نیکی به والدین عرفان عملی و اخلاق وظایف والدین احترام به والدین اطاعت از والدین احسان به پدر و مادر حق پدر و مادر Persian .[1]طباطبائی، محمد حسین،( ترجمه) المیزان، ج 13، آیه 14 و 23 اسراء.<br />[2]. انعام، 151، همچنین در روایتی از امام باقر (ع) وارد شده است که "به والدین بر و نیکی کنید چه فاجر باشد و چه نیکوکار، بحار الانوار، ج 71، ص 56 ، چاپ وفا، بیروت .<br />[3]. عنکبوت، 8؛ لقمان، 15، در این ادامه همین مطلب دارد: ولى با آن دو، در دنیا به طرز شایسته‏اى رفتار کن‏.<br />[4]. "لا طاعة لمخلوق فی معصیة‌ الخالق"؛ نهج البلاغه، قصار الحکم، ش 165.<br />[5]. "اِنَّ لِلْوالِدِ عَلَی الْوَلَدِ حَقّاً … فَحَقُّ الْوالِدِ اَنْ یُطیعَهُ فی کُلِّ شَیْءٍ اِلّا فی مَعْصِیَةِ اللهِ"، نهج البلاغه، کلمات قصار، ش 399.<br />[6]. مجلسی، بحار الانوار، ج 71، ص 72.<br />[7]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1،ص 966 مسئله 1741.<br />[8]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص 769 مسئله 1406.<br />.[9] مرحوم شهید در قواعد فرموده: ‌شکی نیست که هر آن چیزی که نسبت به بی گانگان واجب یا حرام است، نسبت به پدر و مادر واجب است و پدر و مادر ویژگی هایی نیز دارند که از این قرار است:<br />اوّل: مسافرت مباح یا مستحب بدون اذن و رضایت پدر و مادر حرام است.<br />دوم: اطاعت پدر و مادر در هرحال واجب است حتی درمورد شبهه؛ زیرا ترک شبهه مستحب و اطاعت آن دو واجب است.<br />سوم: اگر پدر و مادر او را صدا زدند و اوّل وقت نماز است، خواندن نماز را تأخیر اندازد و جواب آن دو را بگوید.<br />چهارم: اگر از حضور به جماعت منع کردند، اقرب آن است که لازم نباشد قبول، مگر هر گاه بر والدین شاق باشد، مثل آن که در تاریکى شب در وقت عشا یا صبح برود.<br />پنجم: در صورتی که جهاد واجب کفایی باشد نه تعیینی، می توانند او را از رفتن به جهاد منع کنند.<br />ششم: اگر مشغول نماز نافله باشد و پدر و مادر او را صدا بزنند باید نمازش را قطع نموده و جواب بدهد.<br />هفتم: اگر پدر اجازه ندهد فرزند نمی تواند روزه مستحبی بگیرد، همه اینها درحد توان و قدرت است. نک: القواعد و الفوائد، ج ‏2، ص 47- 49.<br /> .[10]نک: وسائل الشیعه، چاپ اسلامیه. ج 14، ص 11- 120.<br />[11]. مجلسی، بحار الانوار، ج 71، باب حقوق والدین ؛ کافی، ج 2، 159.<br />[12]. شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، چاپ اسلامیه. ج 14، ص 112، ح 253000، "مَنْ أَعْظَمُ النَّاسِ حَقّاً عَلَى الرَّجُلِ قَالَ وَالِدُه"‏.<br /> .[13]صدوق، معانی الاخبار، ج 1،ص 257 ، چاپ جامعه مدرسین.<br />.[14] البته باید توجه داشت که فقها در باره این که اطاعت از پدر و مادر واجب است یا اذیت کردن آنان حرام است، بحث هایی نموده اند. بعضی از آنان این دیدگاه را مطرح کرده اند که اطاعت واجب نیست، اما اذیت حرام است، آنان فرموده اند: کاری که موجب اذیت والدین شود و بر فرزند واجب نبوده باشد، باید آن کار را مرتکب نشود و یا از پدر و مادر مخفی دارد یا آن‌ها را راضی کند، ولی اطاعت آنان به عنوان اطاعت والدین وجوبی ندارد (بلکه اذیت آنان حرام است). تبریزی جواد، ‌استفتائات جدید، مسئله 2230،‌ چاپ اوّل انتشارات سرور؛ فاضل محمد، جامع المسائل، ‌ج 1، مسئله 2188؛ امام خمینی، توضیح المسائل مراجع، ج 2،مسائل متفرقه، مسئله 85، چاپ اوّل، انتشارات اسلامی، ص 675.<br />[15] نک: مرحوم میرزای قمی در جامع الشتات فی أجویة السؤالات، ج‏1، ص 241. ایشان می فرماید: هر گاه مردد شود میان رضا جویى پدر و مادر و جمع ممکن نباشد دور نیست که رضاى والده را مقدم دارد بر رضاى پدر.<br />.[16] "قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ الْوَالِدِ قَالَ أَنْ تُطِیعَهُ مَا عَاشَ فَقِیلَ مَا حَقُّ الْوَالِدَةِ فَقَالَ هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ لَوْ أَنَّهُ عَدَدَ رَمْلِ عَالِجٍ وَ قَطْرِ الْمَطَرِ أَیَّامَ الدُّنْیَا قَامَ بَیْنَ یَدَیْهَا مَا عَدَلَ ذَلِکَ یَوْمَ حَمَلَتْهُ فِی بَطْنِهَا"، مستدرک‏الوسائل، ج 15، ص 204، روایت 18014 - 19. text Author question and answer adult specialized 1395-10-27 1396-11-02