تشریع ولایت تشریعی تشریع احکام اسلام(افعال پیامبر ص) ولایت تشریعی پیامبر(ص) ولایت تشریعی پیامبر(ص) Persian منبع: پژوهشهای تفسیر تطبیقی؛ دوره 5، شماره 10 - شماره پیاپی 10,پاییز و زمستان 1398؛ صفحه 83-104,کلیدواژه‌ها: اذن الهی ولایت تشریع ولایت تشریعی احکام الهی text تازه های تحقیق: بررسی شواهد حاکی از آن است که عالمان قرائت بر عدم اعتبار قرائت غیرمستند به نقل و روایت، اجماع دارند و قائلان به استناد قرائات به اجتهاد، میان اجتهاد در قرائت و اختیار قرائت به‌‌صورت استدلالی، خلط کرده‌اند. آن‌‌چه در عبارات عالمان قرائت مشاهده می‌شود، استدلال برای اختیار قرائت است و این به ‌معنای اجتهاد در اصل قرائت نیست و برخی از صحابه که مبادرت به اجتهاد در قرائت کرده‌اند، قرائت آنان پذیرفته نشده و برخی دیگر از صحابه ادعای آنان را انکار کرده‌اند. در نتیجه، ادعای نقش اجتهاد در اختلاف قرائات، صحیح نبوده و با واقع انطباق ندارد. همچنین، روشن شد که ادعای استناد قرائات به سنت نیز دارای اشکال است؛ زیرا با توجه به این‌‌که قرائات پس از دوران صدر اول شکل یافته است، فرض تواتر قرائات تنها پس از زمان پیامبرˆ قابل تصور است. افزون بر آن، در صورت تعارض قرائات، مقتضای تواتر قطع به قرائات از حیث سند و صدور است، نه قطع از حیث دلالت. از‌‌این‌رو، قاعده در فرض تعارض رجوع به قرائت اظهر است و در فرض نبود اظهر مقتضاى قاعده تساقط قرائات است (همان، ص153و 154). در صورتی که مستند قرائات خبر واحد باشد، افزون ‌بر آن‌‌که قرآنیت قرآن با مستند ظنی ثابت نمی‌شود، نمی‌توان احراز کرد که راویان قرائات، واجد شرائط حجیّت هستند. بر فرض واجد شرائط حجیّت ‌بودن، با علم اجمالی به عدم صدور برخی از قرائات، میان آنها تعارض واقع شده و ناچار از اعمال قواعد تعارض درباره قرائات خواهیم بود. تواتر قرآن نزد تمام فرق و مذاهب اسلامی قطعی بوده و تواتر آن مستلزم تواتر قرائات‏ نیست و عده‌ای قلیل ملتزم به تواتر قرائات شده‌اند. مفاد روایات شیعه مبنی این‌ است که قرآن بر یک قرائت نازل شده است (کلینی، 1407 ، ج‏2، ص631 و 635) و عالمان شیعه آن قرائت واحد را پذیرفته‌اند (شیخ‌‌صدوق، 1993 م، ص86؛ طبرسى، بی‌تا، ص38؛ فیض‌‌کاشانى، 1415‏، ص38). ابوالقاسمی, محمدجواد ( استادیار پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران), 1335ش.-# 1335ش.-# Author محمد جواد ابوالقاسمی Author article 1400-04-31 1400-04-31