اصطلاحنامه مسایل جدید کلامی current debates in Kalam تاریخ علم کلام تاریخ کلام اهل سنت تاریخ الهیات اسلامی ابن سینا: ابوعلی سینا اشاعره (اهل سنت) اصول عقاید معتزله عقاید اشاعره عقاید معتزله ماتریدیه (اهل سنت) معتزله (اهل سنت) اصول اشاعره ابن سینا علم کلام ابونصر فارابی ابن تیمیه(حرانی)، احمدبن عبدالحلیم فخر رازی شهاب الدین سهروردی(شیخ اشراق) ابوحامد غزالی طوسی ابوالحسن اشعری (موسس مکتب اشاعره) ابو منصور ماتریدی Al-Māturīdī ابن رشد ابن مسکویه ابوالهذیل علاف شاه ولی الله دهلوی اشاعره ماتریدیه (پیروان ابوالحسن ماتریدی) Persian تهران شرکت سهامی چاپ رنگین‏‫ ۱۳۲۸ - ‬ موضوع: کلام -- تاریخ<br />ک‍ت‍اب‍ن‍ام‍ه‌<br />‏يادداشت: کتاب حاضر در سال‌های مختلف توسط ناشرین متفاوت منتشر شده است.<br /> text توضیح ترجمه فارسی کتاب: نویسنده در این کتاب بر اساس اصول علمی و مبانی تحقیق به تاریخچه‌ی علم کلام عقلی می‌پردازد. ذکر عوامل و اسباب بروز اختلاف عقاید و آراء، ازدیاد فتاوی، میل به بدعت‌ها و بالاخره ظهور علم کلام از جمله مسائلی است که مورد توجه نویسنده بوده است. یکی از مهم‌ترین مسائلی که در کتاب به بحث گذاشته شده مساله‌ی قضا و قدر و عوامل پدید آمدن آن است. اما مقصود اصلی کتاب، علم کلام عقلی است که به طور مفصل توسط نویسنده تشریح شده است. نویسنده در ابتدا در باب علل پیدایش و تاریخ ظهور کلام، هم‌چنین وجه تسمیه‌ی آن بحث می‌کند، سپس درباره‌ مخالفت‌های شدیدی که فقها و محدثین یا علمای ظاهر نسبت به آن اظهار داشته‌اند، توضیحات مفصلی می‌دهد. پس از این وارد سده چهارم هجری شده و از متکلمین آن قرن به اختصار سخن می‌گوید. نویسنده، سده‌ی پنجم هجری، یعنی پس از زوال عباسیان و روی کار آمدن ترکان و دیلمان را سده‌ی انحطاط و زوال علم کلام می‌داند. در دور دوم علم کلام (اشاعره) که شاخص آن غزالی است با شرح احوال و افکار امام ابوالحسن اشعری آغاز می‌شود. سپس اندیشه‌های غزالی، رازی و آمدی بررسی می‌شود. نویسنده پس از ذکر مسائل کلامی مربوط به اشاعره، به فرقه‌ی ماتریدیه و فلسفه‌ی امام ماتریدی اشاره می‌کند. دور سوم علم کلام نیز دارای نمایندگانی است که نویسنده آرای برجسته‌ترین آن‌ها یعنی ابن رشد، ابن تمیه و شاه‌ ولی‌الله را ارزیابی می‌کند. در بخش دیگر کتاب افکار آن دسته از حکمای اسلامی تحلیل می‌شود که در اثبات مسائل مذهبی بر اصول فلسفه و تطبیق شریعت با منطق و حکمت مقامی تکیه دارند. کسانی چون ابونصر فارابی، ابن سینا، ابن مسکویه، و شیخ اشراق در این دسته قرار می‌گیرند. مطالب بخش پایانی کتاب، نظری اجمالی است در علم کلام که به ارتباط یا عدم ارتباط علم کلام با تفکر یونانی و ویژگی‌های علم کلام در زمانه‌ی نویسنده اختصاص دارد. فخر داعی گیلانی, سید محمدتقى , 1260ش.#1343ش. 1260ش.#1343ش. Translator شبلی نعمانی, محمد (Muhammd Shibli Numani؛ علاّمه شبلى نعمائى؛ متکلم؛ معتزلى و هندى؛ نویسنده، محقق، اسلام‌شناس، ادیب، شاعر، شیفته ادبیات و زبان فارسی و بخصوص حافظ شیرازی؛ از علماى بزرگ هند در قرن اخیر؛ صاحب کتاب «تاریخ علم کلام»), 1274 ه‍.ق/1875م. قریه بندول از توابع اعظمگده، هند#1332 ه‍.ق/1914م. قریه بندول از توابع اعظمگده، هند 1274 ه‍.ق/1875م. قريه بندول از توابع اعظمگده، هند#1332 ه‍.ق/1914م. قريه بندول از توابع اعظمگده، هند Author اشعری , ابوالحسن علی بن اسماعیل (موسس مکتب کلامی اشعری), 260ق/874م.#324ق/936م. 260ق/874م.#324ق/936م. Descriptor غزالی طوسی , ابو حامد محمد‎ بن محمد Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy(امام محمد غزالی، از معروفترین علمای اسلام، متکلم اشعری، ضد فلسفه، طرفدار منطق، شافعی مذهب، از متصوفه و عرفای قرن پنجم هجری، جامع معقول و منقول، رئیس جامع نظامیه بغداد) , 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی 450ق/437ش./1059م. طوس، خراسان رضوی# # 505ق/490ش./1112م. طوس، خراسان رضوی Descriptor ابوالهذیل علاف , محمد بن هذیل (فیلسوف و متکلم معتزلی), 130تا 135ق.بغداد،عراق#226تا235ق.سامرا،عراق 130تا 135ق.بغداد،عراق#226تا235ق.سامرا،عراق Descriptor فخر رازی , محمد بن عمر (فقیه، متکلم، فیلسوف، مفسر و حکیم مسلمان ایرانی، مکتب اشعری، متکلم اشاعره متاخر، شافعی، پیش برنده الهیات فلسفی، مخالف؟ فلسفه), 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان 543ق./1149م. ری، تهران، ایران ## 606ق./1210م. هرات، افغانستان Descriptor ابن تیمیه, احمد بن عبد الحلیم (Ibn Taymiyya؛ موسس مکتب سلفیه و بنیان‌گذار نظری وهابیت، مخالف فلسفه، منطق، عرفان و تصوف), 661ق/1263م. ##728ق/1328م. 661ق/1263م. ##728ق/1328م. Descriptor ابن رشد (فیلسوف), محمد بن احمد (Averroes؛ ابن رشد الحفید، فیلسوف ارسطویی), ۵۲۰ق. قرطبه (کوردوبای کنونی)، اندلس (اسپانیا)#‎۵۹۵ق. شهر مراکش، کشور مراکش (مغرب) ۵۲۰ق. قرطبه (کوردوبای کنونی)، اندلس (اسپانیا)#‎۵۹۵ق. شهر مراکش، کشور مراکش (مغرب) Descriptor شاه ولی الله دهلوی , احمد بن عبد الرحیم (پیشوای حنفیان هند، دانشمند مسلمان، اهل سنت،قرآن‌شناس، محدث، فقیه، متکلم، از پرآوازه‌ترین شخصیت‌هاى فکرى و فرهنگى قرن دوازدهم در شبه قارّه هند، بزرگ مکتب دیوبندی: [مکتب ماتریدی + مذهب حنفی + طریقت تصوف چشتیه]؛ موثر بر جریان قرآنیان=قرآنیون شبه قاره هند) , 1114ق. مضفرنگر در نزدیک دهلی، هند #1176 ق. 1114ق. مضفرنگر در نزدیک دهلی، هند #1176 ق. Descriptor مسکویه رازی, ابوعلی احمد بن محمد بن یعقوب (Abū ʿAlī Miskawayh؛ فیلسوف، ادیب، مورخ و منشی آل بویه، تشیع فلسفی), 326؟ق.ری،ایران#421؟ق.اصفهان،ایران 326؟ق.ری،ایران#421؟ق.اصفهان،ایران Descriptor فارابی , ابونصر محمد بن محمد (Alfarabi، معلم ثانی، فیلسوف مشائی، تشیع فلسفی), -257ق/ 870م#339ق/950م -257ق/ 870م#339ق/950م Descriptor ابن سینا, حسین بن عبدالله (Ibn Sina؛ Avicenna؛ شیخ الرئیس، فیلسوف مشهور مشائی، شیعه و ایرانی), ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) ۳۷۰ق/359ش./981م. (افشنه بخارا)# # ۴۲۸ق/416ش./1038م. (همدان) Descriptor سهروردی (شیخ اشراق), شهاب الدین یحیی بن حبش (با عمر بن محمد سهروردی عارف اشتباه نشود، مؤسس مکتب‌ اشراق، احیاگر حکمت خسروانی، خواهرزاده عمر بن محمد سهروردی عارف), -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه -549ق/1155م. سهرورد، زنجان، ایران##587ق/1191م. حلب، سوریه Descriptor ماتریدی , ابو منصور محمد بن محمد Abu Mansur al-Maturidi (موسس مکتب کلامی ماتریدی، متکلم، ، أصولی، فقیه، مفسر قرآن، حنفی) , 238؟. ماترید، سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) ## 333ق./945م. سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) 238؟. ماترید، سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) ## 333ق./945م. سمرقند، ازبکستان(خراسان بزرگ=ماوراءالنهر) Descriptor محمد ش‍ب‍ل‍ی‌ ن‍ع‍م‍ان‍ی‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌: م‍ح‍م‍دت‍ق‍ی‌ فخر داع‍ی‌گ‍ی‍لان‍ی‌ Author Metadata Translation effect ‏‫‬‭۲۹۷/۴۹ ‏‫‭BP۲۰۰/۸‏‫‬‭/ش۲ت۲۰۴۱ ۱۳۲۸ http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861254 1397-11-08 1404-11-10