روش‌شناسی علوم قرآن روش‌شناسی تفسیر قرآن روش‌شناسی فهم قرآن علی صفایی حایری Persian پیشگفتار 1 فصل یکم: کلیات و مفاهیم 1. نوشتار یکم: کلیات 8 1ـ1. بیان مسئله تحقیق 8 1ـ2. پیشینه تحقیق 9 1ـ2ـ1. کتاب‌ها 10 1ـ2ـ2. پایان‌نامه‌ها 11 1ـ2ـ3. مقالات 12 1ـ3. جنبه نوآوری و جدید بودن تحقیق 12 1ـ4. سؤال اصلی تحقیق 13 1ـ5. سؤالات فرعی تحقیق 13 1ـ6. فرضیه‌ها 13 1ـ7. اهداف تحقیق 14 1ـ8. روش کار 14 2. نوشتار دوم: مفاهیم پژوهش 15 2ـ1. تفسیر 15 2ـ1ـ1. معنای لغوی 15 2ـ1ـ2. تعریف اصطلاحی 16 2ـ1ـ3. تفسیر از منظر صفائی حائری 17 2ـ2. روش‌شناسی 22 2ـ3. روش تفسیری 23 2ـ3ـ1. معنای لغوی 25 2ـ3ـ2. معنای اصطلاحی 26 2ـ4. مبانی 27 2ـ4ـ1. معنای لغوی 27 2ـ4ـ2. معنای اصطلاحی 27 2ـ5. تدبر 28 2ـ5ـ1. معنای لغوی 28 2ـ5ـ2. معنای اصطلاحی 29 2ـ5ـ3. استعمالات قرآنی و روایی 29 2ـ5ـ4. دیدگاه صفائی حائری در مورد تدبر 30 2ـ6. تفکر 31 2ـ6ـ1. معنای لغوی 31 2ـ6ـ2. معنای اصطلاحی 32 2ـ6ـ3. دیدگاه صفائی حائری 32 2ـ7. تعقل 34 2ـ7ـ1. معنای لغوی 34 2ـ7ـ2. معنای اصطلاحی 34 2ـ7ـ3. دیدگاه صفائی حائری 35 2ـ8. نقد 36 2ـ8ـ1. معنای لغوی 36 2ـ8ـ2. دیدگاه علی صفایی 36 3. نوشتار سوم: شناخت نامه علی صفائی حائری 37 3ـ1. زندگینامه 37 3ـ1ـ1. تولد و خانواده 37 3ـ1ـ2. تحصیلات و اساتید 37 3ـ1ـ3. شاگردان 38 3ـ1ـ4. مکتب فکری 40 3ـ1ـ4ـ1. شروع جریان فکری انسان 40 3ـ1ـ4ـ2. آشنایی با ادبیات معاصر 41 3ـ1ـ4ـ3. نقطه آغاز مذهب 41 3ـ1ـ4ـ4. تفکر نظام مند و اصیل 41 3ـ1ـ4ـ5. تنها راه 42 3ـ1ـ4ـ6. ماجرای شهود 42 3ـ1ـ4ـ7. وضعیت فکری 43 3ـ1ـ5. ویژگی‌های اخلاقی 44 3ـ1ـ6. فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی 46 3ـ1ـ7. وفات 49 3ـ2. فهرست آثار توصیفی 50 3ـ2ـ1. مقدمه 50 3ـ2ـ2. آثار قرآنی 52 3ـ2ـ3. تطهیر با جاری قرآن 53 3ـ2ـ4. تطهیر با جاری قرآن (جزء سی‌ام) 53 3ـ2ـ5. تطهیر با جاری قرآن (بقره) 54 3ـ2ـ6. تطهیر با جاری قرآن (آل‌عمران و ...) 54 3ـ2ـ7. رشد (دیداری با سوره عصر و داستان انسان) 54 3ـ2ـ8. عوامل رشد، رکود، انحطاط 55 3ـ2ـ9. صراط: دیداری با سوره حمد و صراط مستقیم 55 3ـ2ـ10. روش برداشت از قرآن 55 فصل دوم: آراء و دیدگاه‌های صفائی حائری پیرامون مبانی تفسیر مقدمه: اهمیت و ضرورت مبانی 58 1. نوشتار یکم: مبانی شناختی 64 1ـ1. مبنای اول: اضطرار به قرآن (درک نیاز به قرآن) 64 1ـ2. مبنای دوم: احاطه ربوبی (حضور، شهود، همراهی با تمام هستی) 69 1ـ3. مبنای سوم: توجه به هندسه دین 76 1ـ4. مبنای چهارم: رویش انسان 82 1ـ4ـ1. شکر و کفر 84 1ـ4ـ2. بلا و تمحیص 85 2. نوشتار دوم: مبانی صدوری 90 2ـ1. مبنای اول: انسجام ساختاری قرآن (وحیانی بودن ترتیب و ترکیب سوره‌ها و آیات) 90 2ـ1ـ1. معنای آیه و برخی کاربردهای قرآنی آن 90 2ـ1ـ2. معنای لغوی و اصطلاحی سوره 91 2ـ1ـ3. وحدت تألیف و تمامیت سوره‌ها 91 2ـ2. مبنای دوم: الهی بودن الفاظ قرآن 95 2ـ2ـ1. دلایل الهی بودن الفاظ و عبارات قرآن 97 2ـ2ـ1ـ1. مراتب اعجاز قرآن 97 2ـ2ـ1ـ2. توجه به دقت‌ها و ظرافت‌های بیانات قرآنی 98 2ـ2ـ1ـ2ـ1. قدرت پاسخگویی قرآن به اشکالات انسان معاصر 98 2ـ2ـ1ـ2ـ2. راه‌هایی دیگر برای نشان دادن حضور خدا برای انسان معاصر 100 2ـ2ـ1ـ2ـ3. دخالت ویژگی هر واژه در مقصود 102 2ـ2ـ1ـ2ـ4. زائد نبودن هیچ یک از حروف قرآن 103 2ـ2ـ1ـ2ـ5. کاربست شامخ وجوه ادبی 103 2ـ2ـ1ـ2ـ6. آهنگ کلمات و موسیقی جمله‌ها 104 2ـ3. مبنای سوم: جمع‌آوری و تدوین قرآن 105 2ـ4. مبنای چهارم: «حکیمانه بودن قرآن» 106 2ـ5. مبنای پنجم: اصالت متن موجود و عدم‌تحریف آن 107 3. نوشتار سوم: مبانی دلالی 110 3ـ1. مبنای اول: زبان قرآن 110 3ـ1ـ1. دیدگاه‌ها در مورد زبان قرآن 111 3ـ1ـ1ـ1. ظاهرگرایی و زبان یک وجهی 112 3ـ1ـ1ـ2. رمزگرایی باطنیان 112 3ـ1ـ1ـ3. تأویل‌گرایی متصوفان 112 3ـ1ـ1ـ4. تأویل‌های پوزیتویسیتی 113 3ـ1ـ1ـ5. تحلیل‌های ناسوتی از وحی 113 3ـ1ـ2. دیدگاه علی صفایی در مورد زبان قرآن 113 3ـ1ـ2ـ1. رد زبان رمز و سمبلیک به‌عنوان زبان اصلی قرآن 115 3ـ2. مبنای دوم: شناخت موضع و جایگاه آیات 116 3ـ3. مبنای سوم: امکان فهم و تفسیر قرآن و نفی هرمنوتیک 123 3ـ4. مبنای چهارم: ساختار چند لایه‌ای قرآن (ذوبطون بودن) 130 3ـ4ـ1. تأویل به معنای تطبیق 131 3ـ4ـ1ـ1. تأویل و تنزیل در دیدگاه علی صفائی حائری 131 3ـ4ـ1ـ2. معنای دیگر تأویل 133 3ـ4ـ2. ظهر و بطن 134 3ـ4ـ2ـ1. ظهر و بطن در دیدگاه علی صفائی حائری 134 3ـ4ـ3. محکم و متشابه 134 3ـ4ـ3ـ1. محکم در لغت 134 3ـ4ـ3ـ2. متشابه در لغت 135 3ـ4ـ3ـ3. محکم و متشابه در دیدگاه علی صفائی حائری 136 3ـ4ـ3ـ3ـ1. محکم 136 3ـ4ـ3ـ3ـ2. متشابه 136 3ـ5. مبنای پنجم: جامعیت قرآن (فرامکانی و فرازمانی بودن) 137 3ـ5ـ1. جامعیت محتوایی 139 3ـ5ـ2. فرازمانی 140 3ـ5ـ3. دیدگاه علی صفایی و تأثیر ناپذیری قرآن از فرهنگ زمانه 142 3ـ5ـ4. دیدگاه علی صفایی در مورد فرازمانی بودن قرآن 142 3ـ6. مبنای ششم: هدایت‌محوری (هدایتگری قرآن) 144 3ـ6ـ1. تأثیر رویکرد تربیتی در روابط آیات و جملات قرآن 145 3ـ7. مبنای هفتم: وحدت موضوعی (محتوایی) آیات قرآن کریم 151 4. نوشتار چهارم: مبانی استنادی 154 4ـ1. منبع اول: قرآن 154 4ـ1ـ1. مستندات منبع بودن قرآن 155 4ـ1ـ1ـ1. گونه‌های منبعیتِ قرآن 155 4ـ2. منبع دوم: روایات تفسیری 161 4ـ2ـ1. جایگاه روایات در تفسیر 161 4ـ2ـ1ـ1. دیدگاه صفائی حائری 162 4ـ2ـ1ـ1ـ1. نیازمندی به عترت در تفسیر قرآن از باب رجوع به معلم 163 4ـ2ـ1ـ1ـ2. نیازمندی قرآن به عترت در تلاوت آیات 163 4ـ2ـ1ـ1ـ3. تسلط معصومین در شناخت مصداق‌ها 165 4ـ2ـ1ـ1ـ4. وجود آیات متشابه و نجات از گمراهی توسط معصومین 165 4ـ2ـ2. ملاک حجیت روایات تفسیری 166 4ـ2ـ2ـ1. ملاک حجیت روایات تفسیری نزد علی صفایی 167 4ـ2ـ3. کاربرد روایات تفسیری 170 4ـ2ـ3ـ1. روایات تبیین واژگان 170 4ـ2ـ3ـ2. روایات تبیین ترکیب نحوی 172 4ـ2ـ3ـ3. روایات تأویلی 173 4ـ2ـ3ـ4. روایات بیان احکام 174 4ـ2ـ3ـ5. روایات بیان معارف دینی 174 4ـ2ـ3ـ6. روایات شناخت مخاطب سوره 176 4ـ2ـ4. کارکرد روایات تفسیری 176 4ـ3. منبع سوم: عقل 178 4ـ3ـ1. مراد از فکر و عقل در دیدگاه علی صفایی 179 4ـ4. منبع چهارم: علوم خدمی 182 4ـ4ـ1. علم روان‌شناسی 183 4ـ4ـ2. ادبیات 183 4ـ4ـ3. علم معانی 183 4ـ4ـ4. قاعده فقهی 183 4ـ4ـ5. علوم تجربی 184 4ـ4ـ6. نقل تاریخی 184 فصل سوم: روش برداشت از قرآن مقدمه: مکتب تفسیری استاد 188 1. نوشتار یکم: قرائت و ترجمه 192 1ـ1. ترجمه (فهم ظهورات) 192 2. نوشتار دوم: تفسیر (فهم دلالات) 195 2ـ1. کلیدهای تفسیر 197 2ـ1ـ1. کلید 1: واژه‌شناسی 198 2ـ1ـ1ـ1. عبودیت و تفاوت آن با عبادت 198 2ـ1ـ1ـ2. علوّ مفاهیم مفردات قرآنی 199 2ـ1ـ2. کلید2: تسلط (تسلط بر آیات و روایات مرتبط) 200 2ـ1ـ2ـ1. راه ایجاد تسلط 201 2ـ1ـ2ـ2. ملاک و معیار مفسر بودن یک آیه بر آیه دیگر 201 2ـ1ـ2ـ3. تسلط بر روایات معصومین 203 2ـ1ـ2ـ4. مراتب تفسیر قرآن به قرآن 204 2ـ1ـ2ـ5. مراتب تفسیر قرآن به روایات 206 2ـ1ـ3. کلید 3: تدبر و طرح سؤال 208 2ـ1ـ3ـ1. روش تدبر 210 2ـ1ـ3ـ1ـ1. بررسی امکان ترکیب آیه‌ها 211 2ـ1ـ3ـ1ـ2. بررسی ساختار اطلاعاتی و انسجامی (ارتباط درونی و بیرون آیات) 214 2ـ1ـ3ـ1ـ3. بررسی و تدبر در چگونگی درک فضای سوره 217 2ـ1ـ4. کلید 4: تفکر (تحلیل سؤال) 219 2ـ1ـ4ـ1. «تنظیم سؤالات» 221 2ـ1ـ4ـ2. «حلم در برابر سؤالات» 221 2ـ1ـ4ـ3. «تحلیل سؤالات» 222 2ـ1ـ5. کلید 5: سیر فکری 224 2ـ1ـ5ـ1. ضرورت سیر فکری 224 2ـ1ـ5ـ2. شرایط سیر فکری صحیح 225 2ـ1ـ5ـ3. روش دستیابی به مهارت‌های تفسیر به صورت عملی (روش کار) 227 3. نوشتار سوم: روش دستیابی به روح قرآن (فهم مقاصد) 271 3ـ1. راه‌های دستیابی به روح قرآن 274 3ـ1ـ1. اصل 1: شناخت شکل طبیعی آیات و یافتن علل خروج از شکل طبیعی 274 3ـ1ـ2. اصل 2: دستیابی به روح الایمان 277 3ـ1ـ2ـ1. راه‌های رسیدن به روحیه‌شناسی 278 3ـ1ـ2ـ1ـ1. مشکل اول: پیچیده‌تر شدن انسان با توجه به یافته‌های بیشتر 278 3ـ1ـ2ـ1ـ2. مشکل دوم: مشکلات برخورد با این روحیه‌های کوهی کویری 279 3ـ1ـ2ـ1ـ3. مشکل سوم: تجربه‌ها و آموزش‌های علمی و عملی نارساست 279 4. نوشتار چهارم: روش دستیابی به نور قرآن (هدایت کلی) 281 4ـ1. گام اول: آزادی (رفع علل محرومیت از نور قرآن) 282 4ـ1ـ1. حجاب‌های دنیوی (آزادی از موانع چهارگانه) 283 4ـ1ـ1ـ1. کفر 283 4ـ1ـ1ـ2. نفاق 284 4ـ1ـ1ـ3. فسق 286 4ـ1ـ1ـ4. ظلم 286 4ـ1ـ2. حجاب‌های معنوی (آزادی از موانع نورانی) 287 4ـ1ـ2ـ1. غرور علمی 288 4ـ1ـ2ـ1ـ1. بی‌ظرفیتی 288 4ـ1ـ2ـ1ـ2. ضعف معرفتی 289 4ـ1ـ2ـ2. غرور عملی 289 4ـ2. گام دوم: اطاعت (راه‌های دستیابی به نور قرآن) 290 فصل چهارم: ارزیابی و سنجش مقدمه 293 1. نوشتار یکم: امتیازات 294 1ـ1. توجه به شبهات روز و پاسخگویی به آنها 295 1ـ1ـ1. نمونه 1: انکار خدا (الحاد علمی) 296 1ـ1ـ2. نمونه2: چرائی آفرینش انسان 297 1ـ1ـ3. نمونه 3: انکار معاد (تطبیق با انسان منکر معاصر) 298 1ـ1ـ4. نمونه 4: انکار خدا (جواب دیگر به انسان چشم‌پوش معاصر) 299 1ـ1ـ5. نمونه 5: «ابطال نظریه تقدیس شیطان» 299 1ـ1ـ5ـ1. حقیقت شیطان 301 1ـ1ـ5ـ2. فلسفه آفرینش شیطان 301 1ـ1ـ5ـ3. انحراف شیطان 302 1ـ1ـ5ـ4. ظلم و عصیان شیطان 302 1ـ1ـ6. نمونه 6: شبهه‌زدایی از نظام احسن جهان 303 1ـ1ـ7. نمونه 7: اشکال‌زدایی از شبهه هاسپرس 303 1ـ1ـ8. نمونه 8: بررسی برهانی بودن دین 304 1ـ1ـ9. نمونه 9: صلح کل و کثرت‌گرایی 305 1ـ2. تطبیق بر انسان معاصر 305 1ـ2ـ1. نمونه 1: تطبیق سوره ماعون با انسان معاصر 306 1ـ2ـ2. نمونه 2: ربا و اقتصاد جهانی 307 1ـ2ـ3. نمونه 3: نظام‌سازی دین 308 1ـ2ـ4. نمونه 4: تسلیت گفتن قرآنی 309 1ـ2ـ5. نمونه 5: ابطال نظریه پلورالیسم 310 1ـ2ـ6. نمونه 6: رابطه علم و دین 311 1ـ3. تعمیم فهم قرآن 312 1ـ3ـ1. ضرورت عمومی‌سازی 312 1ـ3ـ2. مراد و مقصود از همگانی‌سازی 313 1ـ3ـ3. راهکارهای ترویج این گفتمان 314 1ـ3ـ3ـ1. ساده‌نویسی 314 1ـ3ـ3ـ2. فارسی‌نویسی 315 1ـ3ـ3ـ3. نثر جذاب 315 1ـ4. نوآوری‌های تفسیری 316 1ـ4ـ1. نمونه 1: برنامه‌ریزی نه چهره‌پردازی 316 1ـ4ـ2. نمونه 2: جزای آدمی خود عمل اوست 317 1ـ4ـ3. نمونه 3: لیله القدر نه یوم القدر 317 1ـ4ـ4. نمونه 4: دوره تسویه انسان 317 1ـ5. محور قرار گرفتن قرآن 318 1ـ5ـ1. مصونیت از کج‌اندیشی 319 1ـ5ـ2. فراگیری سطوح متفاوت مخاطبین 319 1ـ5ـ3. زنده نگه‌داشتن معارف قرآن 320 1ـ5ـ3ـ1. نمونه 1: کاشف نبودن موقعیت‌ها از مقامات 321 1ـ5ـ3ـ2. نمونه 2: راحتی در حوزه نعمت ها نیست 321 1ـ6. لطائف و اشارات 322 1ـ6ـ1. نمونه 1: عدم اطاعت بی چون و چرا از مرشد 323 1ـ6ـ2. نمونه 2: تلقین و ریاضت 324 1ـ7. اعجاز قرآن 325 1ـ7ـ1. راه‌های شناخت اعجاز قرآن 326 1ـ7ـ1ـ1. مقایسه با پیشرفت‌های علمی 326 1ـ7ـ1ـ2. دقت در چگونگی شروع و ختم سوره‌ها 326 1ـ7ـ1ـ3. مقایسه با کشمکش‌های ذهنی خودمان 327 1ـ7ـ1ـ4. خود را مخاطب قرآن قرار دادن 327 1ـ7ـ1ـ5. توجه به ساخت و بافت انسان و تأثیر آیات 327 1ـ7ـ1ـ6. به کارگیری اسلوب‌های مختلف 327 1ـ8. دقت‌های ادبی 328 1ـ8ـ1. دقت در به‌کارگیری بعضی از ابزارهای عرفی فهم قرآن 328 1ـ8ـ2. گزینش نکات هدایتی 329 1ـ8ـ3. توجه و دقت در انتخاب واژه‌ها 330 1ـ9. جذب مخاطب 332 1ـ9ـ1. صداقت با مخاطب 333 1ـ9ـ2. پرهیز از مکررگویی 333 1ـ9ـ3. جا انداختن مطالب با داستان‌گویی و تمثیل 334 1ـ9ـ3ـ1. نمونه 1: پناه خدا 335 1ـ9ـ3ـ2. نمونه 2: وسعت قلمرو کفر 335 1ـ9ـ3ـ3. نمونه 3: ملاک افتخار نبودن نعمت‌ها 336 1ـ9ـ3ـ4. نمونه 4: خسارت‌ها 336 1ـ9ـ3ـ5. نمونه 5: نقش ایمان در رشد 336 1ـ9ـ3ـ6. نمونه 6: رهایی از بند واسطه‌ها 337 1ـ9ـ3ـ7. نمونه 7: بلاءها جلوه محبت 338 1ـ9ـ3ـ8. نمونه 8: چگونگی مواجهه با بلا 338 1ـ9ـ3ـ9. نمونه 9: ضرورت طرح 339 1ـ9ـ3ـ10. نمونه 10: شعور به حریم‌ها 339 1ـ9ـ3ـ11. نمونه 11: آفت استکثار 339 1ـ9ـ4. نهادینه‌سازی محتوا با شعر شعرا 340 1ـ9ـ4ـ1. نمونه 1: بالا بردن همت‌ها 340 1ـ9ـ4ـ2. نمونه 2: صراط 341 1ـ9ـ4ـ3. نمونه 3: اعتراف، استغفار، تسبیح 341 1ـ9ـ4ـ4. نمونه 4: ناتمامی مرکب عشق 342 1ـ9ـ4ـ5. نمونه 5: آنچه از آدمی می‌میرد به حیات می‌رسد 342 1ـ9ـ5. تثبیت مفاهیم با تشریح احکام 342 1ـ9ـ5ـ1. نمونه 1: اهمیت امتثال امر 343 1ـ9ـ5ـ2. نمونه 2: ملاک رسالت 343 1ـ9ـ5ـ3. نمونه 3: رویش و سر برکشیدن 343 1ـ9ـ5ـ4. نمونه 4: شهادت توحید 343 1ـ9ـ5ـ5. نمونه 5: درمان خائضین 344 1ـ10. برداشت‌های ناب تفسیری 344 1ـ10ـ1. نمونه 1: آیه نفر و تفقه در کل دین 344 1ـ10ـ2. نمونه 2: آیه تعلیم اسماء و وحی و رسالت 345 1ـ10ـ3. نمونه 3: آیه «کل انسان الزمناه طائره فی عنقه» و مسری بودن یک گناه 345 1ـ10ـ4. نمونه 4: آیه «یؤمنون بالله و یوم الآخر» و عشق به معاد 346 1ـ10ـ5. نمونه 5: آیه «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ وَ الَّذِینَ مَعَهُ ...» و مراحل رشد انسان 346 1ـ10ـ6. نمونه 6: آیه «إِنَّمَا یُرِیدُ الشَّیْطَانُ أَن یُوقِعَ بَیْنَکُمُ ...» و راه‌های نفوذ شیطان 346 1ـ10ـ7. نمونه 7: آیه «وَوَالِدٍ وَمَا وَلَدَ» و تربیت نیرو 347 1ـ10ـ8. نمونه 8: آیه «السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ» و تقرب به حق 347 1ـ10ـ9. نمونه 9: آیه «وَاخْفِضْ جَنَاحَکَ ...» و نرم‌خویی در تربیت و سازندگی 347 1ـ10ـ10. نمونه10: آیه «إِن تُسْمِعُ إِلَّا ...» سازندگی با چه کسانی؟ 348 1ـ10ـ11. نمونه 11: آیه «عَلَّمَ الْإِنسَانَ ...» و قلمرو تعلیم 348 1ـ10ـ12. نمونه 12: سوره نازعات، کوثر و قدر و توجه به موسیقی آیات 348 2. نوشتار دوم: نقد مبانی 349 2ـ1. نقد اول: کم‌توجهی به روایات معصومین 350 2ـ1ـ1. بررسی 350 2ـ1ـ1ـ1. سیره نظری 352 2ـ1ـ1ـ2. راه دیگر 354 2ـ1ـ1ـ2ـ1. سوره کوثر 354 2ـ1ـ1ـ2ـ2. سوره کافرون 355 2ـ1ـ1ـ2ـ3. سوره نصر 356 2ـ2. نقد دوم: التقاط 356 2ـ2ـ1. بررسی 357 2ـ3. نقد سوم: تفسیر به رأی و استفاده از فهم هرمنوتیک 360 2ـ3ـ1. بررسی 362 2ـ3ـ1ـ1. تصریحات نظری 362 2ـ3ـ1ـ2. در مقام عمل 363 2ـ3ـ2. آیه 6 سوره آل عمران هُوَ الَّذِی یُصَوِّرُکُمْ فِی الْأَرْحَامِ کَیْفَ یَشَاءُ ... 365 2ـ4. نقد چهارم: توجه زیاد به منبع عقل (تدبر) 366 2ـ4ـ1. بررسی 367 3. نوشتار سوم: نقد روش‌ها 368 3ـ1. نقد اول: گسست از سنت تفسیری 368 3ـ1ـ1. بررسی 369 3ـ2. نقد دوم: اتخاذ روش عرفانی (اشراقی) 373 3ـ2ـ1. بررسی 375 3ـ3. نقد سوم: نزدیکی به تفاسیر عرفان سنتی 379 3ـ3ـ1. بررسی 379 3ـ4. نقد چهارم: کم‌توجهی به برخی روش‌های عمومی و عرفی فهم قرآن 380 3ـ4ـ1. بررسی 381 3ـ5. نقد پنجم: عدم ارائه روش علمی و نظام مند 382 3ـ5ـ1. بررسی 383 3ـ6. نقد ششم: عدم جامعیت روش تفسیر قرآن به قرآن 383 3ـ6ـ1. بررسی 385 3ـ7. نقد هفتم: نگارش هنری و ادبیات داستانی 387 3ـ7ـ1. بررسی 388 4. نوشتار چهارم: نقد برداشت‌ها 390 4ـ1. نقد اول: آراء نوظهور 390 4ـ1ـ1. بررسی 390 4ـ2. نقد دوم: عصری‌اندیشی 392 4ـ2ـ1. بررسی 393 4ـ3. نقد سوم: عدم اعتماد به صحت برداشت‌ها 394 4ـ3ـ1. بررسی 394 4ـ4. نقد چهارم: برداشت‌های ساده و ذوقی 396 4ـ4ـ1. بررسی 396 4ـ5. نقد پنجم: عدم توجه به نکات ادبی 397 4ـ5ـ1. بررسی 397 نتیجه گیری و پیشنهادات 399 1. نتیجه علمی و راهکار عملی 399 2. محدودیت پژوهش 402 3. پیشنهادهای پژوهشی 403 فهرست منابع 405 text حیدری نیک, مجید Author مجد فقیهی, محمدعلی (استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه معارف اسلامی) Conductor حاجی ابراهیم, رضا ( استادیار و عضو هیئت علمی گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی امیر کبیر) Thesis advisor فلسفیان, عبدالمجید (پژوهشگر قرآن و نهج‌البلاغه؛ همکار دوستان و شاگردان على صفائى حائرى براى نوشتارى کردن سخنرانى‌هاى ایشان در زمینه‌هاى مختلف معارف دینى، بالاخص مباحثى در حوزه نهج‌البلاغه؛ صاحب کتاب «على و پایان تاریخ» و «على و جارى حکمت»), ۱۳۳۸ش. دهدشت، استان کهکیلویه و بویر احمد# ۱۳۳۸ش. دهدشت، استان کهکیلویه و بویر احمد# Thesis advisor صفایی حائری, علی (عین صاد؛ روحانی و متفکر معاصر شیعی), 1330ش.#1378ش. 1330ش.#1378ش. Descriptor مجید حیدری نیک؛ استاد راهنما: محمدعلی مجدفقیهی؛ استاد مشاور: رضا حاجی ابراهیم؛ استاد مشاور: عبدالمجید فلسفیان Author Thesis 1402-08-21 1402-08-21