کلام شیعه کلام امامیه اندیشه کلامی علم کلام شیعه تاریخ کلام شیعه خداشناسی (کلام) 04. راهنماشناسی Spiritual Companionship فرجام شناسی Eschatology 15. کلام نقلی توحید (به لحاظ صفت) Divine unity (کلام) معاد شناسی(کلام اسلامی ذیل فرجام شناسی) زرارة بن اعین رضا برنجکار (دانشگاه تهران) رضا برنجکار (دانشگاه قرآن و حدیث) Persian چکیده ..........................................................................................................6 فهرست......................................................................................................... 8 بخش اول : کلیات............................................................................................ 1 فصل اول ـ مساله تحقیق.................................................................................... 1 1.1 بیان مسأله 3 1.2 ضرورت تحقیق 3 1.3 سؤالات تحقیق 3 1.3.1 سوال اصلی 3 1.3.2 سوال های فرعی 3 1.4 فرضیات تحقیق 4 1.5 پیشینهی تحقیق 4 1.6 روش تحقیق 5 1.7 نتایج علمی و عملیِ تحقیق 6 2 فصل دوم: آشنایی با زراره بن اعین.......................................................................7 2.1 زندگی نامه 8 2.2 طبقه زراره بن اعین 8 2.3 احادیث مدح زراره 10 2.4 زراره بن اعین از نگاه رجالیان 11 2.4.1 اساتید.................. 15 2.4.2 شاگردان......... 16 2.5 تالیفات زراره 17 2.6 احاطه و علم زراره 17 2.7 زراره و امامین صادقین علیهما السلام 21 2.7.1 نزدیکی زراره با صادقین علیهما السلام 21 2.7.2 توجه صادقین علیهم السلام به زراره 22 2.8 بررسی اوضاع فرهنگی علمی حوزه کوفه در عصر زراره 24 2.8.1 منشأ پیدایش و جهت گیری فکری حوزه کوفه 24 2.8.2 پویایی و عقل گرایی 25 2.8.3 کثرت محدّثان کوفی و نقش ائمه علیهم السلام در نشر حدیث 25 2.8.4 کثرت احادیث و تدوین کتب اوّلیه حدیثی 27 2.8.5 توجه به روایات علاجیّه 27 2.8.6 عرضه حدیث به امامان 28 2.8.7 فراوانی روایات غلوآمیز 28 2.8.8 جمع بندی. 29 3 فصل سوم: روش شناسی حدیثی و کلامی زراره.......................................................8 3.1.1 اولویت زراره استماع حدیث از شخص امام 31 3.1.2 تلاش برای تصحیح و خالص سازی احادیث 31 3.1.3 زراره و بحث با مخالفان 32 3.1.4 توجه به احادیث غیر تقیه ای 34 3.1.5 جستجوگر در عرصه حدیث 36 3.1.6 بررسی شقوق مختلف بحث 37 3.1.7 پرسش از قرآن و تلاش برای تطبیق قرآنی روایات 37 بخش دوم: خداشناسی 40 درآمد 41 فصل اول: توحید............................................................................................42 1.1 معرفت فطری و قلبی خدا 43 1.1.1 کیفیت معرفت خدا 44 1.1.2 عالم ذر مکان شناخت و معرفت الهی 44 1.1.3 برخورداری همه‌ی انسانها از معرفت فطری 49 1.1.4 معرفت خلق از جانب خداست 49 1.2 خدا و مخلوقات 50 1.2.1 حدوث زمانی عالَم و حدوث تمام اشیاء 50 1.2.2 توحید جمادات 51 1.3 اوصاف خداوند 52 1.3.1 توقیفی بودن اوصاف الهی 52 1.3.2 وصف ناپذیری خدای سبحان 53 3/3/1 وحدت خدا 54 1.3.4 ازلی و لامکان بودن 54 5/3/1 تباین کلی حق تعالی با خلقش 55 1.3.6 خالقیت خدای متعال و سمیع و بصیر بودن او 55 1.3.7 احد و صمد بودن خداوند 55 1.4 کفر و شرک 56 1.4.1 تفاوت کفر و شرک 56 1.4.2 شرک طاعت و شرک عبادت 57 1.4.3 عقوبت شرک 58 فصل دوم: عدل..............................................................................................59 1/2 عدالت. 60 2.2 قضا و قدر 61 2.2.1 تعریف کلی از قضا و قدر 61 2.2.2 دو خلق از مخلوقات الهی 62 2.2.3 چشیدن طعم ایمان با اعتقاد به قضاء و قدر الهی 62 2.2.4 تعیین مقدرات هر سال در شب قدر 63 2.2.5 دعا، قضای حتمی را بر می گرداند 63 2.2.6 باوجود تقدیر الهی، باز هم بدی از نفس انسانهاست 64 2.2.7 خیر بودن قضاء و قدر برای مؤمن 64 3/2 بداء..... 65 2.3.1 بداء در قرآن 65 2.3.2 عظمت بداء 66 2.3.3 اقرار انبیاء به بداء 66 2.3.4 بداء و سرنوشت انسان 67 2.4 استطاعت 67 جمع بندی.....................................................................................................68 بخش سوم: راهنما شناسی 70 درآمد 71 فصل اول: نبوت.............................................................................................72 1.1 نبوت عامه 73 1.1.1 اقرار از انبیاء در عالم ذر 73 1.1.2 پیمان قبل از بعثت 74 1.1.3 روح، همراه قلب پیامبران 74 1.1.4 بیدار بودن قلب پیامبران 74 1.1.5 علم غیب پیامبران 75 1.1.6 انواع دریافت وحی 75 1.1.7 رسول و نبی وامام(محدّث) 76 1.1.8 مشاهده فرشتگان 79 1.1.9 مراتب متفاوت انبیاء در آخرت 79 1.1.10 مکالمه با ابلیس 80 1.2 نبوت خاصه 80 1/2/1 حضرت آدم علیه السلام 80 1.3 پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله 83 1.3.1 تجلّی خدا بر پیامبر اکرم صلوات الله علیه و آله 83 1.3.2 مشاهده و تکلم با جبرئیل امین 83 1.3.3 جمع رسالت و نبوت 84 1.3.4 معرفت رسول اکرم 84 1.3.5 وجوب اطاعت از رسول 85 1.3.6 علم پیامبر 86 1.3.7 تفویض امر خلق 86 1.3.8 وصف ناپذیری 87 1.3.9 گرفتن میثاق از خلق برای نبوت پیامبر 88 1.3.10 پیامبر اکرم متقدم بر همه ی انبیاء الهی و فرشتگان 88 1.3.11 معراج 89 1.3.12 پدر اهل بیت 90 1.3.13 عرضه اعمال به رسول اکرم 90 1.3.14 رسول اکرم (ص)در قرآن 91 1.3.15 دانستن زبان بهایم 91 فصل دوم: امامت............................................................................................93 2.1 امامت عامه 94 2.1.1 خالی نبودن زمین از حجت 94 2.1.2 نشانه های امام 95 2.1.3 معرفت امام 100 2.1.4 اطاعت از امام 105 2.1.5 عصمت امام 108 2.1.6 علم امام 109 2.1.7 ولایت مهمترین ستون دین 118 2.1.8 اهل بیت و قرآن همسنگ هم 118 2.1.9 فضائل و مقامات اهل بیت در قرآن کریم 119 2.1.10 تفویض امر دین به ائمه 125 2.1.11 احادیث دیگر در باب امامت عامه 127 2.2 امامت خاصه 128 2.2.1 تعداد ائمه 128 2.2.2 امام علی علیه السلام 129 2.2.3 امام حسن و امام حسین علیهما السلام 143 2.2.4 امام سجاد علیه السلام 147 2.2.5 امام باقر علیه السلام 150 2.2.6 امام موسی کاظم 152 2.2.7 حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه 152 2.2.8 یک نکته در مورد حضرت زهرا سلام الله علیها 170 2.2.9 برخورد ائمه با مخالفان 172 2.2.10 موانع پیش روی ائمه اطهار 183 2.2.11 شیعه 188 جمع بندی...................................................................................................190 بخش چهارم: فرجام شناسی 193 درآمد 194 مرگ.........................................................................................................195 1.1 موت خلق خداست 195 1.2 تفاوت موت و قتل 195 1.3 مرگ محتوم، مرگ موقوف 196 1.4 توبه.... 197 آخرت........................................................................................................197 2.1 کیفرعمل 197 2.2 تکلیف کودکان، دیوانگان، گنگ ها و... درآخرت 197 2.3 خوردن و آشامیدن در روزجزا 198 2.4 اصحاب اعراف 200 2.5 مُرْجَوْنَ‌ لِأَمْرِ اللَّهِ 200 جمع بندی................................................................................................... 201 بخش پنجم: سایر مباحث کلامی 202 خلقت.........................................................................................................203 1.1 ابتدای خلقت انسان 203 1.2 خلقت نطفه 203 1.3 شیء... 204 1.4 خلقت حضرت حوا علیها السلام 205 1.5 ادامه نسل حضرت آدم علیه السلام 206 ایمان و اسلام...............................................................................................209 2.1 مؤلفه القلوب 211 2.2 مستضعف 212 جمع بندی نهایی 215 منابع 217 text علیزاده برمی, زینب Author برنجکار, رضا (استاد تمام گروه فلسفه پردیس فارابی دانشگاه تهران، رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه، قائم مقام پژوهشگاه قرآن و حدیث، دارای رویکرد کلامی تا فلسفی، ناقد فلسفه و عرفان با رویکرد کلامی، متکلم معاصر و از مدافعان مبانی مکتب تفکیک), -1342ش.# -1342ش.# Conductor خدایاری, علی نقی (استادیار جامعه المصطفی(ص)متعالیه) Thesis advisor شیبانی , زُرارة بن اَعیَن (ادیب، فقیه، محدث، متکلم شیعه امامی، از راویان حدیث و از اصحاب امام محمد باقر و امام جعفر صادق علیهما‌السلام), (کوفه )#150 ه‍.ق (كوفه )#150 ه‍.ق Descriptor زینب علیزاده برمی استاد راهنما: رضا برنجکار استاد مشاور: علی نقی خدایاری Author Thesis 1401-02-02 1401-02-02