ولایت امام علی(ع) شیعه شناسی تاریخ تشیع اندیشه سیاسی حسن انصاری قمی ولایت و نظریه سیاسی شیعه<br />🔶 مناظره حاتم قادری و حسن انصاری - جلسه اول<br />🔻حاتم قادری: در صدر اسلام این تلقی وجود داشت که آخرالزمان نزدیک است. انتظاری که ما امروز از دین داریم مبنی بر اینکه چهارچوبی برای زندگی و آینده ما ارائه می‌دهد، بعدها شکل گرفته است. انتخاب جانشین پیامبر هم امری الهی نبوده و به‌همین دلیل است که در هیچ‌جای نهج‌البلاغه اشاره‌ای از علی‌بن‌ ابی‌طالب به این مطلب نقل نشده است.<br />🔻حسن انصاری: اساسا دین بستری تاریخی دارد. با تکیه بر تاریخی بودن دین، نمی‌توانیم غیرالهی بودن آن را نتیجه بگیریم. در منابع قرن دوم و سوم سخنان امیرالمومنین مبنی بر تاکید پیامبر به جانشینی ایشان آمده است، اما از آنجا که انتخاب امام علی به‌عنوان خلیفه چهارم در نهایت بر اساس مسئله بیعت و سامانه خلافت آن زمان بود، در سخنانشان بیشتر بر همان قواعد تکیه کردند.<br />🔶 قسمت دوم مناظره حاتم قادری و حسن انصاری<br />🔻حاتم قادری: مسئله جانشینی علی‌بن‌ابی‌طالب اگر یک دستور الهی بوده، چرا در قرآن نیامده تا اختلاف‌ها برطرف شود؟ و اگر یک امر سیاسی-اجتماعی بوده، تحولات پس از وفات پیامبر بیانگر این است که شرایط برای چنین امری فراهم نبوده است. اساسا مفهوم پیامبری توام با انذار به آخرت نزدیک است و پیامبر نیز در مکه همین شیوه را داشت، اما با آمدن به مدینه متحول شد. امامان شیعه نیز قبل از امام صادق جایگاه الهیاتی برای خودشان قائل نبودند.<br />🔻حسن انصاری: پیامبر به تدریج مسئله جانشینی امام علی را مطرح می‌کردند و وفات ایشان در زمانی نبود که انتظارش می‌رفت. اشاره مستقیم قرآن به ولایت امام علی مانند بسیاری از آیات دیگر قرآن، نیازمند یک زمینه‌سازی تاریخی بود که پیامبر داشت آن را فراهم می‌کرد. قدرت الهی نیز در بستر اراده و اختیار انسان‌ها شکل می‌گیرد. کسانی مثل مادلونگ یا لمنس هم که تاریخ اسلام را تحقیق کرده‌اند، از اتفاقی شبیه کودتا پس از پیامبر نوشته‌اند. text انصاری, حسن (Hassan Ansari، پژوهشگر متون اسلامی و شیعی، کتابشناس و نسخه شناس، متولد قم و مقیم آلمان، عضو شورای علمی دائرة‌‎المعارف بزرگ اسلامی، عضو هیات علمی موسسه مطالعات عالی «Institute for Advanced Study» در پرینستون ایالت نیوجرسی آمریکا؛ فرزند شیخ محمود انصاری قمی از عالمان مشهور تهران و نجف), 1349ش.# 1349ش.# Members of the Dialogue قادری, حاتم (استادیار گروه علوم سیاسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران), -1335ش.تهران# -1335ش.تهران# Members of the Dialogue Author discussion 1403-10-02 1403-11-25