خلافت یزید حکومت یزید بیعت با یزید ث. امام سوم(حضرت امام حسین ع) Persian [۱] العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۷ .<br />[۲] العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۷ ، تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۳ .<br />[۳] الاستيعاب : ج ۱ ص ۴۴۱.<br />[۴] مغيره در سال ۵۰ ق ، در گذشت . او در سال ۴۵ ، پيش معاويه رفت و اين ، همان سالى است كه انديشه بيعت گرفتن براى يزيد ، با اشاره مغيره ، در ذهن معاويه پديد آمد (الغدير : ج ۱۰ ص ۲۲۸ ، پانوشت) .<br />[۵] البداية و النهاية : ج ۸ ص ۷۹ ، و همانند اين گزارش در : تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۱ .<br />[۶] علّامه امينى در پاورقى نوشته است : آيا كسى نبود كه از مغيره بپرسد : پيامبر صلى الله عليه و آله نيز اين دو دستگى و اختلاف و ريختن خون هاى حرام به خاطر منصوب نشدن خليفه را مى دانست . پس چرا امّت را به حال خود رها كرد و ـ به باور او و سياستمداران طرفدار انتخابات ـ جانشينى انتخاب نكرد ؟ (الغدير : ج ۱ ص ۲۲۹ ، پانوشت) .<br />[۷] بغدادى ، صاحب خزانه الأدب ، اين شعر را چنين آورده است :<br /> مانند مرا گواه راز و اسرار بگير<br /> و در برابر دشمنانم و اين قوم ، خشمت را آشكار كن (خزانة الأدب : ج ۱ ص ۳۲) .<br />[۸] تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۲ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۰۹ ، تاريخ دمشق : ج ۳۸ ص ۲۱۲ .<br />[۹] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۸۸ .<br />[۱۰] بقره : آيه ۲۸۵ .<br />[۱۱] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۱ .<br />[۱۲] مقاتل الطالبيّين : ص ۸۰ .<br />[۱۳] ابن عبد البرّ در الاستيعاب (ج ۲ ص ۳۷۲) مى گويد : عبد الرحمان ، پيامبر صلى الله عليه و آله را درك كرده بود و از جنگ آوران و دليران قريش به شمار مى آمد و فضيلت و ديندارى و بخشندگى داشت و فقط به خاطر مخالفت با برادرش «مهاجر» ، از على عليه السلام روگردان بود ؛ چرا كه برادرش مهاجر ، دوستدار على عليه السلام بود و با او در جنگ جمل و صفّين ، شركت كرده بود ؛ اما عبد الرحمان در جنگ صفّين ، با معاويه بود و ابن حجر در الإصابة (ج ۵ ص ۲۷) مى گويد : وى در نظر مردم شام ، مقامى بزرگ داشت .<br />[۱۴] الأغانى : ج ۱۶ ص ۲۰۹ .<br />[۱۵] الاستيعاب : ج ۱ ص ۳۷۳ ش ۱۴۱۰ . نيز ، ر . ك : تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۲۲۷ .<br />[۱۶] عبيد اللّه در پايان سال ۵۳ هجرى ، در ۲۵ سالگى ، عازم خراسان شد (تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۲۹۷) .<br />[۱۷] غوطه ، باغستان پهناور و معروفى در نزديكى دمشق بوده است . ر .ك : لسان العرب : ح۷ ص۳۶۶ «غوط» .<br />[۱۸] تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۵ ، تاريخ دمشق :ج ۸ ص ۲۳۱ ، البداية و النهاية : ج ۸ ص ۷۹ ، الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۱۴ .<br />[۱۹] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۱۳ .<br />[۲۰] تاريخ دمشق : ج ۲۱ ص ۲۲۳ .<br />[۲۱] احقاف : آيه ۱۷ .<br />[۲۲] العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۷ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۱۱ .<br />[۲۳] اين تُرّهات دروغ را مقايسه كنيد با آنچه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره اين مطرود پسر مطرود (مروان بن حكم) فرموده است : «الوزغ بن الوزغ ، اللعين ابن اللعين ، مارمولك پسر مارمولك! ملعون پسر ملعون!» (المستدرك على الصحيحين : ج ۴ ص ۴۷۹ . نيز ، ر . ك : الصواعق المحرقة : ص ۱۰۸ ، شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد : ج ۲ ص ۵۶ ، حياة الحيوان : ج ۲ ص ۳۹۹).<br />[۲۴] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۷ .<br />[۲۵] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۹ .<br />[۲۶] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۱ .<br />[۲۷] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۲ نيز ، ر . ك : همين دانش نامه : ج ۳ ص ۱۰ ح ۷۴۳ .<br />[۲۸] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۱ ـ ۲۰۲ .<br />[۲۹] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۱ ـ ۲۰۲ .<br />[۳۰] انفال : آيه ۷۵ .<br />[۳۱] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۱۹۴ ، جمهرة الخطب : ج ۲ ص ۲۴۹ .<br />[۳۲] الإصابة : ج ۴ ص ۲۷۶ ش ۵۱۶۷ .<br />[۳۳] جُرْف، منطقه اى در سه ميلى مدينه به سمت شام است(معجم البلدان: ج۲ ص۱۲۸). نيز، ر.ك: نقشه شماره ۳ در پايان جلد ۵.<br />[۳۴] . آيا باور مى كنيد كه محمّد صلى الله عليه و آله امّتش را همانند گله اى بدون چوپان رها كند ، ولى معاويه به چنين كارى رضايت ندهد ؟ هرگز! چنين نيست كه پيامبر رحمت صلى الله عليه و آله ، امّت را آن گونه كه آنها مى پندارند ، رها نموده باشد . آرى ، آنان وصيّت پيامبر صلى الله عليه و آله را پشت سر انداختند .<br />[۳۵] أطنب فى الكلام : در سخن گفتن ، مبالغه كرد ؛ كوشيد كلامى كامل گويد (الصحاح : ج ۱ ص ۱۷۲ «طنب») .<br />[۳۶] در الإمامة و السياسة ، «النعت» به جاى «البيعة» آمده است .<br />[۳۷] در الإمامة و السياسة ، «مَحَلتَ» به جاى «بخلت» آمده است .<br />[۳۸] در الإمامة و السياسة ، «اسم» به جاى «أتمّ» آمده است .<br />[۳۹] المهارشة بالكلاب : سگ ها را به جان يكديگر انداختن (الصحاح : ج ۳ ص ۱۰۲۷ «حرش») .<br />[۴۰] القينة : كنيز ؛ چه آوازه خوان باشد و چه نباشد (الصحاح : ج ۶ ص ۲۱۸۶ «قنن») .<br />[۴۱] در الإمامة و السياسة ، «باصرا» به جاى «ناصرا» آمده است .<br />[۴۲] در الإمامة و السياسة : «تَقدَحُ» به جاى «تقدّر» آمده است .<br />[۴۳] ولات حين مناص : ديگر فرصتى براى درنگ يا راهى براى گريز نيست (الصحاح : ج ۳ ص ۱۰۶۰ «نوص») .<br />[۴۴] اين كلمه ، برگرفته از الإمامة و السياسة است .<br />[۴۵] در الإمامة و السياسة ، «أما» به جاى «ما» آمده است .<br />[۴۶] حشر : آيه ۲ .<br />[۴۷] حشر : آيه ۲.<br />[۴۸] اشاره به آيه ۳۳ از سوره احزاب (آيه تطهير) است .<br />[۴۹] «تحلُّم» كه در متن عربى آمده ، به اين معناست كه كسى وانمود كند كه بردبار است و به سختى جلوى خود را بگيرد تا مبادا رفتارى بر خلاف بردبارى ، از او سر بزند .<br />[۵۰] منظورش ماجراى حَكَميّت است كه به سود معاويه انجاميد .<br />[۵۱] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۰۴ ـ ۲۱۲ ، تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۳۰۳ . نيز ، ر . ك : المعجم الكبير : ج ۱۹ ص ۳۵۶ ح ۸۳۳ .<br />[۵۲] بطن مَرّ ، يكى از مناطق مكّه است كه دو بيابان نخله در آن به هم پيوسته و يك وادى شده اند (معجم البلدان : ج ۱ ص ۴۴۹) . نيز ، ر. ك: نقشه شماره ۳ در پايان جلد ۵ .<br />[۵۳] الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۱۱ ، العقد الفريد : ج ۳ ص ۳۵۹ .<br />[۵۴] رَوحاء ، جايى است كه وقتى تُبَّع از جنگ با مردم مدينه بازگشت و قصد مكّه را داشت ، در آن جا فرود آمد و اقامت كرد و و چون همان جا استراحت نمود ، آن را «روحاء» ناميد (معجم البلدان : ج ۳ ص ۷۶) . نيز ، ر . ك : نقشه شماره ۳ در پايان جلد ۵ .<br />[۵۵] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۱۲ .<br />[۵۶] بقره : آيه ۵۶ .<br />[۵۷] شعرا : آيه ۲۲۷ .<br />[۵۸] تاريخ الطبرى : ج ۵ ص ۴۸۰ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۸۸ ، البداية و النهاية : ج ۸ ص ۲۱۶ ، فتح البارى : ج ۱۳ ص ۷۰ .<br />[۵۹] تاريخ دمشق : ج ۲۷ ص ۴۲۹ .<br />[۶۰] تاريخ دمشق : ج ۲۷ ص ۴۲۷ ، الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۸۸ ، الإصابة : ج ۴ ص ۵۸ .<br />[۶۱] الكامل فى التاريخ : ج ۲ ص ۵۸۸ ، البداية و النهاية : ج ۸ ص ۲۱۶ .<br />[۶۲] الإمامة و السياسة : ج ۱ ص ۲۲۴ .<br />[۶۳] صبح الأعشى : ج ۶ ص ۳۸۸ .<br />[۶۴] الغدير : ج ۱۰ ص ۲۲۷ ـ ۲۵۶ .<br />[۶۵] علّامه امينى، در اين نوشتار ، نقل هاى تاريخى را از مصادر مشهور ، گردآورى كرده و نظم خوب و زيبايى به آنها داده است . طبعا دور از واقعيّت نيست كه در برخى از اين نقل ها ، افزوده هايى از سوى قصّه پردازان نيز وجود داشته باشد .<br /> منبع : دانشنامه امام حسین(ع)، ج 3، ص 92-149 text امام سوم (سید الشهداء), حسین بن علی (ع), 4-۶۱ ق 4#۶۱ ق Descriptor خلیفه اموی , یزید بن معاویه (دومین خلیفه اموی، خلافت از 60 تا 64 هجری قمری، آمر قتل امام سوم حضرت سیدالشهدا علیه السلام), 25#64 25#64 Descriptor Author question and answer adolescent adult juvenile specialized 1395-09-01 1396-05-26