کلام شیعه اندیشه شیعه کلام امامیه سیر کلام شیعه کلام و عقاید شیعه علم کلام شیعه کتب کلام شیعه تاریخ کلام شیعه شرق‌ شناسی شرق شناسان ویلیام مونتگمری وات خاور شناسان زابینه اشمیتکه Persian موسسه علمی‌فرهنگی دارالحدیث ۱۳۹۹ش. اول آدرس دیگر: https://b2n.ir/s10999<br />نویسنده (ها) : سیدرضا قائمی، محمدرضا امین<br /> text با نگاهی به نگاشته‌ها و تحقیقات انجام‌شده توسط شیعه پژوهان و اسلام شناسان غربی نشان می‌دهد که حجم وسیعی از پروژه‌های علمی، به هویت فکری و معرفتی شیعه اختصاص یافته است. انجام پژوهش‌های فراگیر و نگارش صدها مقاله و کتاب در موضوعات مختلف مرتبط با شیعه، برگزاری همایش‌ها و نشست‌های تخصصی با موضوع تاریخ، عقاید و آموزه‌های تشیع و نیز هدایت پایان‌نامه‌ها و برنامه‌ریزی فرصت‌های مطالعاتی ویژه در حوزه شیعه، بخشی از فعالیت‌های صورت گرفته در چند دهه گذشته است. این آثار در گذشته بیشتر توسط خود غربیان نوشته می‌شد، اما امروزه نوشته‌هایی با زاویه نگاه یا روش همسو با آثار غربیان، توسط پژوهشگرانی با ریشهٔ اسلامی و شیعی نگاشته می‌شود. در همین راستا گروه مطالعات تطبیقی و استشراق پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم‌السلام با خوانش یا ترجمه آثار شیعه پژوهان غربی، دست به نقد روشی و محتوایی پژوهش‌های آنان اقدام کرده و بر پایه مسلّمات تاریخی و منابع معرفتی اصیل و کهن شیعه، اشتباهات و نتایج نادرست احتمالی آثار مستشرقان را ارائه می‌دهند. اثر حاضر اولین مرحله تحقیقات پژوهشگران گروه مطالعات تطبیقی و استشراق است که در قالب ترجمه و نقد مقالاتی از مجموعه «Shi’ism» انجام پذیرفته است. این مجموعه دایره المعارفی چهار جلدی در حوزه مطالعات شیعی است که در سال ۲۰۰۸ میلادی توسط انتشارات راتلج به چاپ رسیده است. این مجموعه مقالات در بخش‌های پیدایش و سیر تحول تشیع، کلام و فلسفه، فقه، مراسمات و آیین‌ها و دولت و حکومت توسط محققان معاصر غربی در حوزه شیعه‌شناسی نوشته‌شده است. در انجام این پروژه، مقالاتی انتخاب شد که دارای موضوعات کلامی و یا تاریخ اندیشه بودند. در ابتدا این مقالات توسط پژوهشگران گروه ترجمه شد و سپس نقد آن‌ها بر پایه منابع تاریخی و قرآن و روایات صورت گرفت و تا اندازه‌ای به نقاط ضعف و یا قوت هر یک اشاره گردید. در انجام این پروژه، هفت مقاله انتخاب شد که دارای موضوعات کلامی و یا تاریخ اندیشه بودند. ترتیب چینش مقالات می‌توانست بر اساس تقدم و تأخر آن‌ها در مجموعه Shi’ism باشد؛ اما ازآنجاکه ارجاع خاصی در آن‌ها به مقالات پیش از خود وجود ندارد و همچنین ناظر به دیگری نیز نوشته نشده‌اند، تصمیم بر آن شد که ترتیب موضوعی مبنای چینش مقالات قرار گیرد. دفتر دوم، بیشتر به مقالاتی اختصاص دارد که به‌صورت مستقیم به بعضی از آموزه‌های مکتب تشیع ورود کرده و جنبه‌های مختلف آن را مورد بررسی قرار می‌دهد. البته این دسته از مقالات به روند تنسیق این تعالیم در درون شیعه نیز می‌پردازند، اما تمرکز اصلی بر بیان آموزه و جوانب آن است. این دفتر چهار مقاله را در خود جای داده است: اشمیتکه در مقاله «علامه حلّی و کلام شیعی- معتزلی» با بررسی اجمالی کلام امامیه و مکاتب شکل‌گرفته در درون آن تا زمان علامه حلی، نظریات مطرح هر مکتب را مطرح و میزان تأثیرپذیری از تفکرات دیگر چون اهل حدیث و معتزله را متذکر می‌شود. در ادامه، او نظریات کلامی حلّی را بیان کرده و رابطه‌ای میان آن‌ها و دیدگاه‌های کلامی معتزله و به خصوص ابوالحسین بصری برقرار کرده و در انتها فهرست الفبایی آثار علامه حلّی را ذکر می‌کند. در مقاله «پیامبران و اجداد در احادیث نخستین شیعه» نیز با مسئله جانشینی و انتقال آن به امام علی ۷ از طریق وراثت و وصایت بر اساس دیدگاه شیعه روبه‌رو هستیم. روبین در این مقاله سعی دارد با مبنا قرار دادن اصل مؤاخات، حلول نور محمدی و وصیت همگانی در مسئله جانشینی، نگاه شیعی انتقال ولایت از پیامبر به امام علی ۷ را توضیح دهد. همچنین او با برقراری تناظر میان تعالیم شیعه در مسئله جانشینی با عقاید یهودی-مسیحی، شیعه را اولین گروهی می‌داند که چنین تعالیمی را وارد دنیای اسلام کردند. «مراسم عزاداری رایج شیعی» از پیتر چلکوفسکی اما به توضیح مراسم‌های عزاداری شیعه در مناطق مختلف ازجمله ایران، عراق و دیگر کشورهای عرب، شبه‌قاره هند، قفقاز و آناتولی و حتی منطقه کارائیب، نماد پژوهی و معناشناسی هر یک می‌پردازد. چلکوفسکی با توضیح شکل‌های مختلف عزاداری مانند نوحه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، قمه‌زنی، شمایل برداری و…تلاش می‌کند بر اساس نگاه خود معناشناسی هر یک را بررسی کند و بیان نماید که هر یک نماد چه چیزی است. آخرین مقاله این دفتر به «آموزه تقیه در شیعه» اختصاص دارد و توسط شیعه پژوه معرف اسرائیلی، اتان کلبرگ نوشته‌شده است. او با تقسیم آموزه تقیه به تقیه احتیاطی و تقیه غیر احتیاطی و بیان شاهد مثال‌هایی از شکل‌های مختلف آن در احادیث مکتب تشیع، دست به تبیین این نظریه و جوانب آن از نگاه شیعه می‌زند. با توجه به این رویکرد، پژوهش حاضر در دو مجلد و به قرار ذیل می‌باشد: جلد اول: ۱. مکتب تشیع در دوران بنی امیه ۲. نقدی بر دیدگاه شیعه شناسی مونتگمری وات ۳. مکتب تشیع در دوران مغول ۴. بررسی انتقادی دیدگاه میشل مازاوی در تاریخ تشیع ۵. بحران امامت و شکل‌گیری نهاد غیبت در مکتب تشیع دوازده امامی؛ دیدگاهی اجتماعی - تاریخی ۶. چالش‌های تاریخی موضوع امامت و نهاد غیبت؛ نقد و بررسی جلد دوم ۷. علامه حلی و کلام شیعی- معتزلی ۸. نقد انگاره تأثیرپذیری علامه حلی از ابوالحسین بصری ۹. پیامبران و اجداد در احادیث نخستین شیعه ۱۰. اوری روبین و نظریه امامت موروثی شیعه در بوته سنجش ۱۱. مراسم عزاداری رایج شیعه ۱۲. نقد انگاره چلکوفسکی در عزاداری شیعه مجموعة مؤلفین, (جمعی از نویسندگان) Author وات, ویلیام مونتگومری (خاورشناس اسکاتلندی، اﺳﻼم ﺷﻨﺎس ﻣﻌﺎﺻﺮ و اﺳﺘﺎد ﺑﺎزﻧﺸﺴﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻋﺮﺑﯽ و اﺳﻼﻣﯽ داﻧﺸﮕﺎه ادﯾﻨﺒﻮرگ، خاورشناس انگلیسی), 1909م. سیرز، فایف، اسکاتلند، انگلیس#2006م. ادینبرا، اسکاتلند، انگلیس 1909م. سیرز، فایف، اسکاتلند، انگلیس#2006م. ادینبرا، اسکاتلند، انگلیس Author قائمی, سید رضا (استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشکده علوم انسانی مدرسه عالی و دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران), 1360ش.# 1360ش.# Translator سیدوکیلی, سیدهادی (عضو هیات علمی دانشگاه قرآن و حدیث) Author مازاوی, میشل ام. Author احمدی, رسول (دانشجوی دکتری دانشگاه قرآن و حدیث) Translator رضوی, رسول (دانشیار گروه کلام، دانشکده علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث قم، عضو پیوسته انجمن کلام اسلامی حوزه علمیه قم), 1352ش.تبریز-# 1352ش.تبریز-# Author امیر ارجمند, سعید (Said Amir Arjomand؛ محقق ایرانی-آمریکایی و استاد برجسته جامعه شناسی در دانشگاه استونی بروک «Stony Brook University» در شهر استونی بروک در لانگ آیلند در ایالت نیویورک آمریکا؛ مدیر موسسه مطالعات جهانی استونی بروک «Stony Brook Institute for Global Studies»؛ دکتری دانشگاه شیکاگو در 1980), 1325ش. تهران، ایران# 1325ش. تهران، ایران# Author افراخته, محمد حسین (دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تهران) Author یاری‌نیا تشریق, رضا Author اشمیتکه, زابینه (Sabine Schmidtke، خاورشناس، استاد آلمانی اسلام‌شناسی؛ رده : شیعه شناسان معاصر در غرب، استاد تاریخ فکری اسلامی در موسسه مطالعات عالی «Institute for Advanced Study» در پرینستون نیوجرسی آمریکا), ۱۹۶۴م.شِوِرته، آلمان# ۱۹۶۴م.شِوِرته، آلمان# Author رکعی , محمد ( استادیار گروه مبانی معرفتی دانش کلام پژوهشگاه قرآن و حدیث) Translator هاشمی, سید رسول (مترجم) Translator روبین, أوری (خاورشناس اسرائیلی), 1944م.# 1944م.# Author مهدوی راد, محمدعلی (دانشیار دانشکده الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم), -1334ش.نیشابور# -1334ش.نیشابور# Author چلکوفسکی, پیتر جی., 1933؟م.# 1933؟م.# Author کلبرگ, اتان (خاورشناس شیعه پژوه معاصر، استاد بازنشسته دانشگاه عبری اورشلیم در بیت المقدس=قدس=اورشلیم، فلسطین اشغالی), 1943م. تل‌آویو، فلسطین اشغالی# 1943م. تل‌آویو، فلسطین اشغالی# Author قنبرزاده, زهرا (مترجم) Author جمعی از پژوهشگران Author Metadata Researches ۹۷۸-۶۲۲-۲۰۷۰-۹۶۰-۰ 1401-01-10 1401-02-12