بشارت مومنین به بهشت عشره مبشره حدیث عشره مبشره Persian ,[۱]. مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۴۱۰، ح ۱۶۷۵.,[۲]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۴۹.,[۳]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷.,[۴]. مسند أبى یعلى، ج ۲، ص ۳۸۲، ح ۸۳۱.,[۵]. صحیح ابن حبّان، ج ۱۵، ص ۴۶۳، ح ۷۰۰۲.,[۶]. السنن الکبرى، ج ۵، ص ۵۶، ح ۸۱۹۴.,[۷]. الآحاد و المثانى، ج ۱، ص ۱۸۲، ح ۲۳۲.,[۸]. در سند روایت، نام او «عبد العزیز بن محمّد بن عبید الدراوردى» آمده است. در کتب رجالى اهل سنّت، در باره او چنین آمده است: «عبد العزیز بن محمّد بن عبید الدراوردى أبو محمّد المدنى، کان ثقة کثیر الحدیث یغلط» (الطبقات الکبرى، ج ۵، ص ۴۲۴؛ تهذیب الکمال، ج ۱۸، ص ۱۸۷ الرقم ۳۴۷۰). ابن حجر گفته است: «صدوق، کان یحدّث من کتب غیره فیخطى» (تقریب التهذیب، ص ۶۱۵). نسایى گفته است: «لیس بقوى و قال أبو زرعة: سیئ الحفظ» (تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۴۴۸ الرقم ۴۸۲۵). ابو حاتم نیز گفته است: «لا یحتجّ به» (میزان الاعتدال، ج ۲، ص ۶۳۴ الرقم ۵۱۲۵).,[۹]. ر. ک: الغدیر، ج ۱۰، ص ۱۲۲.,[۱۰]. الاستیعاب، ج ۲، ص ۳۹۰ الرقم ۱۴۵۵؛ تهذیب الکمال، ج ۱۷، ص ۳۲۸ الرقم ۳۹۲۳.,[۱۱]. ر. ک: تدریب الراوى، ص ۲۶۵.,[۱۲]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۴۹.,[۱۳]. او خود در کتب جرح و تعدیل، مستور شمرده شده و راوى از او یعنى محمّد بن طلحه هم توسّط ابن معین و دیگران، تضعیف شده است (ر. ک: فتح المغیث، ص ۱۳۵ ـ ۱۴۵؛ تهذیب التهذیب، ج ۵، ص ۱۴۴).,[۱۴]. مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۳۹۷، ح ۱۶۲۹.,[۱۵]. این روایت، از متفرّداتى است که نوه او از وى نقل کرده است و مضمون آن به صورت مضطرب، نقل شده است.,[۱۶]. المعجم الأوسط، ج ۴، ص ۳۳۹، ح ۴۳۷۴.,[۱۷]. طریق این روایت، واحد است و زیاد بن علاقه هم منحرف از اهل بیت علیهم السلام بوده است (ر. ک: تهذیب التهذیب، ج ۲، ص ۲۲۷ الرقم ۲۴۴۶). همچنین حسن بن صالح، ذم هاى بسیار دارد (ر. ک: تهذیب التهذیب، ج ۱، ص ۵۵۴ ـ ۵۵۶).,[۱۸]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷.,[۱۹]. وى به تصریح نسایى ضعیف شمرده شده است (ر. ک: الضعفاء و المتروکون، ص ۲۳۶).,[۲۰]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۱، ح ۴۶۴۸.,[۲۱]. «روى عن البخارى و صرّح النسائى و الدارقطنى بعدم صحّة الطریق» (الضعفاء الکبیر، ج ۲، ص ۲۶۷. نیز، ر. ک: فضائل الصحابة، نسایى، ص ۲۸؛ العلل، دارقطنى، ج ۴، ص ۴۰۹).,[۲۲]. المعجم الأوسط، ج ۲، ص ۲۸۹، ح ۲۰۰۹.,[۲۳]. «هذا الطریق من منفردات رواته» (المعجم الأوسط، ج ۲، ص ۲۸۹ ـ ۲۹۰) و «محمّد بن بکیر الحضرمى صاحب الغرائب» (تهذیب التهذیب، ج ۵، ص ۵۰ الرقم ۶۷۹۴).,[۲۴]. ر. ک: الإفصاح، ص ۷۱؛ تلخیص الشافى، ج ۳، ص ۲۴۱.,[۲۵]. ر. ک: تدریب الراوى، ص ۲۶۵. گفتنى است که علما، تمام شرایط شاهد را براى راوى هم معتبر شمرده اند و متّهم بودن راوى به تعریف از خودش، یکى از موانع پذیرش روایت، دانسته شده است. اجماع فقها در این موضوع، ثابت است (ر. ک: الفقه الإسلامى و أدلّته، ج ۸، ص ۶۰۴۱).,[۲۶]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۴۹.,[۲۷]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷؛ مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۴۱۰، ح ۱۶۷۵.,[۲۸]. مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۳۹۸، ح ۱۶۳۱.,[۲۹]. المعجم الأوسط، ج ۱، ص ۲۶۷، ح ۸۶۹ و ج ۲، ص ۲۸۹، ح ۲۰۰۹.,[۳۰]. سنن الترمذى، ج ۵، ص ۶۴۷، ح ۳۷۴۷؛ مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۴۱۰، ح ۱۶۷۵.,[۳۱]. سنن أبى داوود، ج ۴، ص ۲۱۲، ح ۴۶۶۹.,[۳۲]. الآحاد و المثانى، ج ۱، ص ۱۸۲، ح ۲۳۲؛ جزء ابن عاصم، ص ۸۰.,[۳۳]. صحیح البخارى، ج ۳، ص ۱۳۸۷، ح ۳۶۰۱، صحیح مسلم، ج ۴، ص ۱۹۳۰، ح ۱۴۷؛ فضائل الصحابة، نسایى، ص ۴۵، ح ۱۴۸؛ مسند ابن حنبل، ج ۱، ص ۳۵۸، ح ۱۴۵۳؛ السنن الکبرى، ج ۵، ص ۷۰، ح ۸۲۵۲.,[۳۴]. از جمله: «إنّ سعدا کره تزکیة نفسه لأنّه أحد العشرة» (فتح البارى، ج ۷، ص ۱۲۹)، «إنّ نفى سماعه ذلک، لا یدلّ على نفى البشارة لغیره» (شرح صحیح مسلم، نووى، ج ۶، ص ۱۶۴)، «أى البشارة وقعت حینما کان یمشى عبد اللّه بن سلام بخلاف بشارات غیره» (مرقاة المفاتیح، ج ۵، ص ۶۲۲) و «إنّ سعدا قال ذلک بعد موت المبشَّرین و لم یتأخّر إلّا سعدا و سعیدا» (فتح البارى، ج ۷، ص ۱۳۰).,[۳۵] الاحتجاج، ج ۱، ص ۳۷۶، ح ۷۰؛ بحار الأنوار، ج ۳۲، ص ۲۱۶، ذیل، ح ۱۷۱., منبع : بهشت و دوزخ در نگاه قرآن و حدیث، ج 1، ص 773 ـ 783 text Author question and answer adolescent adult juvenile specialized 1395-08-21 1396-06-09