علم الهی تقدیر فتنه و ابتلا ابتلا چگونگی علم خدا به موجودات علم خداوند هدایت خاص الهی خداشناسی (کلام) امتحان الهی هدایت تکوینی عدل الهی صفات خدا قدر هدایت عام الهی امتحان عبودیت ب. امام اول(حضرت امام علی ع) امتحان و سنت های الهی خواست تکوینى عالم على الاطلاق خواست تشریعی Persian [1]. «خداوند گروه ظالمین را هدایت نمی‌کند»؛ جمعه، 5. بنابراین، امتحان الهى براى تحقق فعلیت‌هاى انسان لازم است نه براى علم خدا به سرنوشت انسان.,[2]. «خداوند گروه فاسقین را هدایت نمی‌کند»؛ صف، 5.,[3]. «ما به حقیقت راه [حق و باطل] را به انسان نمودیم [و براى اتمام حجت براى آنها رسول فرستادیم] حال خواهد هدایت پذیرد و شکر این نعمت گوید و خواهد ضلالت پذبرد نعمت را کفران کند»؛ دهر، 3.,[4]. «و اما قوم ثمود را نیز [رسول فرستادیم و] هدایت کردیم»؛ فصلت، 17.,[5]. «خدایى که همه موجودات عالم را نعمت وجود بخشید و سپس به راه کمالش هدایت فرمود»؛ طه، 50.,[6]. «آن خدایى که عالم را خلق کرد و همه را به حد کمال خود رسانید، آن خدایى که هر چیز را قدر و اندازه‌اى داد و به راه کمالش هدایت نمود»؛ اعلى، 3.,[7]. «ما آنچه در روى زمین است براى زمین زینتى فریبنده قرار دادیم تا مردم را بیازماییم که کدام‌یک از حیث عمل بهترند»؛ کهف، 7. براى تحقیق و آشنایى بیشتر به این آیات مراجعه شود: دهر، 2؛ انبیا، 35؛ آل عمران، 154؛ فجر، 6؛ تغابن، 15؛ محمد، 4؛ اعراف، 163؛ انفال، 17؛ عنکبوت، 3؛ بقره، 124؛ صافات، 106؛ طه، 40؛ انعام، 165؛ احزاب، 11؛ ملک، 2.,[8]. ر.ک: المیزان، ج 16، ص 100، ج 9، ص 124، ج 4، ص 30 - 36؛ ترجمه المیزان، ج 4، ص 46 - 55؛ جوادى آملى، تفسیر موضوعى قرآن، ج 4، ص 267 - 284؛ میزان الحکمة، ج 9، ص 70.,[9]. طه، 132.,[10]. انبیا، 105.,[11]. «فى تقلب الاحوال علم جواهر الرجال»؛ نهج البلاغه، حکمت 217.,[12]. «یفتنون کما یفتن الذهب ثم قال یخلصون کما یخلص الذهب»؛ اصول کافى، ترجمه: مصطفوى، سید جواد، ج 2، ص 196.,[13]. اقرب الموارد، ج 2، ص 901 – 902؛ مفردات راغب، ص 371.,[14]. نهج البلاغه، حکمت 93.,[15]. ر.ک: جوادى آملی، عبدالله، تفسیر موضوعى قرآن، ج 4، ص 267 - 286.,[16]. اعراف، 94؛ روم، 41؛ سجده، 21؛ اعراف، 30 و 168؛ توبه، 126.,[17]. ر.ک: پیام قرآن، ج 4، ص 470 - 475.,[18]. «انّ الله یبتلى عباده عند الاعمال السّیئة بنقص الثمرات... لیتوب تائب و یقلع مقلع و یتذکّر متذکّر»؛ نهج البلاغه، خطبه 143.,[19]. بحار الانوار، ج 4، ص 235. text ام‍ام‌ اول‌ (امام علی), امیر المومنین ع‍ل‍ی‌ب‍ن‌ اب‍ی‌طال‍ب‌(ع‌) , ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. ۲۳ ق‍ب‍ل‌ از ه‍ج‍رت‌ # # ۴۰ق‌./661م. Descriptor Author question and answer adult specialized 1395-07-18 1396-10-09