جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

چکیده ماشینی: شخصیت پیامبر اسلام محمد(ص) و پیام آسمانی او همیشه ذهن شرق‌شناسان را با وجود تنوع مدارس فکری و پراکندگی جغرافیایی‌شان در غرب به خود مشغول کرده است؛ به همین دلیل آنها در موضوعاتی مانند: نبوت و رسالت، منبع قرآن کریم، وحی و نوشته‌ها، زبان قرآن، ویژگی‌های پیامبر محمد(ص)... زیاد تألیف و نوشتند. واضح است که بیشتر این تحقیقات هدفشان پیامبر محمد(ص) بوده است، زیرا محور اصلی مسائل قرآن و رسالت است. به همین دلیل، پژوهشگر در این مطالعه به تحقیق، تحلیل و بحث درباره بخشی از آثار شرق‌شناسان مرتبط با محمد و نبوت و رسالت، محمد و قرآن کریم پرداخته است. این مطالعه قصد دارد نوری بر زندگی پیامبر محمد(ص) بتاباند که توسط شرق‌شناسان فرانسوی نوشته شده است که قرآن کریم را منبع و تکیه‌گاه خود قرار دادند، اما به آنچه درباره نبوت مصطفی آمده است اکتفا نکردند، بلکه به همه ابعاد آن نگاه کردند، عقل و فکر خود را بر آیات و احکامش به کار بردند و میان رسالت او و سایر پیامبران (موسی و عیسی) مقایسه کردند.

چکیده ماشینی: دکتر محمد بلال در کتاب خود «تصویر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) در تفکر معاصر اسپانیا» به بررسی دیدگاه‌های تفکر اسپانیایی درباره پیامبر محمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) پرداخته است، با تکیه بر آثار جمعی از متفکران اسپانیایی. او ابتدا به بررسی توسعه این گفتمان از آغاز دوره میانه در اسپانیا پرداخته و سپس به بخش‌های کتاب و محتوای آن با خوانشی دقیق و توصیفی درباره مطالب و مسائل آن می‌پردازد؛ تا در این روند ابعاد، مواضع و تصورات فکری و اعتقادی دینی مختلفی که این متفکران اسپانیایی درباره پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) دارند را آشکار کند. روش مورد استفاده نویسنده در نقد نقد بوده است، چرا که در لابه‌لای کتاب گفت‌وگویی علمی و نقادانه با گروهی از متفکران اسپانیایی در مراحل مهم تاریخ علمی و کلامی‌شان دیده می‌شود تا تصورات و مواضع اسپانیایی‌ها نسبت به پیامبر اسلام، محمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) شکل بگیرد. و این با یک تلاش علمی و منظم انجام می‌شود که هدفش ترکیب در این خوانش بین توصیف و تحلیل مسائلی است که در کتاب مطرح شده‌اند، و ارائه‌ی نکات جزئی و کلی مرتبط با کل فکر اسپانیایی و مواضع آن نسبت به دین اسلام به طور کلی و پیامبر گرامی (ص) به طور خاص است.

سخن گفتن در مورد عروج آسمانی آخرین سفیر الهی، اگرچه محال نیست، امّا بس مشکل می‌نماید، سفری که در جهانی فراتر از زمان و مکان اتفاق افتاده است. معراج داستان سفر انسان به عالم ملکوت است. انسانی که شاه بیت غزل آفرینش است و آفریدگار هستی پس از خلقتش خود را با صفت احسن‌الخالقین ستود. موجودی شگفت‌انگیز و دو بُعدی، از سویی آسمانی و از دیگر سو زمینی و پیوسته درصدد بازگشت به خاستگاه اصلی خویش، زیرا مرغ باغ ملکوت است نه از عالم خاک. شاعران فارسی زبان که به موضوع معراج توجه ویژه کرده‌اند. آنها با بهره‌گیری از قریحه سرشار، استعداد، درک و باورهای دینی خود و با تأثیرپذیری از قرآن کریم، اعتقادات خردپسندانه و اندیشه‌های متعالی خویش را در زمینه معراج در قالب اشعاری دلنشین و جاودانه ارائه نموده‌اند. برآنیم تا در این مقاله به منظور آشنایی بیشتر با افکار، عقاید و بینش گویندگان فارسی زبان درباره این معجزه الهی، جلوه‌هایی از تأثیرات گوناگون معراج را بر شعر فارسی نشان دهیم.

هدف: این پژوهش، با رویکردی انتقادیـقرآنی، به تحلیل دیدگاه‌های خاورشناسان معاصر درباره‌ی اصول اخلاقی حاکم بر رفتار پیامبر اسلام(ص) با دشمنان می‌پردازد. هدف اصلی، نقد نظام‌مند این دیدگاه‌ها از طریق مقایسه‌ی آن‌ها با مبانی قرآنی سیره‌ی نبوی است. با به‌کارگیری روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تطبیقی، اصول کلیدی اخلاقی شامل رحمت، عفو، عدالت و صلح‌جویی، مستقیماً از آیات قرآن کریم و با استناد به تفاسیر معتبر استخراج شده‌اند. سپس، برداشت‌های خاورشناسان شاخصی چون ویلیام مونتگمری وات، کارن آرمسترانگ، جان اسپوزیتو، ویلفرد مادلونگ، برنارد لوییس، مایکل کوک، آنه‌ماری شیمل، فرد دانر و ماکسیم رودنسون، مورد بررسی انتقادی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد قرآن کریم چارچوبی اخلاقی منسجم برای تعامل با دشمن ترسیم می‌کند که در مواضع عملی پیامبر(ص) مانند عفو عمومی در فتح مکه، دعای ایشان برای هدایت مردم طائف، رفتار عادلانه با بنی‌قریظه و پذیرش پیمان حدیبیه تجلی یافته است. در مقابل، تحلیل‌های تقلیل‌گرایانه‌ی بسیاری از خاورشناسان، که رحمت و عفو را ناشی از انگیزه‌های سیاسی یا شخصیتی، عدالت را برآمده از ملاحظات قبیله‌ای و صلح‌جویی را دیپلماسی سکولار تفسیر می‌کنند، این پژوهش ثابت می‌کند این اصول، ریشه در وحی داشته و هدف غایی آن‌ها صرفاً هدایت و اصلاح است. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری پژوهش بر ضرورت بازخوانی سیره‌ی نبوی از طریق منابع اصیل اسلامی، به ویژه قرآن کریم، تأکید می‌کند تا از تحریف‌های خاورشناسانه پرهیز شده و الگویی فراگیر برای تعامل انسانی ارائه گردد.

از ظاهر پاره‌ای از آیات و روایات برمی‌آید که در برخی مقاطع از زندگی رسول اکرم (ص)، عملکرد غیر‌متعادل (اعم از عمل افراطی و خشونت‌آمیز یا تفریطی و محافظه‌کارانه) از آن حضرت سر زده است که آشکارا با مقام عصمت پیامبر ناسازگار است. موارد به ظاهر محافظه‌کارانه عبارت است از: 1. اجازه‌ ترک جهاد؛ 2. اسیرگرفتن؛ 3. ترس؛ 4. کوتاهی در انجام رسالت. از سوی دیگر، موارد به‌ظاهر تند و خشونت‌آمیز عبارت است از: 1. برخورد تند و خشن، چنان‌که در آیات ابتدایی سورۀ «عبس» آمده است؛ 2. تندى تعبیرنامه‌هاى پیامبر اکرم (ص) به پادشاهان؛ 3. تصمیم بر انتقام‌گیری افراطی از قاتل حمزه (س) در جنگ احد. این پژوهش، پاسخ‌های مربوط به عملکرد غیرمتعادل (خشونت‌آمیز یا محافظه‌کارانه) پیامبر اکرم (ص) در زمینه‌های هفت‌گانۀ یادشده را گردآوری و با روش تحلیل محتوایی از نوع توصیفی - تحلیلی، تحلیل و بررسی و نقد کرده و دیدگاه برگزیده در تمامی زمینه‌های یاد‌شده را ارائه داده است.

کتاب «مقدمه ای بر امامت»، نگاهی بر سیستم سیاسی اسلام، مرزها و مالکیت ها به عنوان یک مجموعه درباره امامت و رهبری اسلامی به وسیله حضرت آیت الله العظمی محمدعلی گرامی نوشته شد که برخی از مباحث آن، پس از بحث با گروه های مختلف بوده است. در آن سال های خفقان امکان چاپ و نشر آنها فراهم نشد. خصوصا اینکه معظم له هم به همراه تعدادی دیگر از علمای حوزه در زندان و سپس در تبعید بودند و این جزوات نزد یکی از افراد شاغل در چاپ و نشر مانده بود که او هم از ترس فشارهای مختلف ساواک اقدامی نکرده بود. پس از پیروزی انقلاب بارها چاپ و منتشر شد و حاصل کتاب حاضر می باشد.

رسول اکرم(ص) از جنبه های علمی و عملی اسوه حسنه و الگوی مسلمانان است.مسئله این پژوهش آن است که به جز قرآن، علم رسول اکرم(ص) از چه منبع وحیانی دیگری منشأ گرفته است؟ برخی منشآ علم نبوی را وحی غیر قرآنی می دانند وبعضی دیگر آن را منبعث از اجتهاد آن حضرت دانسته اند. روش این پژوهش توصیفی-تحلیلی و به شیوه ی کتابخانه­ای انجام گرفته است. دامنه این تحقیق آثار و کتب تفسیری و حدیثی شیعه و اهل سنت است. هدف از این مقاله بررسی نقش وحی غیرقرآنی در علم رسول اکرم(ص) در منابع فریقین است.که از آن به وحی بیانی در منابع شیعه و وحی السنه یا وحی غیرمتلوّ در منابع اهل سنت یاد شده است. آنچه این تحقیق به آن دست یافته است در خصوص وحی غیرقرآنی، تفاسیر و منابع حدیثی اهل سنت عمدتاً به روایتی استناد می­کنند، که مشهور به حدیث اَریکه است. این روایت در منابع حدیثی و تفسیری شیعه هم مطرح شده است. بررسی مصادر و منابع، سند و دلالت این روایت، روشن می­کند که خاستگاه بحث وحی غیرقرآنی، در خصوص علم رسول اکرم(ص) میان اندیشمندان فریقین مشترک است. نتیجه آنکه فریقین منشأ علم رسول اکرم(ص) را وحی قرآنی و وحی غیرقرآنی می­دانند.