روش شناسی علم کلام روش شناسی سید مرتضی عسکری سید مرتضی عسکری احمد کریمی مهدی نصرتیان اهور احمد کریمی (دانشکده هدی) Persian فهرست مطالب عنوان صفحه فصل اول مفاهیم و کلیات 1 1. 1. کلیات 2 1. 1. 1. بیان مسئله 2 1. 1. 2. سؤالات پژوهش 3 1. 1. 2. 1. پرسش اصلی پژوهش 3 1. 1. 2. 2. پرسشهای فرعی پژوهش 3 1. 1. 3. فرضیههای تحقیق 3 1. 1. 3. 1. فرضیۀ اصلی تحقیق 3 1. 1. 3. 2. فرضیههای فرعی تحقیق 4 1. 1. 4. پیشینۀ پژوهش 4 1. 1. 4. 1. پیشینۀ عام پژوهش 4 1. 1. 4. 2. پیشینۀ خاص 6 1. 1. 5. اهمیّت و ضرورت پژوهش 6 1. 1. 6. روششناسی پژوهش 7 1. 2. مفاهیم و اصطلاحات 7 1. 2. 1. مفهوم شناسی واژه «روش» 7 1. 2. 1. 1. معنای لغوی 7 1. 2. 1. 2. معنای اصطلاحی 8 1. 2. 2. مفهوم شناسی واژه «روش شناسی» 9 1. 2. 2. 1. معنای لغوی 9 1. 2. 2. 2. مفهوم اصطلاحی 10 1. 2. 3. مفهوم شناسی واژه «امام» 11 1. 2. 3. 1. معنای لغوی 11 1. 2. 3. 2. معنای اصطلاحی 12 1. 2. 3. 3. امام در اصطلاح 12 1. 3. شناختنامه علامه عسکری 19 1. 3. 1. طرحوارههای فکری علامه عسکری 19 1. 3. 2. آشنایی با آثار علامه عسکری 20 1. 3. 2. 1. «عبداللّه بن سباء و اساطیر اُخری» 20 1. 3. 2. 2. احادیث ام‌المؤمنین عائشه 21 1. 3. 2. 3. «معالم المدرستین» 21 1. 3. 2. 4. «خمسون و مائه صحابی مختلق» 22 1. 3. 2. 5. «نقش ائمه در احیای دین» 23 1. 3. 2. 6. «عقائد الاسلام من القرآن الکریم» 24 1. 3. 2. 7. «القرآن الکریم روایات المدرستین» 24 1. 3. 2. 8. «الاسطوره السبائیه» 25 1. 3. 2. 9. «علی مائده الکتاب و السنه» 26 1. 3. 2. 10. «سقیفه» 26 1. 3. 2. 11. «ولایه الامام علی  فی الکتاب و السنه» 27 1. 3. 2. 12. سایر آثار علامه عسکری 27 1. 3. 3. جمع بندی آثار 28 فصل دوم روش‌شناسی تاریخی تبیین و دفاع از آموزۀ امامت در آثار علامه عسکری 29 2. 1. ارکان و مؤلفههای تاریخی در اندیشۀ علامه عسکری 30 2. 1. 1. رکن اول: منابع وحیانی 30 2. 1. 1. 1. مؤلفه نخست: قرآن 31 2. 1. 1. 2. مؤلفه دوم: روایات 32 2. 1. 2. رکن دوم: منابع تاریخی 32 2. 1. 2. 1. مؤلفۀ نخست: گزارشهای شیعی 32 2. 1. 2. 2. مؤلفۀ دوم: گزارشهای اهل تسنن 34 2. 1. 2. 3. مؤلفۀ سوم: تحلیل تاریخ 34 2. 2. روش تاریخی علامه در بررسی و اثبات آموزه امامت 37 2. 3. تبیین و دفاع بر اساس نقد عناصر تاریخی در گزارشهای سنّی 37 2. 4. نقد و جرح شخصیتهای تاریخی 38 2. 4. 1. تحلیل و نقد اصالت تاریخی یک شخصیت 38 2. 4. 1. 1. نمونۀ موردی: بررسی اصالت تاریخی عبداللّه بن سبأ 39 2. 5. نقد و جرح گزارشگران تاریخ 41 2. 5. 1. تحلیل و نقد وثاقت و اعتبار شخصیتها 41 2. 5. 2. تحلیل وجاهت اجتماعی و فرهنگی ناقلان اخبار 42 2. 5. 3. نمونۀ موردی: تحلیل وجوه شخصیتی عایشه همسر پیامبر  43 2. 6. نقد و جرح گزارشهای تاریخی 45 2. 6. 1. سازگاری درونی و بیرونی 45 2. 6. 2. بررسی سازگاری درونی 46 2. 6. 3. بررسی سازگاری بیرونی 46 2. 6. 3. 1. سازگاری با قرآن و کتب مقدس 47 2. 6. 3. 2. سازگاری با روایات 52 2. 6. 4. سازگاری با حکم عقل 54 2. 6. 5. استنتاج عقلی از عدم نقل تاریخی 56 2. 6. 6. استناد به روش اهل سنت 56 2. 6. 6. 1. سازگاری با تاریخ 58 2. 6. 6. 2. استناد به شواهد و قرائن قطعیِ تاریخی 59 فصل سوم روش‌شناسی حدیثیِ تبیین و دفاع از آموزۀ امامت در آثار علامه عسکری 61 3. 1. تبیین و دفاع براساس اعتبارسنجی مصادر روایی 62 3. 2. تبیین و دفاع براساس اعتبارسنجی راویان و سلسله سند 62 3. 2. 1. کشف راویان ساختگی و شخصیتهای مجهولالهویّه 63 3. 3. تبیین و دفاع براساس جریانشناسی جعل و تحریف و کتمان 64 3. 3. 1. استخراج انگیزههای جعل، تحریف و کتمان 64 3. 3. 2. انگیزههای شخصی جعل روایات امامت 65 3. 3. 3. شناسایی محذوفات 65 3. 3. 3. 1. نمونۀ نخست: حذف بخشی از حدیث رسول خدا  و تبدیل به کلمهای مبهم 66 3. 3. 3. 2. نمونۀ دوم: حذف تمام خبر از سیره صحابه، با اشاره به حذف آن 67 3. 3. 3. 3. نوع سوم: تأویل و توجیه معنای احادیث پیامبر  67 3. 3. 3. 4. نوع چهارم: حذف بخشى از سخنان صحابه بدون اشاره به حذف آن 69 3. 3. 3. 5. نوع پنجم: حذف تمام روایت سنت پیامبر  بدون اشاره به آن 71 3. 3. 4. شناسایی محرفات 72 3. 3. 4. 1. نمونه موردی: کتمان فضایل امام علی  توسط عایشه 72 3. 3. 5. شناسایی مجعولات 74 3. 3. 5. 1. قرینهیابی اخبار جعلی 75 3. 3. 6. شناسایی جریانسازیهای همگرا با قدرت 76 3. 4. تبیین و دفاع بر اساس اعتبارسنجی متن حدیثی 78 3. 4. 1. سازگاری درونی و بیرونی 79 3. 5. بررسی سازگاری درونی 79 3. 6. بررسی سازگاری بیرونی 80 3. 6. 1. تبیین و دفاع بر اساس سازگاری مبانی مشترک فریقین 80 3. 6. 2. اجماع فریقین 80 3. 6. 3. سازگاری با قرآن 81 3. 6. 4. سازگاری با تاریخ 84 3. 6. 4. 1. نمونۀ موردی: کشف جعل روایت ابوهریره در عرضه بر تاریخ 84 3. 6. 5. سازگاری با عقل 85 نتیجه گیری 87 منابع 91 text دانشی , فاطمه (دانش‌آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه قرآن و حدیث. ایران) Author کریمی , احمد (دانشیار و عضو هیئت علمی گروه کلام اسلامی دانشکده علوم و معارف اسلامی دانشگاه قرآن و حدیث قم ایران) Conductor نصرتیان اهور , مهدی (دانشیار، گروه کلام و فقه و حقوق، دانشکده علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث قم، قم، ایران. ‏) Thesis advisor علامه عسکری, سید مرتضی (مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام و سیره‌نگار و حدیث‌شناس؛ رئیس دانشگاه اصول دین؛ از بارزترین چهره‌های جریان ولایتی‌ها در دهه چهل و پنجاه شمسی), 1332ق./1293ش. سامرا، عراق#1428ق./1386ش. تهران 1332ق./1293ش. سامرا، عراق#1428ق./1386ش. تهران Descriptor فاطمه دانشی استاد راهنما: احمد کریمی استاد مشاور: مهدی نصرتیان اهور Author Thesis portal_lib 1401-01-31 1401-01-31