود که دو مشکل مذکور در صورتی می توانند راه حل رضایت بخشی داشته باشند که دیدگاه کانت در مورد وجود، نه بر مبنای رویکرد منطقی مابعد-فرگه ای، بلکه بر مبنای آرا فلاسفه مقدم بر کانت، یعنی، دکارت، گاسندی، توماس اکویناس، و مقدم بر همه آن ها ابن سینا در مورد وجود، ماهیت، و نوع رابطه بین آن دو تفسیر شود.
صفحات :
از صفحه 39 تا 58
  • تعداد رکورد ها : 2001