علامه حلی فقه تطبیقی فقه استدلالی اعتکاف روزه روزه مسافر احکام روزه آداب روزه علامه حلی فقه جعفری اصول فقه شیعه کتب فقه شیعه کتب فقه استدلالی شیعه Arabic قم م‍وس‍س‍ه‌ آل‌ال‍ب‍ی‍ت‌(ع‍ل‍ی‍ه‍م‌ال‍س‍لام‌) لاح‍ی‍اآ ال‍ت‍راث‌ 1416ق=1373. , [تتمه القاعده الاولی فی العبادات], کتاب الصوم, [المقدمه], الفصل الاول فی النیه, مساله ١:شرط صحه الصوم:النیه, مساله ٢:الصوم ان کان معینا باصل الشرع کرمضان،کفی فیه نیه القربه, فروع:, ا-لا بد من نیه الفرض و ان کان الصوم معینا کرمضان, ب-لیس للمسافر ان یصوم رمضان بنیه انه منه او من غیره, ج-لو نوی الحاضر فی رمضان صوما مطلقا،وقع عن رمضان اجماعا., د-شرط النیه الجزم،, مساله ٣:وقت النیه فی المعین کرمضان و النذر المعین:من اول اللیل الی ان یطلع الفجر, فروع:, ا-لو نوی ای وقت کان من اللیل اجزا؛, ب-تجوز مقارنه النیه لطلوع الفجر؛لان محل الصوم النهار،, ج-یجوز ان یفعل بعد النیه ما ینافی الصوم الی قبل الفجر،, د-لو نوی الصوم فی رمضان،ثم نوی الخروج منه بعد انعقاده،, ه‍-لو شک هل یخرج ام لا،لم یخرج؛لانه لا یخرج مع الجزم،فمع الشک اولی،, مساله ۴:الواجب غیر المعین کالقضاء و النذر المطلق،یستمر وقت النیه فیه الی الزوال, مساله ۵:وقت النیه لصوم النافله من اللیل،و یمتد الی الزوال, مساله ۶:جوز الشیخ تقدیم نیه رمضان خاصه بیوم او ایام, مساله ٧:جوز اصحابنا فی رمضان صومه بنیه واحده فی اوله لصومه اجمع, مساله ٨:یستحب صوم ٣یوم الشک من شعبان اذا لم یر الهلال, فروع:, ا-لو نوی انه یصومه من رمضان،کان حراما،, ب-لو نوی الافطار لاعتقاد انه من شعبان،فبان من رمضان قبل الزوال و لم یتناول،نوی الصوم الواجب،, ج-لو اخبره عدل واحد برویه الهلال،و اوجبنا الشاهدین،فنوی انه من رمضان،لم یجزیه لو بان منه., د-لو نوی لیله الثلاثین من رمضان انه ان کان غدا من رمضان فانه صایم،, ه‍-لو نوی یوم الشک عن فرض علیه،اجزاه من غیر کراهه،, و-صوم الصبی شرعی،و ینعقد بنیته ۴،, الفصل الثانی فیما یمسک عنه الصایم, الاول:یجب الامساک عن الاکل و الشرب نهارا من طلوع الفجر الثانی الی غروب الشمس, فروع:, ا-بقایا الغذاء المتخلفه بین اسنانه ان ابتلعها عامدا نهارا،فسد صومه،, ب-الریق اذا جری علی حلقه علی ما جرت العاده به،لا یفطر؛, ج-لو ابتلع النخامه المجتلبه من صدره او راسه،لم یفطر؛, د-حکم الازدراد حکم الاکل،, الثانی:الجماع،, الثالث:الانزال نهارا عمدا مفسد،, الرابع:ایصال الغبار الغلیظ الی الحلق اختیارا،, الخامس:من اجنب لیلا و تعمد البقاء علی الجنابه حتی یطلع الفجر من غیر ضروره و لا عذر،, فروع:, ا-لو طلع علیه الفجر و هو مجامع،نزع من غیر تلوم،, ب-لو طلع الفجر و فی فمه طعام،لفظه،, ج-قال ابن ابی عقیل:ان الحایض و النفساء لو طهرتا لیلا،, السادس:لو اجنب لیلا،ثم نام ناویا للغسل حتی اصبح،صح صومه., السابع:القیء عمدا مبطل للصوم, الثامن:اختلف علماونا فی الاحتقان بالمایعات هل هو مفسد ام لا؟, فروع:, ا-لو داوی جرحه فوصل الدواء الی جوفه،افسد صومه عند الشیخ ٣،, ب-لو جرح نفسه برمح فوصل الی جوفه،او امر غیره بذلک،, ج-لو قطر فی اذنه دهنا او غیره،لم یفطر؛, د-لو قطر فی احلیله دواء او غیره،لم یفطر،, التاسع:قال الشیخان:الکذب علی الله تعالی،و علی رسوله و الایمه, العاشر:الارتماس فی الماء،, الحادی عشر:قال المفید و ابو الصلاح:السعوط ١الذی یصل الی الدماغ, مساله ٩:یکره مضغ العلک،و لیس محرما, مساله ١٠:لا باس بما یدخله الصایم فی فمه اذا لم یتعد الحلق, مساله ١١:و لا باس بالسواک للصایم, تذنیب:یجوز ان یتسوک بالماء و بالمبلول به, مساله ١٢:انما یبطل الصوم بالمفطرات لو وقع عمدا, مساله ١٣:قد سبق ٢انه لو نوی الافطار بعد انعقاد الصوم،لم یفطر, الفصل الثالث فیما یوجب القضاء و الکفاره او القضاء خاصه, مساله ١۴:الجماع عمدا فی فرج المراه یوجب القضاء و الکفاره, مساله ١۵:و یفسد [الجماع] صوم المراه اجماعا،و علیها الکفاره مع المطاوعه, فروع:, ا-لو اکره زوجته علی الجماع،وجب علیه کفارتان،و لا شیء علیها؛, ب-لو وطا المجنون،, ج-لو زنی بامراه،فان طاوعته،فکفارتان علیهما معا،و ان اکرهها، فعلیه کفاره., د-لو اکرهته علی الجماع،, مساله ١۶:لو وطا امراته او اجنبیه فی دبرها فانزل،وجب علیه القضاء و الکفاره اجماعا, فروع:, ا-لو وطا غلاما فانزل،لزمته الکفاره،, ب-لو وطا فی فرج بهیمه فانزل،وجب القضاء و الکفاره،, ج-ان اوجبنا الکفاره علی الواطی دبرا،وجب علی المفعول؛, مساله ١٧:لو انزل عند الملاعبه او الملامسه او التقبیل،او استمنی بیده،لزمه القضاء و الکفاره, فروع:, ا-لو نظر او تسمع لکلام او حادث فامنی،, ب-قال ابو الصلاح:لو اصغی فامنی،, ج-لو قبل او لمس فامذی،لم یفطر-, د-لو تساحقت امراتان،فان لم تنزلا،فلا شیء سوی الاثم،, ه‍-لو طلع الفجر و هو مجامع فاستدامه،وجب القضاء و الکفاره, مساله ١٨:و یجب بالاکل و الشرب عامدا مختارا فی نهار رمضان, مساله ١٩:و یجب بایصال الغبار الغلیظ و الرقیق الی الحلق عمدا:, مساله ٢٠:لو اجنب لیلا،و تعمد البقاء علی الجنابه حتی طلع الفجر،وجب علیه القضاء و الکفاره, تذنیب:لو اجنب ثم نام غیر ناو للغسل حتی طلع الفجر،وجب علیه القضاء و الکفاره, مساله ٢١:اوجب الشیخان بالارتماس القضاء و الکفاره ۵, مساله ٢٢:اوجب الشیخان القضاء و الکفاره بتعمد الکذب علی الله تعالی, مساله ٢٣:و القضاء الواجب هو یوم مکان یوم خاصه عند عامه العلماء ٣, مساله ٢۴:و الکفاره عتق رقبه او صیام شهرین متتابعین او اطعام ستین مسکینا علی التخییر عند اکثر علماینا, تذنیب:الاولی الترتیب, مساله ٢۵:صوم الشهرین متتابع عند علماینا اجمع, مساله ٢۶:الواجب فی الاطعام مد لکل مسکین, مساله ٢٧:قد بینا ان الکفاره مخیره, مساله ٢٨:لو عجز عن الاصناف الثلاثه،صام ثمانیه عشر یوما, فروع:, ا-حد العجز عن التکفیر:, ب-لا یسقط القضاء بسقوط الکفاره مع العجز،, ج-اختلفت عباره الشیخین هنا،, د-اطلق الشیخ-رحمه الله-صوم ثمانیه عشر یوما ٣., ه‍-لو عجز عن صیام شهرین،و قدر علی صوم شهر مثلا،ففی وجوبه او الاکتفاء بالثمانیه عشر یوما اشکال., مساله ٢٩:و انما تجب الکفاره فی صوم تعین وقته اما باصل الشرع، کرمضان،او بغیره،کالنذر المعین, مساله ٣٠:قد بینا انه فرق بین ان یفطر فی قضاء رمضان قبل الزوال و بعده, تذنیب:لو افطر فی قضاء النذر المعین بعد الزوال،لم یجب علیه شیء سوی الاعاده, مساله ٣١:المشهور فی کفاره قضاء رمضان:اطعام عشره مساکین، فان لم یتمکن،صام ثلاثه ایام, تذنیب:لو صام یوم الشک بنیه قضاء رمضان, مساله ٣٢:یشترط فی افساد الصوم بالافطار امور ثلاثه:, مساله ٣٣:قد بینا ان القصد لوصول شیء الی الجوف شرط فی الافساد, مساله ٣۴:ابتلاع الریق غیر مفطر عند علماینا, و شرط الشافعیه فی عدم افطاره شروطا:, الاول:ان یکون الریق صرفا, الثانی:ان یبتلعه من معدنه, الثالث:ان یبتلعه و هو علی هییته المعتاده, فروع:, ا-قد بینا انه لا یجوز له ابتلاع ریق غیره و لا ریق نفسه اذا انفصل عن فمه., ب-لو ترک فی فمه حصاه و شبهها و اخرجها و علیه بله من الریق کغیره ثم اعادها و ابتلع الریق،افطر., ج-قد بینا کراهه العلک،لما فیه من جمع الریق فی الفم و ابتلاعه،, د-لو ابتلع دما خرج من سنه او لثته،افطر،, ه‍-النخامه اذا لم تحصل فی حد الظاهر من الفم،جاز ابتلاعها., و-لو تنخع ۵من جوفه ثم ازدرده،فالاقرب:عدم الافطار،, مساله ٣۵:لا یفطر بالمضمضه و الاستنشاق مع التحفظ اجماعا, مساله ٣۶:قد بینا ان الاکل و الشرب ناسیا غیر مفطر عند علماینا ٣, مساله ٣٧:اذا اجنب الصایم لیلا فی رمضان او المعین ثم نام, مساله ٣٨:لو ظن بقاء اللیل،فاکل او شرب او جامع, مساله ٣٩:لو اخبره غیره بان الفجر لم یطلع, مساله ۴٠:لو افطر لظلمه عرضت توهم منها دخول اللیل ثم ظهر مصادفته للنهار،وجب القضاء خاصه, مساله ۴١:القیء عامدا یوجب القضاء خاصه, مساله ۴٢:اذا طلع الفجر و هو مجامع فاستدام الجماع،وجب علیه القضاء و الکفاره عند علماینا, تنبیه:, مساله ۴٣:قد بینا ان ماء مضمضه الصلاه و الاستنشاق لها, مساله ۴۴:لو ارتد عن الاسلام فی اثناء الصوم،فسد صومه اجماعا, مساله ۴۵:لو نوی الافطار بعد عقد نیه الصوم, تذنیب:لو نوی انه سیفطر ساعه اخری, مساله ۴۶:لو جامع او اکل او شرب فی اول النهار بعد عقد صومه, مساله ۴٧:لو افطر بالمحرم, مساله ۴٨:لو کرر السبب الموجب للکفاره, مساله ۴٩:لو افطر نهار رمضان من وجب علیه الصوم مستحلا،فهو مرتد, مساله ۵٠:لو اکره الصایم زوجته الصایمه علی الجماع, فروع:, ا-قال الشیخ رحمه الله:لو وطاها نایمه او مکرهه،لم تفطر،, ب-قال رحمه الله:لو اکرهها لا جبرا،بل ضربها حتی مکنته من نفسها،, ج-لو زنی بها مکرها لها،تحمل عنها الکفاره،, د-لو اصبح مفطرا یعتقد انه من شعبان،فشهدت البینه بالرویه،لزمه الامساک و القضاء, ه‍-من یباح له الفطر فی اول النهار ظاهرا و باطنا،کالحایض و النفساء, الفصل الرابع فیما یستحب للصایم اجتنابه, مساله ۵١:تکره مباشره النساء للصایم, مساله ۵٢:یکره الاکتحال بما فیه مسک او صبر ۴او طعم یصل الی الحلق, مساله ۵٣:یکره اخراج الدم المضعف بفصد او حجامه, مساله ۵۴:الحجامه مکروهه،لخوف الضعف, مساله ۵۵:یکره الاحتقان بالجامد علی اشهر القولین, الفصل الخامس فیمن یصح منه الصوم, مساله ۵۶:العقل شرط فی صحه الصوم و وجوبه اجماعا, مساله ۵٧:البلوغ شرط فی وجوب الصوم باجماع العلماء, تنبیه:, تذنیب:الاقرب:ان صومه صحیح شرعی،و نیته صحیحه, مساله ۵٨:الاسلام شرط فی صحه الصوم لا فی وجوبه عند علماینا, مساله ۵٩:الطهاره من الحیض و النفاس جمیع النهار شرط فی صحه صوم المراه باجماع العلماء, مساله ۶٠:لعلماینا فی المغمی علیه قولان:, مساله ۶١:الاستحاضه لیست مانعه من فعل الصوم و غیره من العبادات, مساله ۶٢:شرط صحه الصوم الواجب:الحضر او حکمه, مساله ۶٣:یصح الصوم الواجب فی السفر فی مواضع:, ا-من نذر صوم زمان معین،و شرط فی نذره صومه سفرا و حضرا،, ب-صوم ثلاثه ایام لبدل دم المتعه،, ج-صوم ثمانیه عشر یوما لمن افاض من عرفات عامدا عالما قبل الغروب, د-من کان سفره اکثر من حضره،کالمکاری و الملاح و البدوی و باقی الاصناف السابقه،, مساله ۶۴:یستحب صوم ثلاثه ایام للحاجه بالمدینه ندبا و ان کان مسافرا, مساله ۶۵:المریض الذی یضره الصوم, مساله ۶۶:قد بینا ان المغمی علیه یسقط عنه الصوم, و قد رتب الجوینی للاختلال مراتب:, ا-الجنون،و هو یسلب خواص الانسان, ب-الاغماء،و هو یغشی العقل و یغلب علیه, ج-النوم،و هو مزیل للتمیز لکنه سهل الازاله،, د-الغفله،و لا اثر لها فی الصوم اجماعا ۴., الفصل السادس فی الزمان الذی یصح صومه, مساله ۶٧:محل الصوم انما هو النهار دون اللیل, مساله ۶٨:و یحرم صوم یومی العیدین فی فرض او نفل, مساله ۶٩:لو نذر صوم یومی العیدین, مساله ٧٠:و یحرم صوم ایام التشریق, فروع:, ا-قید اصحابنا التحریم لمن کان بمنی،فلو کان فی غیرها من الامصار،, ب-هل التحریم مطلق علی من کان بمنی،او بشرط ان یکون ناسکا؟, ج-لو نذر صوم ایام التشریق،فان کان بمنی،لم ینعقد نذره،, د-قال الشیخ فی النهایه:صوم ثلاثه ایام:یوم قبل الترویه و یوم الترویه و یوم عرفه،, مساله ٧١:لو نذر صوم یوم معین کالسبت مثلا،فاتفق انه احد العیدین،او ایام التشریق, الفصل السابع فی اقسام الصوم, [المطلب] الاول:فی شهر رمضان،, البحث الاول:فی علامته., النظر الاول:, مساله ٧٢:اجمع العلماء کافه علی ان رویه الهلال للزاید علی الواحد سبب فی وجوب الصوم فی شهر رمضان, مساله ٧٣:و یلزم صوم رمضان من رای الهلال, مساله ٧۴:یستحب الترایی للهلال لیله الثلاثین من شعبان و رمضان, مساله ٧۵:یستحب لرایی الهلال الدعاء, مساله ٧۶:اذا رای الهلال اهل بلد،و لم یره اهل بلد اخر, فروع:, ا-اختلفت الشافعیه فی الضابط لتباعد البلدین،فبعضهم اعتبر مسافه القصر ١., ب-لو شرع فی الصوم فی بلد ثم سافر الی بلد بعید لم یر الهلال فیه فی یومه الاول،, ج-لو سافر من البلده التی یری ٢فیها الهلال لیله الجمعه الی التی یری ٣فیها الهلال لیله السبت،, د-لو ریی الهلال فی بلد،فاصبح الشخص معیدا،, مساله ٧٧:اذا ریی الهلال یوم الثلاثین،فهو للمستقبله ١, النظر الثانی:, مساله ٧٨:لو لم یر الهلال اما لعدم تطلبه او لعدم الحاسه او لغم و شبهه او لغیر ذلک من الاسباب،اعتبر بالشهاده, مساله ٧٩:لا تقبل شهاده النساء فی ذلک, فروع:, ا-لا تقبل شهاده الفاسق،, ب-لو صاموا بشهاده الواحد عند من اعتبرها فلم یر الهلال بعد الثلاثین،, ج-لو صاموا بشهاده عدلین و ریی الهلال بعد ثلاثین،فلا بحث،, د-اذا قلنا بقبول الواحد ففی قبول العبد اشکال یاتی., ه‍-لا یثبت الهلال بالشهاده علی الشهاده عند علماینا،, و-لو رای اثنان هلال شوال،و لم یشهدا عند الحاکم،جاز لمن سمع شهادتهما الافطار, ز-انما یقبل فی الهلال عدلان،, مساله ٨٠:لو ریی الهلال فی البلد رویه شایعه،و اشتهر و ذاع بین الناس الهلال،وجب الصیام اجماعا, النظر الثالث:, مساله ٨١:اذا غم هلال رمضان و لم یره احد, مساله ٨٢:و لا یجوز التعویل علی الجدول،و لا علی کلام المنجمین, مساله ٨٣:لا اعتبار بالعدد خلافا لقوم من الحشویه, مساله ٨۴:و لا اعتبار بغیبوبه القمر بعد الشفق, مساله ٨۵:لا اعتبار بعد خمسه ایام من الماضیه ١, مساله ٨۶:لو کان بحیث لا یعلم الاهله،کالمحبوس،او اشتبهت علیه الشهور،کالاسیر مع الکفار, مساله ٨٧:لو لم یغلب علی ظن الاسیر شهر رمضان،لزمه ان یتوخی شهرا و یصومه, مساله ٨٨:وقت وجوب الامساک هو طلوع الفجر الثانی باجماع العلماء, البحث الثانی:فی شرایطه., الاول:شرایط الوجوب, مساله ٨٩:یشترط فی وجوب الصوم:البلوغ و کمال العقل, مساله ٩٠:العقل شرط فی الصوم, مساله ٩١:الاسلام شرط فی صحه الصوم لا فی وجوبه, مساله ٩٢:السلامه من المرض شرط فی الصحه, مساله ٩٣:الاقامه او حکمها شرط فی الصوم الواجب عدا ما استثنی, تذنیب:لو صام مع علمه بوجوب القصر،کان عاصیا, مساله ٩۴:و انما یترخص المسافر اذا کان سفره سفر طاعه،او مباحا, مساله ٩۵:شرایط قصر الصلاه هی شرایط قصر الصوم, مساله ٩۶:و لا یجوز له الفطر حتی یتواری عنه جدران بلده و یخفی عنه اذان مصره, مساله ٩٧:لو نوی المسافر الصوم فی سفره،لم یجز عندنا, مساله ٩٨:و لیس للمسافر ان یصوم فی رمضان عن غیره کالنذر و القضاء, مساله ٩٩:لو قدم المسافر او بریء المریض و کانا قد افطرا،استحب لهما الامساک بقیه النهار, مساله ١٠٠:لو قدم المسافر قبل الزوال او بریء المریض کذلک و لم یکونا قد تناولا شییا, مساله ١٠١:لو علم المسافر انه یصل الی بلده او موضع اقامته قبل الزوال،جاز له الافطار, مساله ١٠٢:الخلو من الحیض و النفاس شرط فی الصوم باجماع العلماء, تنبیه:, القسم الثانی:فی شرایط وجوب القضاء ۵., مساله ١٠٣:یشترط فی وجوب القضاء:الفوات حاله البلوغ, مساله ١٠۴:کمال العقل شرط فی القضاء, مساله ١٠۵:اختلف علماونا فی المغمی علیه هل یجب علیه القضاء؟, مساله ١٠۶:الاسلام شرط فی وجوب القضاء, مساله ١٠٧:یجب القضاء علی المرتد ما فاته زمان ردته, البحث الثالث:فی الاحکام, مساله ١٠٨:من وجب علیه قضاء ما فاته من ایام رمضان, مساله ١٠٩:و لو ترک القضاء بعد بریه غیر متهاون به, مساله ١١٠:لو برا من مرضه زمانا یتمکن فیه من القضاء و لم یقض حتی مات،قضی عنه عند علماینا, مساله ١١١:الذی یقضی عن المیت هو اکبر اولاده الذکور, فروع:, ا-لو لم یکن له الا ولد واحد ذکر،وجب علیه القضاء،, ب-لو کان له اولاد ذکور فی سن واحد،قضوا بالحصص،, ج-لو لم یکن له ولد ذکر و کان له اناث،سقط القضاء،, د-لو تعدد الولی،قضوا بالحصص،, ه‍-یجوز اتحادهم فی الزمان،, و-لو صام اجنبی عن المیت بغیر قول الولی،سقط الصوم عن المیت و الولی معا،, ز-قال الشیخ رحمه الله:کل صوم واجب علی المریض باحد الاسباب الموجبه،, ح-قال الشیخ رحمه الله:لو وجب علیه صیام شهرین متتابعین ثم مات،, مساله ١١٢:قال الشیخ رحمه الله:حکم المراه حکم الرجل, مساله ١١٣:قد بینا ان المسافر لا یجوز له صوم رمضان فی السفر, مساله ١١۴:یجوز الافطار قبل الزوال فی قضاء رمضان, مساله ١١۵:من اجنب فی شهر رمضان, مساله ١١۶:یستحب التتابع فی قضاء شهر رمضان, مساله ١١٧:لا یجوز لمن علیه صیام من شهر رمضان او غیره من الواجبات ان یصوم تطوعا حتی یاتی به, مساله ١١٨:یجوز القضاء فی جمیع ایام السنه،الا [ما استثنی مثل], مساله ١١٩:لا یکره القضاء فی عشر ذی الحجه عند علماینا, مساله ١٢٠:لو اصبح جنبا فی یوم یقضیه من شهر رمضان،افطر ذلک الیوم, المطلب الثانی:فی باقی اقسام الواجب, مساله ١٢١:صوم کفاره قتل الخطا واجب بالاجماع و النص:, مساله ١٢٢:و صوم کفاره من افطر یوما من شهر رمضان واجب علی التخییر بینه و بین العتق و الصدقه, مساله ١٢٣:و صوم الاعتکاف الواجب واجب عندنا, المطلب الثالث:فی الصوم المندوب, مساله ١٢۴:الصوم المندوب قد لا یختص وقتا بعینه, مساله ١٢۵:یستحب صیام ثلاثه ایام من کل شهر, مساله ١٢۶:یستحب صوم ایام البیض, مساله ١٢٧:یستحب صوم اربعه ایام فی السنه:, مساله ١٢٨:یستحب صوم یوم عرفه باتفاق العلماء., مساله ١٢٩:یستحب صوم یوم عاشوراء حزنا لا تبرکا, مساله ١٣٠:یستحب صوم یوم المباهله, مساله ١٣١:یستحب صوم اول یوم من ذی الحجه, مساله ١٣٢:یستحب صوم رجب باسره عند علماینا, مساله ١٣٣:و یستحب صوم شعبان باسره, مساله ١٣۴:یستحب صوم التاسع و العشرین من ذی القعده, مساله ١٣۵:یستحب صوم سته ایام من شوال بعد یوم الفطر, مساله ١٣۶:یستحب صوم کل خمیس و کل اثنین, المطلب الرابع:فی صوم الاذن و التادیب, مساله ١٣٧:لا ینعقد للعبد الصوم تطوعا الا باذن مولاه, مساله ١٣٨:لیس للمراه ان تصوم تطوعا الا باذن زوجها, مساله ١٣٩:الضیف لا یصوم تطوعا الا باذن مضیفه, مساله ١۴٠:صوم التادیب عباره عن امساک خمسه عن المفطرات:, مساله ١۴١:یستحب للحایض و النفساء الامساک اذا طهرتا بعد الفجر, مساله ١۴٢:المریض اذا بریء و کان قد تناول المفطر،امسک بقیه النهار تادیبا لا واجبا, مساله ١۴٣:الکافر اذا اسلم و الصبی اذا بلغ فی اثناء النهار،امسکا استحبابا لا وجوبا, المطلب الخامس:فی الصوم المحظور, مساله ١۴۴:یحرم صوم العیدین باجماع علماء الاسلام, مساله ١۴۵:لو نذر صوم العیدین لم ینعقد نذره عند علماینا اجمع, مساله ١۴۶:صوم ایام التشریق حرام لمن کان بمنی, مساله ١۴٧:یحرم صوم یوم الشک علی انه من شهر رمضان،و صوم نذر المعصیه, مساله ١۴٨:صوم الدهر حرام،لدخول العیدین و ایام التشریق فیه, الفصل الثامن فی اللواحق, مساله ١۴٩:الشیخ و الشیخه اذا عجزا عن الصوم و جهدهما الجهد الشدید،جاز لهما الافطار اجماعا, مساله ١۵٠:ذو العطاش الذی لا یرجی بروه یفطر و یتصدق عن کل یوم بمد من طعام, مساله ١۵١:الحامل المقرب و المرضعه القلیله اللبن اذا خافتا علی انفسهما،افطرتا, مساله ١۵٢:لا یجوز لمن علیه صوم واجب ان یصوم تطوعا, مساله ١۵٣:صوم النافله لا یجب بالشروع فیه, مساله ١۵۴:کل صوم یلزم فیه التتابع الا اربعه:, مساله ١۵۵:من وجب علیه صوم شهرین متتابعین, فروع:, ا-لا یجوز لمن علیه صوم شهرین متتابعین ان یصوم ما لا یسلم له الشهر الاول و من الثانی شییا،, ب-لا شک فی انه اذا صام من الثانی شییا ثم افطر،یحصل به التتابع،, ج-لو سافر قبل ان یصوم من الثانی شییا،فان تمکن من ترک السفر،, د-المرض و الحیض و النفاس اعذار, مساله ١۵۶:العبد اذا وجب علیه صوم شهر متتابع فی کفاره و شبهها, مساله ١۵٧:صوم ثلاثه ایام بدل الهدی فی الحج متتابعه اجماعا, مساله ١۵٨:یکره للمسافر النکاح فی نهار رمضان مع وجوب القصر, مساله ١۵٩:یکره السفر فی رمضان الا لضروره, مساله ١۶٠:لو وجب علیه صوم شهرین متتابعین فعجز عن ذلک، صام ثمانیه عشر یوما, مساله ١۶١:لو نذر صوم یوم بعینه فوافق ذلک ان یکون مسافرا, مساله ١۶٢:لو نذر صوم یوم بعینه دایما،فوجب علیه صوم شهرین متتابعین, مساله ١۶٣:اذا نذر صوم سنه معینه, مساله ١۶۴:یستحب السحور اجماعا, مساله ١۶۵:یستحب الافطار علی التمر او الزبیب او الماء او اللبن, مساله ١۶۶:یستحب تفطیر الصایم, مساله ١۶٧:لیله القدر لیله شریفه نطق بفضلها القران العزیز, مساله ١۶٨:شهر رمضان شهر شریف تضاعف فیه الحسنات، و تمحی فیه السییات, الفصل التاسع فی الاعتکاف, [المطلب] الاول:الماهیه, مساله ١۶٩:و قد اجمع اهل العلم کافه علی انه لیس بفرض, المطلب الثانی:فی شرایطه, مساله ١٧٠:انما یصح الاعتکاف من مکلف مسلم, مساله ١٧١:یشترط فی الاعتکاف النیه, مساله ١٧٢:یشترط فی الاعتکاف اللبث, مساله ١٧٣:لا یجوز الاعتکاف عند علماینا اقل من ثلاثه ایام بلیلتین متوالیات, مساله ١٧۴:و یشترط فی الاعتکاف ان یکون فی مکان خاص, تذنیب:لیس للمراه الاعتکاف فی مسجد بیتها, مساله ١٧۵:یشترط فی الاعتکاف الصوم عند علماینا اجمع, مساله ١٧۶:لا یشترط صوم معین،بل ای صوم اتفق صح الاعتکاف معه،, مساله ١٧٧:یشترط فی صحه اعتکاف الزوجه المندوب:اذن زوجها, مساله ١٧٨:لو اذن لعبده فی الاعتکاف او لزوجته،جاز له الرجوع, مساله ١٧٩:لا ینعقد نذر المراه للاعتکاف الا باذن زوجها, تذنیب:لا یجوز للاجیر ان یعتکف زمان اجارته الا باذن المستاجر, المطلب الثالث:فی تروک الاعتکاف, مساله ١٨٠:یحرم علی المعتکف الجماع بالنص و الاجماع, مساله ١٨١:القبله حرام یبطل بها الاعتکاف, فروع:, ا-لا فرق فی تحریم الجماع بین ان یجامع فی المسجد او خارجه،, ب-لا فرق بین جماع و جماع., ج-قد بینا ١ان القبله بشهوه و اللمس کذلک متعمدا مفسدان للاعتکاف, د-الاستمناء بالید حرام مبطل للاعتکاف اذا وقع نهارا قطعا،, ه‍-یجوز للمعتکف ان یقبل علی سبیل الشفقه و الاکرام،, مساله ١٨٢:یحرم علی المعتکف البیع و الشراء, مساله ١٨٣:یحرم علی المعتکف المماراه, مساله ١٨۴:و فی تحریم شم الطیب لعلماینا قولان:, مساله ١٨۵:کل ما یبطل الصوم یبطل الاعتکاف, مساله ١٨۶:قال بعض علماینا:یحرم علی المعتکف ما یحرم علی المحرم ٣, مساله ١٨٧:یجوز للمعتکف ان یتزین برفیع الثیاب, مساله ١٨٨:یجوز له الاکل فی المسجد, مساله ١٨٩:السکر و الرده ان قارنا ابتداء الاعتکاف،منعا صحته, مساله ١٩٠:اذا عرض الجنون او الاغماء فی اثناء الاعتکاف،بطل اعتکافه, مساله ١٩١:الجنابه و الحیض مانعان من الاعتکاف ابتداء, المطلب الرابع:فی نذر الاعتکاف, مساله ١٩٢:قد بینا ان الاعتکاف عباده مستحبه فی اصلها, مساله ١٩٣:قد بینا ان الصوم شرط فی الاعتکاف, مساله ١٩۴:کما انه لیس للعبد و لا للزوجه الابتداء بالاعتکاف المندوب الا باذن السید و الزوج, مساله ١٩۵:لو نذر الاعتکاف فی المسجد الحرام،تعین بالنذر, مساله ١٩۶:اذا نذر الاعتکاف فی مسجد،تعین،و لیس له العدول الی مسجد ادون شرفا, مساله ١٩٧:قد بینا ان الاقوی ان الاعتکاف انما یجوز فی المسجد الحرام و مسجد النبی صلی الله علیه و اله،و مسجد الکوفه و مسجد البصره, مساله ١٩٨:لو نذر ان یعتکف فی زمان معین،تعین علیه, مساله ١٩٩:اذا نذر اعتکافا مطلقا, مساله ٢٠٠:لو لم یقید بالتتابع،جاز له التفریق عندنا ثلاثه ثلاثه, مساله ٢٠١:اذا نذر ان یعتکف مده معینه مقدره, مساله ٢٠٢:لو نذر اعتکاف شهر،لزمه شهر بالاهله او ثلاثون یوما, مساله ٢٠٣:لا خلاف بین الشافعیه فی ان اللیالی لا تلزم بعدد الایام, مساله ٢٠۴:لو نذر العشر الاخیر من بعض الشهور،دخل فیه الایام و اللیالی, تذنیب:اذا نذر ان یعتکف یوم قدوم زید فیه،لم ینعقد, المطلب الخامس:, مساله ٢٠۵:قد بینا ان الاعتکاف فی اصله مندوب الیه غیر واجب بدون النذر و شبهه, مساله ٢٠۶:لا یجب الاعتکاف بمجرد النیه, مساله ٢٠٧:لو اعتکف ثلاثه ایام،کان بالخیار, مساله ٢٠٨:لا یجوز للمعتکف الخروج من المسجد الذی اعتکف فیه حاله اعتکافه الا لضروره, مساله ٢٠٩:یجوز للمعتکف الخروج عن المسجد لقضاء الحاجه, مساله ٢١٠:یجوز للمعتکف الخروج لشراء الماکول و المشروب, مساله ٢١١:لو اعتکف فی احد المساجد الاربعه و اقیمت الجمعه فی غیره, مساله ٢١٢:یجوز للمعتکف ان یخرج لعیاده المرضی و شهاده الجنایز, مساله ٢١٣:لو تعینت علیه صلاه الجنازه, مساله ٢١۴:یجوز الخروج للمعتکف لاقامه الشهاده عند الحاکم, مساله ٢١۵:یجوز للمعتکف ان یخرج فی حاجه اخیه المومن, مساله ٢١۶:قال الشیخ رحمه الله:یجوز ان یخرج لیوذن فی مناره خارجه عن المسجد, مساله ٢١٧:اذا خرج المعتکف لضروره،حرم علیه المشی تحت الظلال و الوقوف فیه, مساله ٢١٨:اذا خرج المعتکف لضروره،لم یجز له ان یصلی الا فی المسجد الذی اعتکف فیه الا بمکه خاصه, مساله ٢١٩:اوقات الخروج للضروره لا یجب تدارکها, مساله ٢٢٠:اذا حاضت المراه او نفست و هی معتکفه،لزمها الخروج من المسجد, مساله ٢٢١:اذا طلقت المعتکفه رجعیا،خرجت من اعتکافها الی منزلها, مساله ٢٢٢:اذا مرض المعتکف مرضا یخاف منه تلویث المسجد, مساله ٢٢٣:اذا اعتکف فی المسجد الحرام فاحرم بحج او عمره حاله اعتکافه, مساله ٢٢۴:لو خرج المعتکف من المسجد سهوا،لم یبطل اعتکافه, مساله ٢٢۵:لو اکره علی الخروج،فان طال زمانه،بطل اعتکافه, مساله ٢٢۶:الاعذار المبیحه للخروج اذا لم تقتض بطلان الاعتکاف لا یجب قضاء اوقاتها, مساله ٢٢٧:یستحب للمعتکف ان یشترط علی ربه فی الاعتکاف انه ان عرض له عارض ان یخرج من الاعتکاف, مساله ٢٢٨:قال الشیخ رحمه الله:اذا اشترط المعتکف علی ربه انه ان عرض له عارض رجع فیه, مساله ٢٢٩:الاشتراط انما یصح فی عقد النذر, مساله ٢٣٠:قد بینا انه یجوز للمعتکف الخروج لقضاء الحاجه, مساله ٢٣١:منع العامه من الخروج لعیاده المریض و شهاده الجنازه الا ان یشترط فعل ذلک, مساله ٢٣٢:اذا نذر اعتکافا بصفه التتابع،و شرط الخروج منه ان عرض عارض, مساله ٢٣٣:اذا نذر ان یعتکف شهرا بعینه, المطلب السادس:فی الکفاره, مساله ٢٣۴:اذا جامع المعتکف فی حال اعتکافه لیلا او نهارا، وجبت علیه الکفاره, مساله ٢٣۵:کفاره الاعتکاف عند علماینا هی کفاره رمضان:, مساله ٢٣۶:الذی علیه فتوی علماینا [فی کفاره الاعتکاف] انها کفاره مخیره مثل کفاره رمضان, مساله ٢٣٧:الجماع ان وقع [من المعتکف] فی نهار رمضان،وجب علیه کفارتان:, مساله ٢٣٨:لو کانت المراه معتکفه و وطاها مختاره, مساله ٢٣٩:المباشره [اثناء الاعتکاف] دون الفرج ان کانت بغیر شهوه،فلا باس بها, مساله ٢۴٠:اعلم ان الکفاره تجب بافساد الاعتکاف الواجب بالجماع, مساله ٢۴١:لو مات المعتکف قبل انقضاء مده اعتکافه, مساله ٢۴٢:قد بینا ان الاعتکاف فی اصله مندوب،و لا یجب بالدخول فیه،و لا بمضی یومین text علامه حلی, ابن مطهر حسن بن یوسف (مرجع تقلید، فقیه و متکلم شیعه در قرن هشتم هجری، مولف بیش از ۱۲۰ کتاب در رشته‌های فقه، اصول فقه، کلام، حدیث، تفسیر، رجال، فلسفه و منطق), 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق 648ق/1251م. حله، عراق ## 726ق/1326م. حله، عراق Author تالیف العلامه الحلی الحسین بن یوسف بن المطهر ؛ تحقیق موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث . Author book Reference works portal_lib ‭ BP ۱۸۲/۳ /ع۸ت۴‬ adult juvenile specialized 1395-07-27 1396-11-24