لوگوس رساله تیمائوس صانع قرون وسطی کلمه الله یا لوگوس شورای نیقیه عقل الهی مکتب رواقی منشأ جهان واحد و کثیر قدم قرآن مسیحیان اولیه الهیات اسکندرانی یهود نظم عقلانی عالم عقل درونی عالم کلام مخلوق علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی اشاعره (اهل سنت) معتزله (اهل سنت) کلام الهی کلام نفسی خدا حدوث قرآن انجیل تورات الهیات جامع ادیان علامه طباطبایی فلسفه یونان فلسفه نوافلاطونی مُثُل قرآن مصحف ( قرآن ) تثلیث مسیحی فخر رازی فلوطین(افلوطین) ارسطو افلاطون ابوبکر باقلانی محمد بن عبدالکریم شهرستانی امام الحرمین جوینی ابوالحسن اشعری (موسس مکتب اشاعره) سعدالدین تفتازانی، مسعود بن عمر ابو منصور ماتریدی Al-Māturīdī پل تیلیش هراکلیتوس عباد بن سلیمان صیمری ابوالهذیل علاف واصل بن عطا آریوس عبدالرحمن بدوی حضرت عیسی(ع) حضرت موسی(ع) معمر بن عباد سلمی محمد مجتهد شبستری Persian ساوه دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه بهار/1393 text عالی زاد , اعظم Author محمودی, ابوالفضل، مترجم, ۱۳۳۸.# ۱۳۳۸.# Author هراکلیتوس افه‌سوسی, (از فیلسوفان ایونیایی دورهٔ پیشا سقراطی، فیلسوف تاریک، فیلسوف گریان), 540 ق.م اِفِسوس، سلجوک، ازمیر، ترکیه#480 ق.م اِفِسوس، سلجوک، ازمیر، ترکیه 540 ق.م اِفِسوس، سلجوک، ازمیر، ترکیه#480 ق.م اِفِسوس، سلجوک، ازمیر، ترکیه Descriptor افلاطون, (معلم ارسطو ،بنیانگذار ایدئالیسم، معروف به افلاطون الهی و افلاطون اشراقی در جهان اسلام، تمام فلسفه را حاشیه بر آثار او دانسته اند), 427/428 پ. م#۳۴۸/۳۴۷ پ. م 427/428 پ. م#۳۴۸/۳۴۷ پ. م Descriptor فلوطین, افلوطین (فیلسوف نوافلاطونی), 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا 204م. لیکوپولیس#270م. کامپانیا، ایتالیا Descriptor ., آریوس (پدران اولیه کلیسا، وی عیسی مسیح دارای مقام الوهیت نمی‎دانست و در مقامی پایین‌تر از خداوند قرار می‎داد), 256#336م 256#336م Descriptor عبد بن ام کلاب ، قرن اول Descriptor اسکندرانی, فیلون (فیلسوف یهودی هلنی، مکتب یهودیت هلنیستی), -40ق. م. # -40ق. م. # Descriptor ارسطو, معلم اول (Aristotélēs،فیلسوف مشائی یونانی), 384 ق.م#322 ق.م 384 ق.م#322 ق.م Descriptor رواقی, زنون Descriptor استد, , کریستوفر (Christopher Stead) Descriptor اسمارت, نینیان (Ninian Smart، نویسنده و محقق اسکاتلندی، دین‌پژوه انگلیسی، پژوهشگر دانشگاه لنکستر، پیشگام تاسیس رشته دین پژوهی در دانشگاه های غرب، صاحب کتاب «ادیان جهان»), 1927م. کمبریج، انگلیس#2001 م. لانکستر، انگلیس 1927م. کمبریج، انگلیس#2001 م. لانکستر، انگلیس Descriptor تیلیش (تیلیخ), پل (الهی‌دان و فیلسوف اگزیستانسیالیست، بزرگترین متکلم مسیحی قرن بیستم آمریکا، فیلسوف دین، ایمان گرای معتدل، از مرتبطین نظریه مرگ خدا، یکی از سه چهره بزرگ الهیات پروتستان در قرن بیستم، بزرگ‌ترین و مهم‌ترین نماینده الهیات فلسفی در عصر حاضر), -1886م.امپراتوری آلمان#1965م.شیکاگو،امریکا -1886م.امپراتوری آلمان#1965م.شیکاگو،امریکا Descriptor اسکندرانی, کلمنت, ح 150 م-ح 215 م ح 150 م#ح 215 م Descriptor پیامبر الهی , حضرت عیسی (مسیح علیه السلام، از پیامبران الوالعزم، آورنده انجیل) Descriptor طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor مجتهد شبستری, محمد (استاد سابق دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، نواندیش دینی معاصر), #1315ش.- #1315ش.- Descriptor پیامبر الهی, حضرت موسی بن عمران علیه السلام (کلیم الله؛ پیامبر اولی العزم؛ آورنده تورات؛ پیامبر یهود) Descriptor اشعری , ابوالحسن علی بن اسماعیل (موسس مکتب کلامی اشعری), 260ق/874م.#324ق/936م. 260ق/874م.#324ق/936م. Descriptor صیمری بصری, عبّاد بن سلیمان (متکلم معتزلی متمایل به اعتزال بصره، از معتزلیان شاذ، از اصحاب هشام فوطی، مولف کتاب "الانکار ان یخلق الناس افعالهم" در پذیرش انگارۀ خلق افعال), #قرن 3ق. #قرن 3ق. Descriptor واصل بن عطا , ابوحذیفه (مؤسس مکتب کلامی معتزلة، موسس نظریة "المنزلة بین المنزلتین"، متاثر از حسن البصری، اثر گذار بر عمرو بن عبید، أحمد بن أبی دؤاد، الجاحظ، الزمخشری، أحمد أمین مصری، صاحب کتب «أصناف المرجئة»، «التوبة»، «معانی القرآن»، «المنزلة بین المنزلتین»، «الدعوة»، «الفتیا» و «السبیل إلى معرفة الحق»), 80ق.مدینه،عربستان#131ق.بصره،عراق 80ق.مدینه،عربستان#131ق.بصره،عراق Descriptor ابوالهذیل علاف , محمد بن هذیل (فیلسوف و متکلم معتزلی), 130تا 135ق.بغداد،عراق#226تا235ق.سامرا،عراق 130تا 135ق.بغداد،عراق#226تا235ق.سامرا،عراق Descriptor بدوی , عبدالرحمن (استاد فلسفه، گرایش وجودی، مدافع اسلامی، مکتب نومعتزلی؛ جریان عقل گرای نقادانه تلفیقی، از اندیشمندان معاصر عرب), -1917م.مصر#2002 م.قاهره، مصر -1917م.مصر#2002 م.قاهره، مصر Descriptor سلمی, معمر بن عباد (متکلم معتزلی بصری), #215ق. #215ق. Descriptor نظام , ابواسحاق ابراهیم بن سیار (فیلسوف معتزلی، خواهر زاده ابوهذیل علاف) , 160؟ق.بلخ،افغانستان (بصره،عراق)#221ق.بغداد،عراق 160؟ق.بلخ،افغانستان (بصره،عراق)#221ق.بغداد،عراق Descriptor قاضی همدانی, عبدالجبار بن احمد (قاضی عبدالجبار، معتزلی همدانی، صاحب کتاب «المغنی» و «کتاب شرح اصول الخمسه»، رئیس بهشمیه از معتزله پس از ابوعبداللّه بصری), 359ق./971م.# # 415 ق./1025م. 359ق./971م.# # 415 ق./1025م. Descriptor شهرستانی , محمد بن عبدالکریم (متکلم، مورخ، محدث، فقیه شافعی، اصولی، مکتب اشعری، مولف کتب «الملل والنحل» و «نهایة الاقدام فی علم الکلام» و «مصارعة الفلاسفة» و «تفسیر مـفاتیح الاسرار و مصابیح الابرار»، ازطرفداران اسماعیلیه؟), 479ق./1087م. شهرستانه، خراسان بزرگ (اکنون: جوزجان، افغانستان) # # 548ق./1154م. شهرستانه، خراسان بزرگ 479ق./1087م. شهرستانه، خراسان بزرگ (اکنون: جوزجان، افغانستان) # # 548ق./1154م. شهرستانه، خراسان بزرگ Descriptor باقلانی , ابوبکر محمد بن طیب (فقیه، اصولى، متکلم اشعرى ـ مالکى و عراقى ), 338 ه‍.ق (بصره )#403 ه‍.ق (بغداد (محل دفن: مقبره باب حرب بغداد)) 338 ه‍.ق (بصره )#403 ه‍.ق (بغداد (محل دفن: مقبره باب حرب بغداد)) Descriptor امام الحرمین جوینی , ابوالمعالی عبدالملک بن عبدالله Abū l-Maʿālī ʿAbd al-Malik ibn ʿAbdallāh al-Ǧuwainī (متکلم اشعری، دانشمند قرن پنجم هجری، اصولی، فقیه شافعی، نخستین استاد نظامیه نیشابور), ‎۴۱۹ق./1029م. جوین، ربع نیشابور # # ۴۷۸ق./1086م. نیشابور ‎۴۱۹ق./1029م. جوین، ربع نیشابور # # ۴۷۸ق./1086م. نیشابور Descriptor فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان Descriptor سعدالدین تفتازانی , مسعود بن عمر (فقیه شافعی و حنفی، ادیب، مفسر، متکلم مکتب اشعری و مکتب ماتریدی؟، منطقی، فیلسوف ارسطویی، شاگرد قطب رازی و عضدالدین ایجی، ایرانی) , 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان 722ق./701ش./1323م. تفتازان، شیروان، استان خراسان شمالی # # 792ق./769ش./1390م. سمرقند، ازبکستان Descriptor ماتریدی , ابو منصور محمد بن محمد Abu Mansur al-Maturidi (موسس مکتب کلامی ماتریدی، متکلم، ، أصولی، فقیه، مفسر قرآن، حنفی) , 238؟. ماترید، سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) ## 333ق./945م. سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) 238؟. ماترید، سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) ## 333ق./945م. سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) Descriptor اعظم عالی زاد، ابوالفضل محمودی Author article specialized 1395-02-12 1396-05-25