اصطلاحنامه علوم قرآنی ‫قم ‫مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر تبليغات اسلامي ‫1391 ‫سبط حيدر اعجازي ‫چکيده : نور و ظلمت، دو مبحث مهم قرآني است که نويسنده نيز در اين پژوهش سعي کرده با مراجعه به آيات قرآن و حال و هواي حاکم بر فضاي فرهنگ قرآني، مفهوم و مصاديق نور و ظلمت در قرآن کريم مورد شرح و بررسي قرار دهد. سپس شايع‌ترين مصاديق نور و ظلمت و موانع، آثار و ويژگي‌هاي آن دو را از منظر قرآن کريم تجزيه و تحليل کند. در فصل آغازين اين تحقيق، کليات پژوهش آمده و معناي لغوي و اصطلاحي و واژه‌هاي نور و ظلمت و اقسام نور مادي و معنوي، اقسام فلسفي، اعتقادي و اخلاقي نور و ظلمت و مفاهيم آن‌ها بيان گرديده است. فصل دوم به بيان مراتب نور و ظلمت اختصاص يافته است. نويسنده مراتب تکويني نور از جمله نور خدا، نور مجردّات، نور ماديات و مراتب ارزش (اختياري) آن، همچنين مراتب تکويني ظلمت در جمادات، حيوانات و انسان‌ها و مراتب ارزشي ظلمت (مراتب اختياري آن) مانند شرک، نفاق، کفر و فسق را شرح داده است. در ادامه اين پژوهش، نويسنده عوامل ايجاد و موانع نور و ظلمت را از منظر قرآن کريم در فصل سوم مورد شرح و بررسي قرار مي‌دهد و اموري مانند قرآن، پيامبر اکرم(، ائمه معصومين(، ايمان، عمل صالح و علم را از عوامل دستيابي به نور تلقي کرده و هواپرستي، حب دنيا، کبر و غرور، تقليد کورکورانه، ارتداد، لجاجت، دروغ و افترا در رهبري و هدايت‌گري را از موانع دستيابي به نور معرفي مي‌نمايد. نويسنده در فصل چهارم مي‌کوشد به درستي آثار و ويژگي‌هاي نور و ظلمت مانند آثار مادي و غير مادي، و همچنين آثار و ويژگي‌هاي نور حقيقي (خداوند) مانند جاودانگي آن، اعجاز آن، کمال مطلق بودن آن، قيوم بودن، جامعيت آن بيان کند و در ادامه، آثار ظلمت در دنيا مانند قساوت قلب، خيانت، فراموشي و غفلت، گمراهي، طغيان و اضطراب و آثار اخروي ظلمت مانند گرفتار شدن در عذاب‌هاي اخروي تبيين کند. بحث پاياني تحقيق، شرح و تفسيري اجمالي از آيات و روايات متعدد در خصوص نور و ظلمت است. text --- --- Author Thesis portal_lib 1396-09-16