حادث الله علم خدا خلق قرآن ازلی و قدیم کلام الهی اقسام تکلم خداوند تکلم خداوند حادث و قدیم کلام خدا حادث بودن قرآن اوصاف موجودات حادث قدیم علی قدم خداوند صفات الهی قدیم بودن قرآن علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی جعفر سبحانی خداشناسی (کلام) جعفر سبحانی علامه طباطبایی صفات فعلیه Persian [1]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 326، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق.<br />[2]. ر.ک: فاضل مقداد، إرشاد الطالبین إلى نهج المسترشدین‏، محقق، رجائى‏، سید مهدى، ص 211، قم، کتابخانه آیت الله مرعشى(ره)‏، 1405ق؛ سبحانى، جعفر، الالهیات على هدى الکتاب و السنة و العقل، ج ‏1، ص 191، قم، المرکز العالمی للدراسات الإسلامیة، چاپ سوم، 1412ق.<br />[3]. محمدی، علی، شرح کشف المراد، ص 135 – 136، قم، دار الفکر، چاپ چهارم، 1378ش.<br />[4]. سبحانی، جعفر، الأضواء على عقائد الشیعة الإمامیة، ص 381، قم، مؤسسه امام صادق(ع)‏؛ حوالی، سفر بن عبد الرحمن، منهج الأشاعرة فی العقیدة، ص 81، الجامعة الإسلامیة بالمدینة المنورة، 1404ق.<br />[5]. شرح کشف المراد، ص 136.<br />[6]. همان؛ سبحانی، جعفر، محاضرات فی الإلهیات، تلخیص، ربانی گلپایگانی، علی، ص 122، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، چاپ یازدهم، 1428ق؛‏ حمود، محمد جمیل‏، الفوائد البهیة فی شرح عقائد الإمامیة، ج ‏1، ص 226، بیروت، مؤسسة الأعلمی‏، چاپ دوم، 1421ق.<br />[7]. شرح کشف المراد، ص 136؛ علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، با تصحیح، مقدمه، تحقیق و تعلیقات: حسن زاده آملی، حسن، ‏ص 289 – 290، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ چهارم، 1413ق.<br />[8]. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص 289 – 290.<br />[9]. نساء، 164؛ شرح کشف المراد، ص 137.<br />[10]. فاضل مقداد، الاعتماد فی شرح واجب الاعتقاد، به تحقیق بصرى‏، ضیاء الدین، ص 67 – 68، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، 1412ق.<br />[11]. سبحانی، جعفر، بحوث فی الملل و النحل‏، ج ‏3، ص 515، قم، مؤسسة نشر إسلامی، مؤسسة امام صادق(ع).<br />[12]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 326.<br />[13]. شرح کشف المراد، ص 137.<br />[14]. بحوث فی الملل و النحل، ج ‏3، ص 515.<br />[15]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 326 – 327.<br />[16]. چه عبارت باشد از علم تفصیلى به ذات، و علم اجمالى به غیر، و چه عبارت باشد از علم تفصیلى به ذات و به غیر، در مقام ذات و چه عبارت باشد از علم تفصیلى قبل از ایجاد و بعد از ذات، و یا عبارت باشد از علم تفصیلى بعد از ایجاد و ذات هر دو، به هر معنا که باشد.<br />[17]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏2، ص 327.<br />[18]. شرح کشف المراد، ص 137؛ مظفر، محمد حسین‏، دلائل الصدق‏، ج ‏2، ص 241، قم، مؤسسة آل البیت(ع)، چاپ اول، 1422ق؛ ‏پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص 81، قم، زمزم هدایتچاپ دوم، 1386ش.<br />[19]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج ‏1، ص 107، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.<br />[20]. شیخ صدوق، التوحید، محقق، مصحح، حسینی، هاشم‏، ص 224، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1398ق.<br />[21]. سبحانی، جعفر، منشور عقاید شیعه، ص 64، قم، مؤسسه امام صادق(ع).<br />[22]. مکدرموت‏، مارتین، اندیشه‏هاى کلامى شیخ مفید، ترجمه آرام، احمد، ص 122، انتشارات دانشگاه تهران‏، 1372ش.<br />[23]. «و أقول إن القرآن کلام الله و وحیه و إنه محدث کما وصفه الله تعالى و امنع من إطلاق القول علیه بأنه مخلوق و بهذا جاءت الآثار عن الصادقین ع و علیه کافة الإمامیة إلا من شذ منهم و هو قول جمهور البغدادیین من المعتزلة و کثیر من المرجئة و الزیدیة و أصحاب الحدیث»؛ شیخ مفید، أوائل المقالات‏، ص 53، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.<br />[24]. انبیاء، 2: «هیچ پند تازه‌اى از پروردگارشان نیامد، مگر این‌که بازی‌کنان آن‌را شنیدند».<br />[25]. شعراء، 5: «و هیچ تذکّر جدیدى از سوى [خداى‏] رحمان برایشان نیامد جز این‌که همواره از آن روى برمی‌تافتند».<br />[26]. بقره، 164؛ آل عمران، 190 و 191.<br />[27]. توبه 36؛ یونس، 3؛ هود، 7.<br />[28]. عسکرى‏، سید مرتضى، نقش ائمه در احیاى دین، ج ‏2، ص 423، تهران، مرکز فرهنگى انتشارات منیر، چاپ اول، 1382ش؛ ر.ک: راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن‏، ص 297، بیروت، دارالقلم‏، چاپ اول.<br />[29]. جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح (تاج اللغة و صحاح العربیة)، محقق، مصحح، عطار، احمد عبد الغفور، ج ‏4، ص 1471، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ اول، 1410ق.<br />[30]. عنکبوت، 17.<br />[31]. سوره ص، 7. text طباطبایی(علامه طباطبایی), سید محمد حسین (فیلسوف نوصدرایی معاصر، حکمت متعالیه، مفسر بزرگ؛ صاحب تفسیر المیزان، «بدایة الحکمة»، «نهایة الحکمة» و «اصول فلسفه و روش رئالیسم») , 1281ش. تبریز ##1360ش. قم 1281ش. تبریز ##1360ش. قم Descriptor سبحانی تبریزی, جعفر (مرجع معاصر تقلید مقیم قم), 1308ش./1347ق. تبریز، ایران#- 1308ش./1347ق. تبریز، ایران#- Descriptor Author question and answer gateway for meanings adult specialized 1395-07-24 1396-10-03