جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
مرور > مرور اعلام
>
ملاصدرا, صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (فیلسوف مشهور موسس حکمت متعالیه، شیعه و ایرانی), 979ق./950ش./ 1572م. 1050 ق./1641م.
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 5289
واکاوی مقاصد الشریعه در فقه، از دیدگاه ملاصدرا و ابن سینا
نویسنده:
ملیحه خدابنده بایگی، فاطمه رجائی، علی جلینی، مصطفی مومنی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
مقاصد شریعت اغراضی هستند که در وضع احکام شریعت برای جلب مصالح اخروی و دنیوی و تحقق خیرات برای انسان‏ها و دفع مفاسد و شرور از آنها، از ناحیه شارع دنبال شده است؛ هدف این تحقیق بررسی اهداف و مقاصد شریعت از دیدگاه فلاسفه اسلامی است و بنابراین مسأله آن عبارت است: از دیدگاه ابن‌سینا و ملاصدرا، به عنوان دو فیلسوف مسلمان، مقاصد شریعت و نقش آن در تنظیم و تکامل دانش فقه و نیز تثبیت و تعمیق رویکردهایی مانند فقه حکومتی چگونه تبیین شده است؟ این پژوهش با روش تحلیلی–توصیفی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. بر حسب یافته‌های تحقیق، این دو فیلسوف با روش‏شناسی عقلی خویش به تحلیل و تقسیم مقاصدالشریعه پرداخته‏اند؛ مبانی آنها، به خاطر نزدیکی با فقه حکومتی در غایت(اداره اجتماع) پشتوانه محکمی برای فلسفه فقه حکومتی محسوب می‌شود. در نتیجه از این دیدگاه تقرب الهی و متذکر شدن انسان به ذکر الله مهم‌ترین مقصد وضع احکام عبادی، تشکیل حکومت و اجرای سیاست الهی در جهت هدایت و راهنمایی و تکامل اجتماع به‌سوی خداوند و تنظیم و اداره معاش جامعه توسط انبیا مهم‌ترین مقصد در وضع احکام سیاسی و حفظ جان، نسل و مال به‌عنوان اصلی‏ترین قواعد بنیادین در کشف مقاصدالشریعه در حوزه قواعد حقوقی شریعت هستند.
صفحات :
از صفحه 307 تا 336
مشخصات اثر
نقش صاحبان قدرت اجتماعی در بحران جاهلیت در اندیشه ملاصدرا (خوانشی کیفی از رساله سه اصل و کسر اصنام الجاهلیه)
نویسنده:
محمد جواد ذریه ، زهرا آبیار ، شهلا آبیار
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
حکمت متعالیه با هدف اصلاح و تکمیل عقل عملی، تنها در بستر اجتماعی محقق می‌شود. ملاصدرا به‌عنوان فیلسوفی اجتماعی، پرداختن به وضعیت تاریخی و اجتماعی زمانه را وظیفه فیلسوف دانسته و در دو رساله «کسر اصنام الجاهلیه» و «رساله سه اصل» به این امر پرداخته است. مسئله اصلی پژوهش: شکل‌گیری گروه‌های قدرت غیرحکومتی است که با ایجاد «جهل مقدس» در جامعه، بحرانی بزرگ آفریده و می‌توانند محرک تحولات سیاسی-اجتماعی در جامعه باشند. روش: این پژوهش با روش تحلیل مضمون به واکاوی ویژگی‌های این گروه‌ها پرداخته است. یافته‌ها؛ نشان می‌دهد که مثلث «تزویر» (خواص غیرحکومتی) در کنار دو ضلع «زر» (نخبگان اقتصادی) و «زور» (خواص حکومتی)، با ایجاد چرخش نخبگانی و جایگزینی این گروه نورسته به جای مرجعیت واقعی (عارفان راستین)، موجب ناتوازنی اجتماعی، رابطه صید و صیادی و بهره‌کشی نسبت به طبقات فرودست شده است. نتایج: ضلع تزویر با ابزارهایی مانند توحید نمایشی، صوفی‌گری ظاهری، عوام‌فریبی، تخریب و فقدان معرفت نفس، تحولات سیاسی-اجتماعی ناشی از دگرگونی ارزش‌ها را سبب می‌شود. بنابراین رسالت فیلسوف اجتماعی، شکستن بت‌های جاهلیت، شناساندن این گروه‌های قدرت به مردم و آگاه‌سازی جامعه نسبت به گردش نخبگان است تا از بروز مصائبی سترگ که حتی می‌تواند تا به شهادت رساندن امام حسین(ع) اثرگذار باشد، جلوگیری کرد.
صفحات :
از صفحه 37 تا 75
مشخصات اثر
آموزش فلسفه جلد 2
نویسنده:
محمدتقی مصباح یزدی
نوع منبع :
کتاب
وضعیت نشر :
تهران: سازمان تبلیغات اسلامی،معاونت فرهنگی ,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
محمدتقی مصباح یزدی
چکیده :
در این نوشتار، توضیی در ارتباط با مفهوم علت و معلول و کیفیت آشنایی ذهن با آن مفاهیم پرداخته می شود.
مشخصات اثر
از تعقلِ وجودی در حکمت ملاصدرا تا تصادفِ کیهانی در اندیشۀ هاوکینگ؛ تأملی تطبیقی در مسئله خلقتِ جهان
نویسنده:
سید محمد مهدی حسین پور ، فاطمه اکبرزاده نجار ، فاطمه طاهری زاده ، محمد اکبرزاده نجار
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
مسئله خلقت جهان از دیرباز یکی از مهم‌ترین پرسش‌های هستی‌شناختی در فلسفه و علم بوده است. این پژوهش بنیادی با روشی توصیفی - تحلیلی و نگاهی تطبیقی در پی پاسخ‌گویی به این پرسش است: جهان چگونه و توسط چه کسی خلقت یافت؟ هاوکینگ فیزیکدانی غربی با تکیه بر اصول و روش‌های تجربی، جهان آفرینش را مُتِشَکل از هیچ و خلأ کوانتومی می‌داند. او معتقد است تنها قوانین فیزیک هستند که شیوۀ ایجاد عالم ماده را به ‌صورت خودساخته بیان می‌کنند و این قوانین تنها راه شناخت و ایجاد جهان خلقت هستند و درنهایت این تفکرات به نظریه مهبانگ و عدم وجود فاعل برای خلقت جهان می‌انجامد. از سوی دیگر، ملاصدرا با ارائۀ دلایل عقلی، نقلی و استناد به آیات قرآن، شیوۀ صحیح خلقت را به دو صورتِ «لا شی» و «لا من شی» می‌داند که صورت دوم در تعابیر ایشان مطابق با آفرینش از عین ثابته است. وی درنهایت با طرح نظریه‌هایی چون حدوث و قدم، علّت و معلول، اصل سنخیت، قاعده الواحد، فیض علی الدوام و حرکت جوهری به غایت اصلی و وجودِ علّتِ فاعلی موجودات و جهان هستی دست ‌می‌یابد. پژوهش حاضر بر مبنای رویکردِ حکمی ملاصدرا و نقد نظریات هاوکینگ در مورد نیستی خدا، نحوه خلقت جهان از هیچ، فرضیه انفجار بزرگ (مهبانگ) و خلقتِ خود‌به‌خود جهان آفرینش، بدین نتیجه عقلی رهنمون شده است که عدم بما هو عدم یعنی عدم محض، پس چگونه ممکن است عدم تبدیل به وجود گردد؟ همچنین بر اساس قاعده فلسفی این امر موجب انقلاب در ذات و امری محال است. بنابراین در این پژوهش ضمن مقایسه این مباحث از دیدگاه ملاصدرا و هاوکینگ، به نقد نظریه‌های متعارض این دو متفکر پرداخته شده است و نظریه صحیح با دلایل عقلی و نقلی ارائه می‌شود.
صفحات :
از صفحه 61 تا 96
مشخصات اثر
مقایسه افعال خارق عادت نفس از دیدگاه مولوی و صدرالمتألهین
نویسنده:
محمدرسول احمدی
نوع منبع :
نمایه مقاله
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
افعال خارق عادت، افعالی هستند که برخلاف روش رایج طبیعت و خارج از نظم علل و معلول‌های طبیعی انجام می‌‌پذیرند و علل تحقق آن‌ها برای انسان ناشناخته و غیرقابل‌دسترسی است. این پژوهش به‌دنبال آن است که افعال خارق عادت را از دیدگاه مولوی و صدرالمتألهین بررسی کرده و نقاط اشتراک و تفاوت این دو دیدگاه را دراین‌باره روشن سازد. یافته‌های پژوهش نشان داد که صدور افعال خارق عادت توسط انسان از دیدگاه هر دو اندیشمند یادشده، اولاً ممکن است و ثانیاً تحقق یافته است. نفس انسان با ریاضت و کاستن از اشتغال و تعلق به طبیعت، می‌تواند به توانمندی‌های فراطبیعی دست یابد. اما تفاوت دیدگاه آنان این است که از نگاه مولوی، در همه افعال و آثار، خداوند یگانه مؤثر و فاعل است؛ جز اینکه فاعلیت او در افعال طبیعی در پرده اسباب ظاهری پنهان گشته و در افعال خارق عادت آشکار می‌شود. اما از دیدگاه صدرالمتألهین افعال خارق عادت برحسب مراتب سه‌گانه انسان طبقه‌بندی می‌شود و انسان می‌تواند با سیر اشتدادی و وجودی به کمالات فراطبیعی دست یابد. ازسوی‌دیگر، بعضی از افعال خارق عادت، مطلق، نامحدود و غیرقابل‌معارضه‌اند و بعضی از آن‌ها محدود و قابل‌معارضه‌اند.
مشخصات اثر
بررسی دیدگاه ملاصدرا درباره جاودانگی و عذب عذاب
نویسنده:
رضا امیری
نوع منبع :
نمایه مقاله
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
چکیده مقاله دنیا و آخرت از هم مستقل و بی‌ارتباط نیستند، علم و عمل من زیستن سعادتمندانه و یا شقاوتمندانه ابدی را تعیین می‌کند. از آنجا که فصل ممیز انسان به عقل تعریف و عقل به نظری و عملی تقسیم شده است پس حکمت نظری و حکمت عملی دو امکان انسان در رسیدن به کمال انسانی است و دست یافتن به هر یک از مراتب و مصادیق این دو، جایگاه و مرتبه انسان را در آخرت رقم خواهد زد. جاودانگی به ویژه سعادت ابدی مفهومی است که هر انسانی در نظر و عمل خواهان آن است و این هدف تنها با اعتقاد به آخرت و ادامه زندگی در بهشت ممکن می‌شود. وعده به خلود در بهشت کمتر مورد اختلاف اندیشمندان می‌باشد، اما جاودانگی و شقاوت ابدی در جهنم مورد اختلاف بیشتر متفکران، مذاهب و مکاتب فکری است. ملاصدرا در طول دوره حیات علمی خود دچار چالش و مراحل مختلفی در اندیشه خلود در جهنم شده است که از گوارا شدن عذاب برای اهل جهنم تا عذاب دانمی نوعی و عذاب ابدی شخصی را شامل می‌شود.
صفحات :
از صفحه 29 تا 51
مشخصات اثر
بررسی وحدت مدینه ملاصدرا باتوجه به مفهوم پولیتِیا نزد ارسطو
نویسنده:
مهدی دسترنج ، طاهره کمالی‌زاده ، مهدی معین‌زاده
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
پولیتِیا درنظر افلاطون و ارسطو به‌منزلة پسوخه (نفس) یا صورتِ پولیس است. نزد ارسطو، پولیتِیا بُن و «اساس»ی است که مبتنی بر آن، قوة‌ حاکم و نوع حکومت، قوا و عناصر حکومتی، نحوة‌ توزیع آنها و حد بهره‌مندی هریک از قدرت، و غایت و هدف کل پولیس یا اجتماعات آن تعیین می‌شود. پولیتِیا نزد ایشان به‌منزلة‌ پاسخ به مسألة‌ وحدتِ پولیس بوده است و با آن، وحدت میان پولیس (شهر)، پولیتِس (شهروند)، پولیتِئوئُو (کنش شهروندی) و پولیتیکوس (سیاست‌مدار) حاصل می‌شود. نزد ملاصدرا حکمت مدنی، حکمت منسوب به مدینه است و انسان مدنی مفهومی مشکک است که از اهل مدینه تا رئیس مدینه را شامل می‌شود. با توجه به ابتنای حکمت متعالیه بر اصالت وجود و وحدت تشکیکی آن، مسألة‌ بررسی حاضر، مسألة‌ وحدت مدینه نزد ملاصدرا است. پژوهش حاضر به روش تحلیلی‌تطبیقی با ماهیت روش کتابخانه‌ای انجام شده و متناسب با آن، مفهوم پولیتِیا به‌عنوان مفهوم مرکزی پژوهش قرار گرفته و از استعارة‌ نفس به‌عنوان حدّ وسط برای نزدیک شدن به مفهوم پولیتِیا بهره گرفته شده است. سپس حکمت مدنی ملاصدرا در نسبت با معنای تفصیلی پولیتِیا در سه بخش نوع حکومت و قوة‌ حاکم، تعیین و تنظیم نسبت قوا با یکدیگر و غایت مدینه بررسی شده است. درنتیجه، وحدت امر معاش و امر معاد نزد ملاصدرا به‌منزلة‌ پولیتِیای مدینة‌ او اعلام شده است. اهمیت این پژوهش ازآن‌رو است که می‌تواند به بررسی آرای فلاسفة‌ اسلامی در حکمت عملی در نسبت با علوم انسانی کمک کند و زمینه‌ای برای بررسی تفصیلی مدنیّت، سیاست و قانون در حکمت متعالیه باشد.
صفحات :
از صفحه 25 تا 39
مشخصات اثر
بررسی تطبیقی مفهوم وحی از منظر سه فیلسوف و متفکر اسلامی ملاصدرا، علامه طباطبایی و لاهیجی
نویسنده:
عباس اسدآبادی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
مراجع نسخه PDF
چکیده :
مقاله حاضر به بررسی تطبیقی مفهوم وحی از منظر سه فیلسوف و متفکر اسلامی، ملاصدرا، علامه طباطبایی و لاهیجی می‌پردازد. وحی به عنوان یک پدیده الهی و فرآیند انتقال معرفت الهی به انسان‌ها، همواره موضوعی مهم در فلسفه اسلامی بوده است. ملاصدرا با محوریت فلسفه مشاء و اندیشه‌های حکمت متعالیه، به تبیین رابطه بین عقل و وحی و نقش آن در کمال انسانی پرداخته است. او با تأکید بر وجود حقیقت واحد و متعالی، وحی را به عنوان تجلی علم الهی و وسیله‌ای برای هدایت بشر معرفی می‌کند. از سوی دیگر، علامه طباطبایی در تفسیر و تحلیل قرآن، به بررسی عمیق‌تر ابعاد وحی و نقش آن در شکل‌گیری معارف دینی می‌پردازد. او تأکید دارد که وحی، نه تنها یک منبع معرفتی، بلکه یک فرایند تربیتی و هدایت‌گر است که انسان‌ها را به سوی کمال و رستگاری رهنمون می‌سازد. لاهیجی نیز با نگاهی فلسفی و عرفانی به وحی، ضمن تأکید بر جنبه‌های باطنی و شهودی آن، به تحلیل تجربه‌های وحیانی و تأثیر آن بر روح و روان انسان می‌پردازد. او معتقد است که وحی، به عنوان یک واقعیت الهی، می‌تواند به ارتقاء روحانی انسان و درک عمیق‌تر از وجود و حقیقت کمک کند. این مقاله ضمن مقایسه و تحلیل دیدگاه‌های این سه متفکر، به بررسی نقاط اشتراک و افتراق آن‌ها در فهم وحی و تأثیر آن بر زندگی انسان می‌پردازد و سعی دارد تا ابعاد گوناگون فلسفی، کلامی و عرفانی وحی را در اندیشه اسلامی روشن کند.
صفحات :
از صفحه 7 تا 26
مشخصات اثر
رابطه نفس و بدن از نظر ملاصدرا
نویسنده:
احمد پهلوانیان
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
صفحات اولیه کتاب
وضعیت نشر :
قم: بوستان کتاب,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
ارتباط نفس و بدن از موضوعات ژرفی است كه همه فیلسوفان از افلاطون و ارسطو و سایر فلاسفه یونانی گرفته تا بوعلی سینا و سهروردی و دیگر حكمای مسلمان و حتی اندیشه‏ ورزانِ فلسفة جدید غرب، دربارة آن دیدگاه‏ های خود را ارائه داده‏ اند. اما در این میان كامل‏ترین و بهترین نظریه از آنِ حكیم متأله، ملاصدرای شیرازی است. او با توجه به تعریفی كه از نفس دارد و بیانی كه دربارة حقیقت و ویژگی‏ های نفس مطرح می ‏كند و با توجه به ابتكارات بدیع فلسفی خود، مثل «حركت جوهری» ارتباط ارگانیك و طبیعی نفس و بدن را به گونه ‏ای ترسیم می ‏كند كه ابعاد تاریك و گوشه‏ های ناپیدای این مسئله را روشن می ‏سازد. اثر حاضر، دیدگاه صدرالمتألهین را در خصوص رابطة نفس و بدن، از جنبه‏ های گوناگون شرح كرده است.
مشخصات اثر
زمان در فلسفه صدرالمتالهین و سنت آگوستین
نویسنده:
مهدی منفرد
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
صفحات اولیه کتاب
وضعیت نشر :
قم: بوستان کتاب,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
زمان، با آفرینش ماسوی الله با جهان و انسان، ملازم و هم ‏راه و هم ‏زاد بوده است؛ از این رو، بیش از مسائل فلسفی دیگر، ذهن بشر را درگیر نموده است. اهمیت زمان، هنگامی برای آدمی نمایان می ‏شود که در تنگنای زمان قرار گیرد. به راستی، اگر انسان در شرایطی سخت و مشقت ‏باری افتد که سیر و گذر زمان به کندی قدم بر دارد، چگونه به زمان می ‏نگرد؟ امروزه، اهمیت زمان چنان است که برخی از فلاسفه غرب، آن را هم‏ تراز «وجود» دانسته و در مسائل فلسفی و بشری ارتباط ناگسستنی دارد. اثرحاضر، با بررسی و تطبیق نظر دو حکیم الهی، سنت‏ اگوستین و صدرالمتألهین، توانسته زمان و مسائل پیرامون آن را از منظر فلسفی، درسه بخش تبیین نماید: پیشینه تاریخی مسئله زمان، حقیقت و ماهیت زمان، وجود زمان.
مشخصات اثر
  • تعداد رکورد ها : 5289